UNCİRE - Sayı: 01

ÇIKARKEN YA DA ÇITIR ÇITIR LAZCA

Yazan: Uncire Yayın Ekibi

Lazlar binlerce yıl kuşaktan kuşağa aktarılarak günümüze ulaşan büyük ve güçlü bir sözlü edebiyat geleneğine sahiptirler. Lazların her anına eşlik eden amansız edebiyat tutkusu, mısır ve çay hasadında yanık ezgilere, yayla yolunda yol havalarına, kutlu günlerde ve akla her estiğinde coşkulu horonlara, gurbette sevda ve hasret destanlarına, yaslı günlerde ardı arkası kesilmeyen ağıtlara, bebekler uyumaya direndiklerinde tılsımh ninnilere, uzun akşam oturmalarında masallara, bilmecelere, oç'andurulara, kısa karşılaşmalarda atışmalara ve muhakkak fıkralara dönüşerek boy gösterir. Lazların keşfetmedikleri bir edebi tür neredeyse yoktur. Laz edebiyatının örsü, ağır konuşulduğunda doyumsuz olan ve mü: ğin bir an olsun peşinden ayrılmadığı Lazcadır. Daha ilk hecelerde mü: davet eden Lazca, hiçbir zaman keşfedilmemiş bir nota sistemine uygun hareket ediyor gibidir. Laz diline eşlik eden müzik Lazların iflah olmaz edebiyat tutkusundaki esrarı bir çırpıda açıklar. “Uncire” binlerce yıl yeraltı mağaralarında gümbürdeyerek akıp duran Laz edebiyatını günyüzüne çıkarmak için yola çıktı. “Uncire” ataların kederli fısıltısı, her gün bir tahtası daha eksilen ahşap evlerin buruk şarkısı, avluda közlenen taze mısırın dayanılmaz kokusu, çay alım evinin önünde sıra bekleyen kadınların konuşmalarındaki sebepsiz neşe, şehirlerde yer edinmiş olanların memleket hasreti ve yok olma tehlikesiyle burun buruna kalan Lazcanın çığlık atışıdır. “Uncire” telif, derleme veya çeviri olsun her türden Lazca edebiyat ürününün okuyucuyla özgürce buluşacağı, Laz kültürüne yönelik olduğu sürece başta Türkçe olmak üzere diğer dillerdeki edebiyat ürünlerinin eşdeğer ölçüde yer bulabileceği bir Laz edebiyatı dergisidir. Bu yönüyle “Uncire” Laz dili ve kültürünün özgün ve çarpıcı ilhamlarının inşa edeceği bulvarda Türk ve dünya edebiyatıyla etkileşim kurmayı arzulamaktadır. Neyse ki geleneksel ölçülerin tersyüz olduğu, ulaşım ve iletişimin akıl almaz boyutlara geldiği, mesafelerin neredeyse ortadan kalktığı bir yüzyıla girmiş bulunuyoruz. Yeni yüzyıl yazarlık ve şairlik sanlarını pek az insanın lütfuna erdiği bir paye olmaktan çıkarmış, matbaayı ve mürekkebi bir kenara fırlatmıştır. Şimdilerde pek de ucuz sayılmayan bir akıllı telefona sahip olan herkes, tuşladığı hikâyenin birkaç dakikada ünlenen yazarı, yakaladığı ilhamın derhal tanınmış şairidir. “Sosyal medya” uzağı yakına, mutfakları sanat atölyelerine, ayrılık anlarını öykülere, coşkulu hitapları şiirlere dönüştürmüştür. “Uncire” geleneksel edebi üretim biçimlerinden ziyade, sosyal medyada boy göstermeye başlayan yeni edebi Rönesans'tan güç ve cesaret almaktadır. Bilinen bütün ölçüleri parçalayan bu kaidesiz Rönesans'ın sanatçısı, ilk molada akıllı telefonu eline alan hünerli çay işçisi, torununa Lazca klavyeyi yükleten sabırsız dede, yoldan geçen çay kamyonunun arkasına söz yakıştıran muzip kadındır. Lazca sözcükler sevdalanmış oğlanların kalbi gibi atar, yan yana yazıldığında Kaşkar'dan kopan Fırtına Deresi gibi akar, alt alta yazıldığındaysa çıtır çıtır okunur. “Uncire” çıktı! Kim ki alt yazı okumaktan bıktı, “Uncire” okusun! Uncire Yayın Ekibi Dundu do Vava Xasan Helimişi

