Bireysel özgürlüğün siyasal özgürlükten, siyasal özgürlüğün ulusal özgürlükten, toplumun topyekün özgürlüğünün sınıfsal özgürlükten geçtiği tartışılamaz bir gerçek ise de, her özgürlük alanının kendine has özelliklerinin olduğunu, kazanımları için de özerk mücadeleler gerektirdiğini gözden kaçırmamak gerekir.
Özgürlük derken, her defasında, belirli tarihsel bir zaman için geçerli özgürlüklerden bahsedilebilir. Ulusal, siyasal, bireysel, bir cinse ait, toplumsal, dinsel motifli, herhangi bi...