DUNDU DO VAVA

Yazan: Xasan Helimişi

Teren, var teren, dido mcveş orapes çxomi ncas gexetu do ololi mzoğas inçvirtuşi, ğorcgo mskveriş p̌ap̌uli tuşi, ecillepeşi patişahi Dundu do Şinkapeşi patişahi Vava teren. Dundu xut şilya juroş Ǯaneri, Vava otxo şilya nçxovroş Ǯaneri teren. Mtelis na miçkinansteri paramitepeşen, ecilli do ğinkas na axvenen, elametepeşi çeşidi Dundus do Vavasti uçkiterenan: Ar şvacis ǩaťu divenan, goiktenan, koçi divenan, koçişen mğkirişa goiktenan; noğker, Ziğila divenan, dixas itirenan; oğker, msva niçaneman do zaşi maşkvitani katişa ar şuriş moşvanuşakis eğaputxunan. ʒas na var içinoman muruʒxi Ç̌uťa teren. Kianaş hen mskva bağepe, elmasi, zumruti, okro - mtelli mu na ren, xe mutepeşis teren, ala juristi guris ar derdi kuğuterenan. Naǩo şilya Ǯana ren, jurikti ha derdişa çare var aZiretes: Dunduk Vavas goroptu, ala Vavak Dundus var goroptu. Vava gŞinkapeş doloxe hen mskva tu, Dundu ecillepeşi doloxe hen beťi tu. Vavas ginkapeş doloxe hen mskva biçepek goroptes, ala Vavak hetepeşen çkartis var goroptu. Moro mu rtu?! Ako şilya Ǯana ren, muş merağiten içvetu ǩarťa seris, dixas ťuʒa diʒxironi koçiş skirepeşen mi gorumtu, koçiş skiri muşikala na var askidinetu, var uçkitui?! Dunduk Vavaş ogoruşeni jur şilya Ʒanas Vavakala cengi vu, na uçkitu, siribazobape dixmaru, ala Vavaşa var gyacginu. Hen ukvaçxe artimajuras çkva na var elaçasunonanşa, ǩavuli na ves, ar cadobas Vavak gyocginuşkule, çkva dundukala dosti na ives, jur şilya Ǯana tu. Ar muruzxoni seris ʒas xoloti kokikates. - Kaobaten, Vava! - Kaobaten, Dundu! - Sole mulur aşo gçumani ordo? Ç̌inǩa do ecillepe okolumcaas otanu uğumernan do otanus - olumcinu. Entepes seri, mjora eşitaşa, xukmi uğunan do xvala seri gulvan, ndğaleri var iZirenan. Hemuşeni Vavas Dunduk: “Sole mulur ako Çumani”-ya uğu. - Lefaşen mobulur, diʒxironi koçiş skirepeşen. Mupe bziri! Artimajuras mupe oğodaman! Çkinişeni çkar mutu na var ğirs, altunişeni artimajuraş diʒxiri dobuman. He iri şeişen paxali, ťuʒa dizxirepe mutepeşi uşure, ugure, gini okroşeni dobuman. Çkin buziş mjaten rdei ťuʒa diʒxironi koçiş skirepes mevanantret do mutepes ti mutepeşi ǩimeťi var uçkinan. Ma ťuʒa diʒxironi koçiş skiriş ogopumuşa na miçkin, na miğun, iri xeleberxeleberi komepçamti. - ʒori zop̌on, çkin entepes, entepe çkin memanantrenan. ÇECİPZ M - -Hentepeçkin mgikaçetini memanantrenan. Ma sum şilya Ǯana ren, ar koçiş skirişi goropa çkimda var gomaktu, hen patişen, hen meZabunerişen geboğki hen mskva, hen kapetişakis, mutuk çare var mavu. - ğori zop̌on, mati naǩo koçiş ǩulani Çeşidi inci-mercanis goşoboxuni, panfta “gini re, gini re"-ya do var memandes. - Ğori ren! Gini boret, udiʒxire boret, ar landi boret. Zori ren, handğa çkin na bikomtpe, hemtepes var axvenenan, ala Çumen hemtepesna var axvenenanpe, çkun çkar var maxvenenan. Aği Çinimaçinis borti. Okros otirus na var nuğişun, ar patişahik ağne cengişen gamaxteretu, heşos nungaptu-ki, majurani gyocgineretu do hemuş xazina muşişa moçodumtu. Ar ptkvi ki, “He okrope ar şvacis noşkerişa gobokta”-ma, ala “birdem guri utkvazun”-ma do maşkurinu. “Heya heşo skidas, p̌anťa okroşeni şuri meças”-ma do mebaşkvi. - ori re, ala mtelli koçepe haşo va reni?! Aği moxti, ar badi goğira, hele, skani marifetepe hemuşa golilaseni?! Aşo Dundu do Vava ar didi noğaş jin tes. ǯoxle mutepeşi, ar didi oxoris, ar badi kçepimpilonik, Ǯoxle muşi na guğuZin, kartalis oğken. Ham oras Dundu cazi parpali divu, Vava ǩorğoni divu do kçepinpiloni badiş odas kamaxtes. Badik, xes na okaçun msva bundğoniten, mʒika oras ti ninçamins; eǩule Ǯoxle muşi na ren, divitis dolonğaps do kartalis ar mutxani konoğarams; eǩule Ǯoxle muşi na ren, ar gunže durbini pencereşen gamonçams do ʒas muruzxepeşen aris oğken, xolo karfalis ar mutxani konoçfarams do xolo muruzxis oxosars. Vavak mutu var oxoğonams do, Dundus uğumers: - Mu ikoms? - Mexti, oğkedi! Vava korğoniş msvaepe muşiten putxineri badis gucis kogyoxedun do durbinis gomoxosars do xoloti cazi parpali Dunduşa komulun do korğoniş sersisteri daha mçipeten, badis na var ognasunonsteri, dundus gucis elupurçols: - Emuk meskireli muruzxis oğkers. - Ho, emuşa yextimu isimadems. - Kai, moro, ar komebuşvela! Vavak hak muşi cadoba ixmars do meskireli muruʒxi badişa eǩo xolos moyonums ki, badik aği rakanepe, gonape, skurepe ar-jur kilometrişen na oğketasteri Ziromtu. Badik goşaşeri oğken, arçkva mu Ziru: Elamtepes pucepek, mçxurepek cumtes. Kaixeşak mendozkeduşikule, gunže biga muşis na nocans, mamcvinaleti koZiru. Badi goişaşu: “Haya mun oren?!”-ya. Hağişakis hentepe muşeni var maziretu?! Badik eşo mʒika çkva oğkedu do tku ki, “Ho, eşos mengaps, dido doğkindineri bore do hatepe haşo ma gemaven, vana mutuskani var ren, hele, kodobincira”-ya do Ǯoxle muşis na tu, kartalepe ar p̌eci kitabis kogoşadu do onciruşa ixaziretuşa, arçkva mu Ziru: He muruzxis na Ziromtu, mamcvinale gunže biga muşiten Ǯoxle muşi dgitu do badis uğu ki, “Mot incir? Hamǩata ora si p̌anťa var gazZiren, meskireli muruzxi dixa tkvanişa haşo xolos oş ʒanas ar fara nanç̌en. Ozkedi, varşa kodincira”-yaşi, badik emus elazizineri uğu: “Ho, aği komebagni, dulyaş galenişina makaten. Var, skiri, var, sin ti çkimi var mogağerdinen, meskireli muruzxi dixa çkinişa vit Zanaşkule memançenan, eǩule meskireli muruzxis ne pucepe renan, neti çobani. Si kotume skani öğerdini do mçxu markvali gegiskvasoren”-ya do badi oncires meşiluşi, Vavak xolo emus çkva muruzxepe oğiru, kimi mskva bağepe, kimi rakanepe, geçxialonepe oğiru, ala badik izmoce na Ziromtasteri, elazizineri kocantu. Dunduk Vavas uğu: “Hayde, mʒudişi mo igvagve! Skani oinepe emuşa var golilams!”-ya. Vava do Dunduk oxori metkoçes do xoloti mutepeş suretis kamaxtes do muruzxoni zaşa kextes do nulunanşi, Dunduk Vavas uğu: “Ziromi, koçiş skirik nosi do fiǩiri muşiten mupe oxvenu isimadems?! Xoş koşigni, mu giğu: 'Meskireli muruʒxi vit Zanaşkule memaxolanenan'-ya. ʒori var reni?” - Ğori ren, ala sole uçkin haya? - Matematfika çkineri renan. Eşo ora moxtasen, ha na noğker sumeneç; otxeneç kilo monkanobaşi koçiş skiri, muç̌o çkinisteri, monǩanoba na var uğutasteri, mutepeş dixaşen gale haşo çkinisteri oputxasinonan. — Var-ya, var axvenenan. — Mot var axvenenan? - Otxeneç kilo dixaşen yeğinğu do dixaş Zinğalaşen meçkviduşa naǩo şilya kilo menceli unon, si giçkini? Sin çkinden xesap̌i mo ikom! Çkin monǩanoba var miğunan. - Koçiş skiris he nosi do gagna uğutasşa, iri dikoms. Ma p̌ap̌uli çkimişen şemignapun: Koçiş skiri mcveş orapes muç̌o ağineri maymunepesteri germas ťeťeli skiduterenan. Aği Ziromi, mupe ikoman?! - Ğori zop̌on, koçiş skiriş goropa do çkini goropas ortati ayri ren. Entepek ar goropaşeni mupe ikipan! Aşope ğarğalaptes Dunduk do Vavak do ar şvacis dixaşa kagextes. A:ı,ı ar didi ğkarmanganaş Ǯoxle tes. 3karmanganas parto mxuconi, gunže tanis, ğveledisteri nçimoşeri, xçe, ala mjoraş ğveri, kayişisteri ökeboni, mskva mendağkomiloni ar biç̌i tipiş xveneri şirtes golacanîu Dido derini nciris na ren do dido donoçkınde na renşi, işareti tu. Xvala şkaşen burgilişakis goğakirusteri na goğokirs, kaplaniş posti var tukonna, ťeťeli itkvetu. Işte, ha bedi-xamana, goropeli biğis Ǩerǩeťa coxontu. 3karmangana jureneçdovit metro mağlobas, isinaş jin geıadgıtu Isinaş tude ar didi loga Ǯǩaroni ťiba kortu. Ha ťiba eǩo didi tu ki, Ǯǩari muşi cumoni tukonna, ha tibaşa mzoğati ditkvetu. Ha fibaşa 3Rarmanganaşen ar metro araten jureneçdovit ǩufa gınöetu 3karmanganaş çarki iktetu, ham ıureneçdovıt kufaşen eçdoxut 3karıten yopşa jin itu, eçdoxut moçoderi tibaşa gitu. Aği çarki na var iktetuşeni, kufape ne yites, neti gites. Vavak Dundus uğu: Aği noğkeri?! Ha didi ğkarmangana ar ǩoçik oktams do ha didi ťiba genğirasunon ki, patişahik ǩulani muşi oğirasunon. - Xvala oğirasunon? - Ho, xvala kulanişi p̌ici oğirasunon. Ha fibas Çamiş Ǯǩari uğumernan. Haya Ǯǩari mtelli Zabunobaşi Çami ren. Ekuleti ha 3kariten na irdan, kulanepe çkinikonai mskva ivenan. Ha Zkariten na irdan, pukirepes na uğun şura, kiyanaş soti var ren. Ham Zkariten norde meyvepe ǩoçik muǩo gkomas, var ağgens. Aği na mebozketsteri, ha kudretiş xveneri cixaşa çkva sotişen ǯǩari var mulun, xvala mçimaş meťi. Ha cixaş ǩap̌ula na bZiropt, ginvas pukrinora, mtvironi rakanepeşi mtviris Ǯǩari do ğalepe - çkarti ha cixaşa var mulun. Ha cixa do he rakanepeşi şkas jur ndğaşi ogzaloni ren, kumluği, ç̌oli ren. He rakanepeşi geçxialonepe, ğalepe he kumis gondununan do ha cixaşakis var mulvan. Mzoğaşen xut-anş şilya metro mağlobas na ren, ha mtvironi rakanepes dido kai letape, bağepe renan do doxoreli renan, ala patişai mutepeşi ha cixas skidun do devepeten oğkomale hakşakis tirups. Çkva haği zoğapicis ar didi adas boret, ala ha cixa çoliş doloxe ar çkva ada itkven hemuşeni ki, ha tibaşen mzoğaşa oş jureneçdovit kilometri ç̌oli ren. He mtvironi rakanepeşi tude kai letapeşen mteli ç̌oli ren. Ar nenaten, ham letapeşa mitis kuçxe var dvadgen. Bazi paťi taronik do ixik na golatkoças karavepeş gemicepes, ha mtvironi rakanepe xolos gyavenan do 'ç̌oli mekavilamt'-ya do ti na çolis şkas xut-anş fara amiğan, ç̌oli ağodenan do doğurunan. Ha cixas, ar Kerketaş meťi, mitis kuçxe var dudgun. Haği si xesağpi gvi, muğoşi goropa ren ha koçiş guris! Aği çkva getanapici tu. Dunduk Vavas uğu: “Domilumces. Çumen xolo ak kokobikatat. Skanda mokitxuşi dido ambaepe miğun". 3karmangana ikten. Ham ndğas taroniti dido mçxopa ren. Ťiba Zkarçamişen na giğken do mzoğaşakis na goinzden, ç̌oli, kumepuna ondğeimekalaperis eǩo ç̌ǩveri tu ki, ekolen na moxtafu ixi, mitam parelis nungamtu. 3karmangana na gedgin Isinaş kvaepeti eǩo Ç̌ǩveri tu ki, xe var nisvetu, ala Zkarmangana xolo iktetu. Gunže mançxas yopşa Zkariş ğvari gamamtumani niťu, ala Kerketas, ha Zkariş ğvari so niťu, ha Ǯǩarik mu ikomtu, var uçkitu. Emus eti var uçkitu ki, hem Zkariten ǩarťa lumciğÇumani, daçxiri na udvinams, goropeli muşik xura na ibontu. Hemus var uçkitu, aği muk na iç̌ven, pareloni ixi do mç̌ǩvineri isinaş kvaepeş jin na iğven, ixalen oras goropeli muşişa, ha 3kariş xavuzepes, baba muşiş sarais, muşi eşi kulanepekala na inçvirs. Emus var uçkitu, lumci mjora gyulas saraişen na gulun serini ixi, çeşidi pukirepeşi şura na goiťu, nam Zkaiten ia pukirepe irdetu. Emus var uçkitu, mçxopa hava tuşi na ibontu he Zkariten, ndğaşen ndğaşa imskvanetu. Haşoti var uçkitu patişais kulanis Notes, ar ǯana morgyvalis uğkare he didi noğak mupe nğiruptu, haği am Zkariş toğoba sole, muşeni, miş xeten igvetu? Hemusti var uçkitu, aya mtelişei ǩainoba muşi goropeliş xeten na igvetu. Muk kulanepekala xavuzepes inçvirs do na ixels, em oras goropeli muşi he mçkineri isinas diʒxiri do upi na dobums. Hemus var uçkitu, he mskva bağepe, gurZeniş çeşidi, meyveş Şeşidi na imxortu oras, goropeli muşik ugyare, ar xvala 3kariten na he didi, mitis na var akten, 3karmangana na oktamtu. Oktamtu emuşeni ki, ar xvala 3karçami genğiru do goropeli muşiş nunkuşi oZiruşeni. Haşo aya jur goropeli artimajuraşa ako xolos diveretes, ala artimajura var aZiretes, artimajuraşen ambai var uğutes. Hantepeşi ambai na uğutes, jur-sum koçi kortu saraiş doloxe. Mjora uçodinu kumepuna do kumepeş - eksiğepeş ǩap̌ulas dontkoberetu. Okom3kupus gyoğkuşiti mçxopas xe-kuçxe nulamtu. Nʒas ek-ak muruzxepe yeçkindutu, ala Kerketak xolo Zkarmangana oktamtu. M Mundes kaixeşak dvağkindu, çarkis oktu naşku do lumcineri ǯǩari muşi oşuşkule, şilte muşis kaguintxu do nʒaş muruzxepes oğkers do isimadems. Dido donoğkinde na tuşeni, ar şvacis toli kokodu do kodvanciru. Sarais do noğas skidala aği giğketu. He mskva bağepes goropelepe jur-jur guites, Şeşidi muziǩa do birapapeten imxornan do şuman. Am oras muruzxoni zaşen Dundu do Vavati kagextes letaşa. Vavak Dundus uğu ki, “Hayde, çkinti obantalat ha xeleberi skidalas do arǩele ğomamci na mebaşkvit, yerişen geboğkat”-ya do Dundu hekon genci biçepeşen ariş suretis kamaxtu, Vavati - ar kulaniş suretis do ar mağali yeris, ǩarťa yeri na iZirensteri, kextes do golaxunonis kogolaxedes do Vavak Dundus uğu: “Ziromi? Ha ǩorç̌a noğas, mteli xelebas na inçvirnan oras, jur koçi var antaleren. Arteği Zkarmanganas muç̌o ğureli cans, mMajura oncire muşis na gexen do isimadeps, padişaiş ǩulani Note.” - Ho, ğori ren, moxti do amseri entepe ar kokopkatat! - Entepeş oǩoǩatu daha var iven. - Mot var iven? - Mot do, çkimi fikriten, daha ordo ren. - Eşos nungaps, sin am dulyaş doloxe re. - Ho, doloxe bore do omudi miğun, koçiş skiris goropa çkimda goboktare, man ham dulyas, dido Ǯana ren, biçalişem. - Omudi giğun Kerketaşi ha goropa skanda goktuşa. - Ho, xvala seri çkimi ivasen, ndğaleri Noteşi. - Demek okirtaten. - Ho, okobirtaten Notekala. - Moro, man ağişen dogiğva, mutu na var gaxvenasen. *kk Hindiş mzoğaş orťas, ha adas, koçi na skidun do haşo mskva yeri na ren, mitis var uçkin, mitisti var muxtimun, ha 3karçamişen mitis ambai var uğun. Jur şilya Zanaş Ǯoxle ha ada mzoğaten mpuleri tu. Aği na meboğkert mtvironi rakanepeşi jin Eun3ulı. juroş Ǯana Ǯoxle zerzeleten ar seris yeçkındu Hem orapes hağineri kumepuna, ç̌oli çkar na var tuşeni, Çuta-çÇuta ada ordo kamoiğipxu, nca do mökui meyvepe ordo divu.

Üncire

Yazan: Özlem Çağatay

doskudar uncire nena skani şuri skani guri skanişeni doskudar uncire.

Moxtanen egiçopanen ǩalemi si va naşkvar noşkerite nçarar.

Moxtanen giçirdanen svaruli si va naşkvar [okunamadı]

[okunamadı] purkiepe epinasen lazona nç̌araǩa Ç̌uťa Çanepeşi gurepe doloxe mara ora moxfasi Furťona eputxasen nenate Ǩaçkari maşkvasen gudaşi xoronite [okunamadı] irote tanasen mʒaşi oropa çona...

BERONA

Yazan: Ridvan Özkurt Ançaşi

Xuse p̌anda leba aen iritulişa. Eni ceriti himu dirinu. Gamituşa neǩna komoylandu, himuşuǩule miti va dvorinu çeskini nana muşi. Xuse otxo bereşi eni Ǯulu biç̌i berertu, himuşa ogi cur bozomota do ar biği kodvorinudortu nana muşi. Munde dirinu, nam Ǯana dirinu, nana muşiti var uşkurtu do tuta xvala şuntu. Ogumu orartu lazuti dogumey do çalape bardi doeydorîu dirinu tuta. Piʒarişi ar oxori, otva ǩavari motveri, ozxenişa na ko3vobun ǩlemuri ǩuǩma eǩaberi, mele molendo çiteri Ʒipri dişka medveri gesťa lazuti cari xumalite, oxorimunduni leťaşi, neknape bizarişi nkolapete na cinkolertu orape dirinu Xuse. Devleti xarbişa gamaxtudortu, fukara'rtu. Çona var, gza var, korba gverdi aji iktertey didepe-badepe. Xarbi ora Xuseşi paputi uyoxeydortu askerişa. Mendaxtuna mendaxtu, ç̌eri va gvaktinu. Erzurumi, Sarikamişi pri xarbişa amaxtey, inite moyskombey askerepe. Peğiti hişo oni, mititi var uşkun do Xuseşi paputi heko ğuru. Xuseşi Didi Bena hişo isinapamtu, hişo afiçirertu. Rusişi askerepe Lazistani işkali oxenuşeni amaxtesi, hini pri moxtey hakoni askerepe xincepe koğuğey, ordoşa mo mealertan do daği, siperi gale mamtinan dei-ya iturtu-ya Didi Bena. Xarb'ortu, ho asRerepe kartikarti ilumtey do Rusepeşi asǩeri poîe sivili koçepe muti var uğomertey. “Mo gaşRurınertan gogagarıt"' uğomertey do Ǯulu berepe loa armutxape na dvokaçamteyti uziramurtu Xuseşi Bena. Ar oxori xor3işi kavur_ma kortu do Rusi ceçaneri askerepe muşi koçu, him oxori konisimadey oǩaçxe xorğişi ǩavurma na uşkomey oxorişa mooney do cur puci konukorey ǩavurma na uşkomeyşeni-ya. Xuseşi Baba yetimi ortu, Xuseşi p̌ap̌u xarbi ora Sarikamişi inite ğuru do na şeidi iuşeni dido arkadaşepe muşisteri yetimi dirinu Lazistani. Leťa cindo oxorimonduni poxneri-poxneri imordey him oraneri Lazi berepe. Puci kuonurtey mcavla iertu, Ç̌umanişi emogi mcavla-mpuneri cubamtu Bena muşi Xuse. Himdoraşukule cari işkominertu. Maisi tuta moxfasi gunguli na cožun ar kinçi komoytu Lazistanişa. Gunguli nena pri dogagurasen korba Zeğeri giğurtasen, vana ar mutxa melidvare dei dvogurudortu Bena muşi. Aji niçopii himdğa gungulişa ijgini izitertu. Xuse do Xuseşi ekyanepe irituli dida do badepeşa diguramtey. Lazistanişi didalepe berepeşkala ora goluçumtey. Nusalepe galeni muti —— dulya'n hini goozurtey. Komolepe monǩa dulya do cenğgarerişeni mendrapeşa oçalişuşa itey. Badepe do didalepe lafroni dulyape; gola'rtu, berepe'rtu mʒika oxvaktertey, mzikati nuşvertey. Xuseşi Bena koçi na uğuruşeni, Xuse p̌ap̌u var uonurtu do badepeşi dulyati Bena muşi keotroxudortu. Xuse ora Bena muşişkala goluçumtu, ilk mektebi coğuşa Bena muşişi xetaği ortu. Mektebi orapeti mektebişa gamaxtasi limcerişi meeşişa itu Bena muşişkala. Okomz3upasi şuşeli lamba iturtey, himuşi çonate dersi içalişamtu. Himoranepe didepe berepeşi var osimportey, korba aji ortaşani mutişi var ixesapen-ya iturtu Çeduşi p̌ap̌u. Berepe gamupinamtey oxorişa, mektebişa idani çendepeti moağertey. Irikale iritulişeni cedger'ortu; kişi moytaşa ini orape emogi ar dişka iğamtey do itey mektebişa berepe, okaçxepe ar yuki ar yuki mendvoğapamtey na goinçxunanenşeni. Devleti fukara'rtu dişkaşeni cenç̌areri do berepe na dvaçiran ar mutişeni muti va mvoncğonamtu mektebişa. ǯulu Ǯulu berepe mutişi vap̌a oxvoğonamftey; mu ien, mu var ien vapati uşkurtey! Didepeti na aseirey ar “sut tozi” komvoncğonu devleti; gunğinare meaperi are, mcavla are do berepe cubare, çare dei. Çoi iri oxori mcavla kortu do sut tozi moy mvoncğonu devleti, miti var oxvoğonu! Xuse do Çedu dido vorsi arkadaş'ortey; nanape do babape nişi Laz' ortey, çoi nişi Lazi koğepeşa gale miti va skudurtu zati. Ar devleti na mvoşkuy muelimepe, ar do beçi cameşı imami. Arti alai koçepe şuri na moyzday irituli Lazuri isinapamtu. Pucepe Lazuri moyçandamtey, laç̌i Lazuri uğandamtey, Gormoti Lazuri opalakaramtey, Lazuri ixvamamtey, ama mektebişa ideysi berepe ti asantaley. Xuse do Çedusteri alai berepe, “Lazuri var isinapaten, Turkuri isinapaten” dei yasaxi doğopxu muelimi, devleti hişo xaberi moymçinu. Berepe ar mutxaşi ibirtanşa Turkuri nena va cankturertey, Lazuri osinapu gusturtey. Muelimi arʒo muxbiri doğopxumtu, muxbiri Lazuri na isinapasen iday do muelimi dolutamtu. Muelimiti “Lazuri mot isinapam!” dei teği ǩuçxete dvodginamtu do ucepe gunzdamtu. Çedu nena var, şuri var ar bere'rtu; hişeni dido va nğorumtu. Xuse topi obiri dido xaz' aertu. Himora irituli gvonoğondrurtu do dido gusturtu nana muşişi nena Lazuri na isinapamfuşeni. Uci palasi dvaertu, muelimi na gunzdamfuşeni. Xuse do Çeduşi çoi dido laği iertu, koçi na onkoy. Delali Opakaşi ar laği kortu, berepeti txozurtu vaknare dei. Andğa Xuse do Çedu okinkaran do mektebişa uluran, akale do ibiran, bireri-bireri lağişi nenate emkutey, imtey do arkaleti ekiğeran, “mtxozurani” dei. Laği laleri-laleri berepe txozurtu. Xuse do Çedu şkurinate kapineri-kapineri emogi na nagey oxorişi onʒxeni kamukapey. Ekiğedesi laği xolo mulun! Sarabaği dvabey hey 2020 Kış Not extey, kocelaxedey. Laği onʒxeni kamaxtukoti sarabağişa var ealasen-ya xesapey. Lağiti kamaxtu onʒxeni, berepe ar cur nabğuşukule eğikotu kudeli, sarabaği; berepe tudendo keğijinu. Çedu do Xuse hişo aşkuriney çi, kartikarti kokvakorey do iondrey; ya laç̌i igzalasen do cextanen, mektebişa alanen, ya do “eça, ar mitxa azirasen do moçuletinanen” dei guri gondveri yema doğopxey. Yema ezani iyoğu orape Kumli Badi pucepe yemanuri dolovubğar, dei extusi berepe çere xinderi, şǩurineri sarabaği celaxeran! Lağiti tude eğancay. Aziru, ar goyşaşu do okçxe ognu mu iu. Laç̌i uxap̌aru omťinu, berepe hişote doçitey. Him ndğa şǩurina guri dolodveri mektebişati aşkva var aley do ç̌eri oxorepe nişişa goiktey. Him ora 80'oni Zanape televizyoni, radio, interneti oxoktapaşe, dogurale muti var ortu. Bozomotalepe xaneşi, ip-oyinişi; biçepe topi kuğuranna topi ibirtey, vanati birdurbirişi, muxişi, otobinuşisteri obirupete ora göoloçumtey. Xuse, sinifişi başkan'ortu, enzxoneri mskva ar berertu. Ar do oroperi bozo kuonurtu Curxana cozurtu. Dersepe boşi iasi, ya do muelimi moxftaşa karataxtaşi oginde muelimisteri kodoguturtu, miti nena var oxenapamtu, nena na asen do himu-hamuşkala na isinapasen nçğarumtu. Muelimi moxfasi oğiramtu sinifi hişo cedger'ortu. Ar Curxana muti asen ay, na aoropertuşeni va nçarumfu. Ogine dido coğitxamtey badepe, didalepe do muelimiti, “Çe berepe, imordati mu iaten, mu gamaxtaten?” dei. Bozomotalepe hemşire, biçepe ťoxťori viaten-ya iturtey do ar Xuse xvala “futbolci viare”-ya ituturtu. Xuse do Çedu vorsi arkadaş'ortey; mektebışa gamaxtanıtı oxorışatı oǩoǩateri itey, kamkartışı oxoriti mendra var ortu zati. Kişi moxtasi xaz' aertey. Mturi ora aji doskudani kinçepe avlape kodibğertey. Himora Xuse do Çedu doǩap̌inoni kocungamtey kinçepe. Birden didi kişi asi, dido mturi ortaşani kinçepe oxorepeşi avlapeşa, Zalemonapeşati amitey. ǯalemonape Iengeneşı doǩap̌inoni cundgamtey. Livadi kudelepe leğidi mvondrekinamtey, hışo(e kinçepe mebumtey. Kinçi nibasi Xuse do Çedu dido xaz' aertey. Kınçepeşı xorği oşkomuşeni var, kınçışkala obiruşeni... Okaçxetı eojulinamtey zati. Kişi, beari, yazi p̌anda kinçepeşkala ar dulya aertey. Kişi gamaxtasi ap̌rili do maisi orape çoişi cindo merze doguturtey, hinişi oxorişa mektebi kale iitaşa dido mskva katugzalepe golaxtar do ilinertu. Megza puğarepe citu oşvoni, irmaği meitey, beťi dağopona var ortu do mskva mşkeri tamlepe anskilona gunže txombu, Ʒipri, mula, duʒxu onfaleri irituli na ortu ar dağopona eşkilertu. Mçapupe, tavuşanepe, okomğupasi ğeji, mcveriti do arti galeni yabanepeti na iertu ar gza eşkaxtan do na ilertu oxorepe uğurtey. Him dağopona hiku irituli iertu çi, na juran kinçepeşa coği do na stun Ziğilati iertu. Xuseşi Didi Bena berepe dido dvoguramtu. “Çe berepe, gzalepe eşkitat-citatşani isinapit, trağudit, nena it. Gza Ziğila kocexertasen do kocegabazginanen, megomskanen. Tkvani nena dvagurasi daği komeşkulun, imťen; heşeni lakirderi eşkaxtit-cextit!” dei dvoguramtu berepe. Xuseşi bena Talala Bexağa uğomertey. Xuse do Çedu okikatan do dağoponati iktertey. Him onape eleğ-eleği ikumtey, kinçepeşi obğe bziraten dei. Dido obğe ziramtey, ama hiçi va cuşalamtey Didepeşa hişo digurey, katandga kinçepeşi montalinape mogoruşa itey, naku imordey dei nozmortey. Andğa ikterteyşani ar obğe kozirey, na cexen kinçi arti kinçepe va nungvartu, goyşaşey. Ham muperi şey'on, sum tane uça monta, zemskuşi monta na oren kuşkuran, arteği hinisteri uça var ortu! Ǩap̌ineri ǩap̌ineri didi Benaşa mendaxtey, na aseirey, na azirey him dulya konognapapey Didi Bena ırıtulışı nugnamtu. “Ar kodoxedit, şuri kodologiveley. Hiku ǩap̌ineri moy moxtit”-ya uğu berepe, “Moyşvajati megognapaten”-ya. Xuse do Çedu kodoxedey, ucepe gobşitiley, uondraman, ar kekiçuko osinapu dei toli dolvoğertey. Ǩinçişi na nozmorteyşeni cari oşkomuti gvonoçondrurtey. Didi Bena irituli üuxesağamtu, “Çe berepe, emogi cari dogixazirat, vorsi korba dıîğıt himdoraşukule korba Žğeri vorsi gamvognaten”. "-ya uğu. Didi Bena kuşkunçi emogi dulakirduko cariti va şkomanen, xolo kinçepeşa idanen. Berepe dutağanu, meaperi kocudu, onçaxuleşa kaymaği gamubu, tuğa cari epatxu kocufaxu. Vorsi korba uzğuşukule kogoyxunu berepe, koçoğu osinapu. “Ar kinçi uğomeran, gunguli cožun. Şǩuni haninepeşa maisişi tuta moxtasi komulun, artepesteri p̌anda va dogutun Lazistani, ç̌eri igzalay. Him ǩinçişi monta'n, artepe na va nungvay. Gunguli dido tembel'on, makvali muşi naşkuy xarǩi ǩinçişi obğe. Xarǩi kinçepeşi nana var ognay mişi makval'on, çendişi uşkun hişeni çendişi makvalepeşkala kocexedun, oramuşi moxfasi montalepe kogamionay. him sumtane na ortey uça montalepe zemskuş'ortu, artaneti gungulişi” dei berepe konognapapu. Berepe tolepe gamançarf(erj Didi Bena nişi dişkiney. Okozizineri carepe nişi oşkomoy do xolo gamukağey kinçi obğepe oziramuşeni. Haşote goluçvey berona.

ATİNURİ TUTUNİ AŞKVA EZMOCE DİU

Yazan: Erol Kant

Ma, Atinas na dirgen tutunobaşi çodinas mopçişi ama tutuni xolo muç̌o dirgertu, muç̌o iğilertu , gamaçamuşeni muğo ixaziretu komşun. Lazonas na mzgudun tutunite kianaşi eni vorsi purope ikorertu do Kubaşi puropesteri kiymetoni oren-ya iturtes. Atinas eni vorsi tutuni Tavlati do Xudisas dirgertu ama xolo mʒika mʒika başka svalepesti iertu. Şku Atinaşi zuğapicis, Şileritis livadepe miğunan do haminepeşi tutunoba gimeselaten... Tutuni Turkiyes TEKELi zadamfu do tutuni oxaşkuşeni izini gamağmalu diçirtu. Muhtahsilik ipti livadis naku metrokare tutuni dorgasertu, ozumapamtu do ukaçxeti TEKELis kaydi oxenapamtu. Ham dulyaşikule livadişi mances gorumsna, TEKELişen kaparosteri amʒika cenç̌areri do tutunişi tasi eaçopinertu. Tutuni dorgumuşeni: Kunduraşi çodinas Martisteri livadi mbelite gombelamtes do gombeleri letaşeniti karuğepe dikumtes. Uǩaçxe cetasulesteri vorsi ar letas cotasamfes. Maisişi tutas mzgudape mzgudurtu. Ham mzudapeşi vorsepe koşkiğamtes do tavi oras karuğepeşi 75-80 cm oşkenda sivriğite dolonçorTumtes. Dolongoreri letas ham mzudape dolvorgamftes do leťa mubğamtes. Tutunişi Omordu ora: Mzgudape 20 cm iasis, ubergamtes do bergeri letape merğişi cicis gubğamtes , tutunişi merği imordasi tudeni pavrepe gutaxamtes haşote jindoni pavrepe daa mgvaneri iertu. Lazonas kzapa tuta dido doba do dido mp̌ulera iertu. Himuşeni bazi orapes tutunis pavrepeti goğukzurtu, baziti tutinişi merğişi cici ğvap̌a xvatumtu. Himuşeni tutunoba na ikuman koçepek, ziraatişen goboni Çami eçopamtes do mbulişi tutas livadis na mzgudun tutunepes ham Çami ceçamtes. Ar teluçeti didi mğima do xoşǩaǩali ortu. Tutunişi parvepe imordasi, kʒala do ağusteşi tutas didi mğima moxtasi pavrepe dolingorertu. Ham teluçepeşi doloxe tutunoba dido meç̌ireli do zaxmetoni dulya ortu. Ar tutunişi merği 1-2 metro, pavrepe 40 cm do 70 cm-şuku iertu. Tutuni 1 metro iasi tudeni pavrepe koğutaxamtes çi jindoni pavrepe daa mgvaneri do daa didi ias... 2020 Kış Nef Tutunişi oğilu do oxombinu Tutuni pavrepe kzapa tutaşi çodinas do Ağusteşi tutas itaxertu. Pavrepe tamo-tamo kalatepes dolopşamtes do na xombasen svaşa donkalamtes. Iris tutuni na koğvobasen sva mboli va uğurtu, himuşeni xanç̌eni tutunişi pavrepe oxurışı odapeşi jin koğibertu. Didi lemşite (25-30 cm) çeprişi toçfepes 3onamtes mele-mole kafis kogombamtes, mara tutunişi pavrepe opşa yakini va iasertu, vana nağamben do pavri xolo diçufertu. Na koğibu tutuni haşote ar tutaşa doxomburtu. Toğis ʒoneri tutenepes kafepeşe ciğertu do meleni-moleni toçepete mokaçeri ar kukarişe koğibertu. Ham dulyas xevengi oxenu uğomertes. Xevengi xeneri tutunepes mo ikurçoletas-ya do demi ceçamuşa iğamtes. Demişeni mandreşi opavre odape do naylapes vorsi iertu do tutuni apiçoraşi lulu diertu. Tutunişi sorti do dengi Demi na ceçu pavrepes aşkva sorti oxenoni iertu. Sorti oxenu, okataloni dulya ortu. Gunže, mǩule, mçire haşo koşkogağasen do okogartasertu. Sorti xete ixenertu, kulis ar yastuği keodumtes do yastuğişi jinti 4-5 tutuni tamo-tamo xe cesveri kokutamtes, okoteri tutuneşi dudi Lazuťişi çonçolite nikorertu. Aşkva tutuni xombineri do koreri ortu, muçoti gorum hişo keladumti. Tutunişi gamaçamuşeniti dengi oxenu diçirtu. Dengişeni vorsi xombineri ncaşe ketisteri bigape doçitumtes do bigapeşi kunğulepe vorsi nikoras-ya do xamite kocudagamtes. Koreri tutunepe ham bigapes keosvaramfes, uǩaçxe svareri tutunepes bigaşi dangeri svaşe toçepete dokoramtes. Dengişi dulya içodasi sortepeşi çonçolis nuğamtes. Dengi xeneri ar balya 15-20 kilo iğonertu, ama ideali ar dengi 15-16 kilo mulurtu. Tutunişi gamaçamu Tutuni gamaçamuşeni TEKELik bazi svalapes xambarepe cedgudortu. Xažireri tutunişi dengepe xambarepeşa iğartu, hak TEKELişi ekisperepek dengi nuğamtes do tutunis muayene ikumtes. Na moğondranen vorsi kaliteşi tutuni eğopamtes do mboli cenç̌areri meçamtes, artepeti mzikaşe mʒika gamiçertu. Tutunoba haşo zaxmetoni do meç̌ireli ar dulya ortu, mara dixa şkunişeni dido beciťi ar oǩazanu ortu. Ma na mişǩun Atinas 25 Zanaşen doni tutuni va dirgen, mitisti tasi uğuni va mişǩun...

Masumani Karťali

Yazan: Fexri Mtanebiva

Arkabi, 3 Tutambul 1990

Gzamşine Bese Çkimi, Mpolis tişkule, ağan Zanaşi gexvamuşeni na momincğoni karti, 3.11.1989 ndğerul karťali do Yaşar Miraçişi “Karadeniz Hırçın Kız” coxoni Ç̌areri, okuleti 15.10.1988 do 19.1.1990 ndğerul kartalepe komomixtu. Kartal skanepe artiǩatis metxoziner na momixtuşeni xelinapa çkimiti epto dido ivu. Naǩo oraşendon kartal skanis na mepşventi ndğalepeşi ğvinepe ir golomilu. Gemzulder borti gomonzini, moxelini. Gormotik siti p̌anda goxelinas! Ar bozo dogaudoren. Melisa kogyodvidoren. Ǩay domağonu. Melisa coxo dido momğondu. Mskva coxo ren. Gormotik dido Zanape do xeliner ndğalepe meças. Bateşi adresi do kartal muşi na momincğoni dido ǩay domağonu. Kartal mebuçarare. Hakondoni eçdoorvo ndğas ulun. Hekol na moxtanerenpes boğapare. Batumuşi gza kogoyn3ku. Ilen do moylen. Yaşar Mirağiş şiirepe dido momZondu. Çarerişi coxo Lazurişe gobokti do “Zuğauça Antesi Bozona” kogebodvi. “Meftare Meftare Do” coxoni şiiri dide momZondu. Mskva şiiri ren. Mskvanoba muşikala çkimişeni ar doxmeloba kuğun. Şiiris na zoponsteri, moxtimuşe var gaşkurnatu, moxtati do açkva var goyktati. Mati skanisteri ugyarel do uğkareli, mencel memilamtuşakis dogiparamitamti do hemoraşkule okoxuneri jurikti gyariş oğkomu kogeboğkamtit. Mota momixti? Mot gaşkurnu? Çkar na var mepşvenfi oras 7.5.90 ndğerul kartal skani komomixtu. Ha karťali naǩo fara bikitxi mat var miçkin. Mu ivetu, kartalis na noçaristeri, teyyares gexedati do Arkabişe komoxtati. Antesi bozona, Bese çkimi, hemoras si soti var goşkumerti. Igzalatiko mati komegotxozuti. Si na giğun şkurna mati kemiçkindu. Ma skanden dido ǯana emozin. Dogaoropinati mutu var ikturen. Oropasti bocginare. Telefonite bıparamıtamtıtşkule ir skan sersi na biucati mintu. Xoloşendon na iparamitaresteri ǩay sersi moytu. Sersiti guri çkimiş giğun, kogiçkini. Telefonis, guri geşaleri bore-ma na giğvi, p̌anda heşo var bortare. Golilasen. Lazurişeni na maxenen irxol pare. Irxol pçarare. Lazuris na oroms mteli gzamşinepekti memişvelanoren. Ar parpalisteri ağani gzamşine içinidoren. Hemuşeni bixeli. Nokotiren momanzinenan. Okoxeditdoren do ibiritdoren. Sersepe tkvani gemasven-ma miçkin. Hek bortiko tkvankala mati uncire dobotanemti. Ma skani ar mutuşe gur var momixtu. Si heşo mot dogağonu. Mendraşendoni tasnati ma na miçinoms, guri çkimi na oxoğonams ar si mionur. Ma si kiktxare. Siti ma mkitxare. Mteli gzamşinepek artiǩatis moğpkitxaten do haşopete Lazuri bordaten. Boskedinaten. Pukurepe do parpalepe gobğineri 5.5.1990 ndğerul kartal skani epçopişi mteli izmocester dobivi. Kölnişe nitişkule mati hek kelegixetiko ham kianas çkva mutu var mintu. Mintu oťi gza p̌oťe var içodatu do Zanerul heşote bidafit. Ma na mebuçarişeni mukti hamtepe momiçarems-ya do vaşa dingona. Siti panda çkimikala re. Ora iven oťi dido megazmonaşkule gzirom-ma miçkin. Geçkuris heko var tu ala naǩotiren kodolomiğu. Hemuşeni Izmirişe oxtimu dido guris var miğun. Muğo pare var miçkin. Arkel na giirare minon, arkeleti okul muğo mebuxondare-ma do maşkurinen. Naǩotiren oxoboğonam oťi çku juristi, artiǩatis na nugams doxmelobape miğunan. Mu pat? Xe çkunis va ren. Heşo epçkinditdoren. naǩo Zanapeşkule guriş $vina golobuçvat-ma do artikatişen mendra kodobskiditdoren. Mati beralaşendoni pukuriş oraş tutapes porom. Mayesis epto dido porom. Mayesi, çkuni tuta ren. Muyvasen, hak mayesişi dodginiti emizdes! Mayesişi ar mskva mapxa ndğa tu. Andğanerister miçkin. Vitojur Zaner borti. Ntxirepunaş kicis pukurepunas elapxeti. Şiiriş oğarus

hemoras geboğki. He şiir Turkul pçaridortun. P̌ea bere na borti ndğalep kortui! 3anape Zkarister golilu do 1973-is “Güzel Arhavi” coxoni, Arkabişi mskvanobape doğçari. Ha Çareris na bzopon mskvanobape mteli Lazepunaşeni gonulun. Ha kartalikala “Güzel Arhavi” coxoni Ç̌areri, telefonite biparamititşi ndğas na gamabiği zuğamtaneşi resimi do pukuriş oras mtvir na mtu ndğas na gamobiği resimi, “Lumci” do “Sum Bozo Ǩrima Bozo” coxoni şiirepe megincğonam. Mis uçkin, Ǯana ivasen oťi mteli ha mskvanobape si do ma juriti oǩoǩateri bzZiraten. Pukurepunapes goptaten. Ǩaťa peron parpalepeş oputxinupes boğkedaten. He mskva peri cğaťa Zuğauçaşe oğRomılute var biZğaten. Mskva mskva kinçepeşi oğritupe biucaten, ar birapasteri. Do hemoras berepesteri xeliner bivaten. Ora dodgitas mo golilas, p̌anda haşo bortatma ptkvaten. Oğaronepe do otkonepe heko dido ren oťi mutute var içoden. BiZiratşkule irxol dobiparamitaten. Kartalişi, guris na eleminkanems eşaçodinişe komopti. Haği Žiʒineri kokobiğkat. Hatepe ikitxamfaşkule elizizini. Gormotik mteli kai do mskva ndğalepe mekças. Lazepunaşkel va reni gza skani, Mota iven Bese, moxtima skani! Xeliner golaxtas ǩaťa ndğa skani, Ǩay doskidi, ǩay gurite bizirat! Fexri Skani' 1 Kaynak: Selma Koçiva arşivi.

Sum Bozo Ǩrima Bozo

Yazan: Fexri Mtanebiva

Çayonas çay Ziloman. Sum bozo ǩrima bozo. Upis doniğeri bozo. Sum bozo, ǩrima bozo. Var dginan do var xenan. Sum bozo, ǩrima bozo. Bedigoğveri bozo. Sum bozo, ǩrima bozo. Oropaş ora so ren? Sum bozo, ǩrima bozo. E mezmoneri bozo! Sum bozo, ǩrima bozo. 3anape golaxtasen. Sum bozo, ǩrima bozo. Noğamisa ivaten. Sum bozo, ǩrima bozo. Lazepunari bozo. Sum bozo, ǩrima bozo. Xe pustoleri bozo. Sum bozo, ǩrima bozo. Çayonas çay Ziloman. Var dginan do var xenan. Oropaş ora so ren? Sum bozo, ǩrima bozo. Upis donğeri bozo. Bedigoğveri bozo. E mezmoneri bozo! Sum bozo, ǩrima bozo. 3anape golaxtasen. Noğamisa ivaten Lazepunari bozo. Sum bozo, ǩrima bozo. Xe pustoleri bozo. Sum bozo, ǩrima bozo. Arkabi, 21 Mayes 1990

JUR NENA

Yazan: Sinan Badişi

Ar mutxani jur nenaten omsifonusteri mskvu mutu va ren. Mutxa bZira, mutxa vikitxa aşote vister. Lazuri ar mutxani, Turkuli ptvaşi oZizinuşi mutxa igven, Turkuli ar mututi Lazuri vimsifonaşi... Aya ma osteramale miğun. “E na gogağarare!” Turkuli mitis var gatkvenan, am mu nena ren? Izmocepe çkva ar osteramale miğun. Ar seris Lazuri, majura seris Turkuli izmocepe bzirop. Lazuri izmocepe Ç̌iťa bere Sinanişi, Turkuli izmocepe baderi Sinanişi ren. Man Lazuri izmocepes emuşeni çkar dido Pgorop. Lazuri izmoce bziraşi, Çumanişa xeleberi gopkuzxur. Mteli ndğas çkar mutu kai var igvastina, mteli ndğas xeleberi goxtimuşeni ar izmoce mibağun. Lazuri oğarğalu dido na mazZiren mutxani va ren. Çanakkales na pskidurşeni, akonaşi Lazuri — oğarğaluşi miti — var migonun. Nana çkimi, cumalepe çkimi var na da çkimik var mgorasşa Lazuri ar mutu utkumalu ndğalepe volumcap. Em orasti aşo çkimişevli oçarus dopxedur. Ndğaş doloxe, skidalaş doloxe, bzira hentepe Lazuri vimsifonaşi, çkimi doloxe ar çkva mitxa koren do emuk nosi momçaps, mağodas entepe çkva mitxanişi tolepeten moZiraps eşo mağonen. Lazuri, çkimişeni çkar oras ocğore ogopumuşi mutu var tu. Lazuri na miçkinşeni çkar ocğore var magu. Çkimi xeleba; nana, baba, cumasteri ren Lazuri. Doloxe çkimi, çkimisteri ar çkva lîoçi ren Lazuri imsifons, Lazuri ğarğals Sinani. Lazurik, sotxa vida, mi vore ia var gomoğkondinaps. Bazi orape igven, koçi ti muşişen imendranen. Noğas, dulyas, öğvinis

USKANOBA SKANİ

Yazan: Sinan Badişi

Si na giçkin şkurinape, çkimişeni xeleba. 3kupişenti var maşkurinen, Seri gverdişenti. Xvala skani oxtimus guri okomilaps. Muperi xeleba ren var giçkin Si toma isvartaşi ixik guşubğaps Giçkin eşo va ren xeleba Si goRu;xur, Mjoras ocğore agven. Skani yalis var uğun guri Uğutukon kakolaps. Kuçxe gedga letas şuri muxteps Si na giçkin eşo va ren çkar mutu. Si komulur, gzalepes guri yapşen. Mutu var nugaps, skani moxtimas. Si var moxtaşa, var mamtinalen. Si na giçkin eşo mutu va ren uskanoba Si uskanoba skani var gaçinopen.

doloxe, mi vore, solen mopti gomoçkondaşi, kimi ar xomaten, kimi ar msi- foniten Lazurik gomişinaps. Jur nena, ar koçiş doloxe majurani koçisteri ren. Artimajura kala voğarğalapap osteramuşeni. Turkuli, mektebis, dulyas do am svalepes viçini koçepe kala oğarğaluşeni na vigurişeni, hentepes mukotina ma- goropas Lazuristeri var igven. Lazuri, dogureli goropapesteri va ren. Ge- netiği goropapesteri ren. Xvala goropaş ǩele, Lazurik, Turkulis ocginaps. Ar keleti, Lazuri na uçkin mtelik na vixmart eşo; Turkulite var matkven entepe ptkumer. Kimi gevokitxap, kimi mskvanoba muşi varna goropa çkimi Turkulite var matkven, hentepes Lazuri vuğumer. Ati çkimi ostera- malepeşen arti ren. Ar ǩoçis, jur koçi mişaxen. Çkarti majuranişen didi va ren. Dulya goro- pa va renna! Lazuri izmocepes vincir.

NOĞAŞİ ÇONAPEK VAR OTANAMS

Yazan: İsmail Güney Yılmaz

noğa çona'n noğa çona'n mara noğaşi çonapek mara noğaşi çonapek eotums murunʒxepe. eotums murunʒxepe. beroba naku mendra doskuduna — tuta gondineri hiku mendra'n hus oxoşkvati. xazi maeran maZiranis oropa naku mendra onna himuşuku gondineri'n odiʒinu. ngza... uça do mğupi Marmaraşi zuğa a Ʒa, Galataşi susapes xolo nağara miğunan alenktriki ho, mara ma xvala vore mara xolo mǯupi ap̌esp̌eru ham ǩoçinoba velenzas ar xvala guris İâığoberl xvala vore ma beroba şkunite atanen moloxuneri na dopskudi vavas. uuuuça ndğalepe şǩunis. şkimi vava, akadaşi domau leksepeşkala ma, ar do îatu do kinçepe kon ham kianas xarǩi vore mondo makorozxeran çkva a kianaşi ndevişi. hanişi yanine noğa çona'n seri-ndğaleri na vinğiner mara noğaşi çonapek dulya-gzalepeti. eotums murunz3xepe. eho. ndivi apartumanepe momçan na furseťi;

KARMATEŞİ KVALEPEK İBİAMAN

Yazan: Kemal Özbıyık

Karmateşi kvalepe Tirilido nanino nanido. Jur iven kogiçkini? Tirilido nanino nanido. Tudeni mutu var do Tirilido nanino nanido. Jin na ren iburbalen. Tirilido nanino nanido. Ar xete na var iven Tirilido nanino nanido. Jur xete ixenase. Tirilido nanino nanido. Xvala na var gaxenen. Tirilido nanino nanido, Megişvelare p̌aten. Tirilido nanino nanido. Gale guluti ğoma, Tirilido nanino nanido. So ulu do mi ç̌ume? Tirilido nanino nanido. Ma xvala kodopskidi, Tirilido nanino nanido. Moxti goptat jur ǩele. Tirilido nanino nanido.

UNCİREŞENİ

Yazan: Meryem Buçan

Seri var ncaran, Ondğeri var ncaran, Burbusteri ğumanişa, Uncire koşkaxeran. Ťobaşa ixosyaran, Toli var cekamuman, Ncirera doloğeran, Uncire koşkaxeran. Oǩoxunaşe ikuman, P̌anda ilakirdaman, P̌ici var okvağeran, Uncire koşkaxeran. Dida-badi hey oran, Bere-bura hey oran, Cencepe var gamulvan, Uncire koşkaxeran. Tolikçeturi oran, Heçaepe ituran, Mu leksepe nçaruman, Uncire koşkaxeran. Tolepe kopasteri, Xolo hey doloxeran, Irote hey ortanen, Uncire koşkaxeran. Eǩrabape menzxver'on, Dido aoroperan, Alla mo doloxumtay, Uncire koşkaxeran.

APRİLURİ

Yazan: İrfan Ç̌. Aleksiva

Zemsku gamayoxineri Çorçonaşa eputxusi yengi dotanurtu. Bere zemskuşi nenate tolepe gonğu. Piʒari oxorişi koçi beyuťi na Zopxuy mpeci şura mufo letasteri çxindi dolutamburtu. Moselu guri var uğurtu. Curi tolepe gamançarkeri onzxenişi firidape uxosyartu, toli ukoğağu. Onʒxeni na cobğun mfta do nçalapeşi puuri do kinzilepe dolvotamburtu firidape. Bobola mosapeti var orteyko nixva do dolibğanertu. Teni ora ixite oxori dolinkanuko mzika-mzika na nixven puuri do darabaşi firidapeşa na amvotanay mcoraşi çonate ğarepe golimponertu oda, mskumuleri na cun soşani puurişi ğarepe. Hani uxosyartuşa Zalemonaşa na digun ǩuçxeşi nenape iduşa idu naxolu, naxoluşa naxolu manzinu do soğuni neǩna muşişi arti kale arovi komogutuşukule neǩnaşi xiťi kocizdinu do goninğu neǩna. “Amedi, e çona! Va cekuzxii daa?”-ya ar didaşi memsileri, pompi do nostonyari nena. Bere neǩna göynğertuşa curi tolepe vrosi odudortu. Mcar do muşeni cemokurezxinamtu, tkukosteri kanzareri arti kaleşi cinonktu. Himdoy oxorza moxtu do bereşi dorçeli koceğuxedu. “E çona”-ya xolo pompi nenate, “Hayde guruni kodolovubği, aşkva caroba iasen, Ağprilişi tuta hiku va dincininen!”-ya do muti oropa uğun xeguri okokoroberi uğurtukosteri ğiğareri do pariçeri bere ti kocelusu. Amedi tolepe dvalineri uğurtu daati, ama neǩna noren do amağertukosteri irituli, irina oxinkanasen mçipeşa azirtu. Xolo kanzareri goliktu bedi muşi kale, toli elanğu. Oxorza elazizineri monta muşi noğertu. Muşukule, “Hayde e çona ha, cariti dogixaziri, minci do yağiti koxogizi na xazi gaensteri, ar do cavla dogimpunare.”-ya. Dida curneçdovit-sumeneçi Ǯaneri ortu. Eğağmale muşi irote mçita do kçe, yeşili celuğarurtu. Ti gomurgvaleri karasteri çefiye gvorturtu. Eğağmaleşi nç̌araǩa monepete goşveri xitepe ofrindepe muşişi oginde kozinkartey. Xaraepe muşi monǩa yukepeşi, mendra gzalepeşi ama allaişa mboli nanaşa yetımlugışı derini izepete ğareri do Zixinderi uğurtu. Ama ar kaleti, bozo ortuşani mskveristeri mskva na ortu, murungxepeşı doloxeni avitesteri na gamapazulay tolepe muşişa oxiğonertu. Amedi zade aseirertu bedi muşişi. P̌oťe zori nena va dugurumurtu bedi muşişa, vana p̌eaťi ar laǩirde. Mekaçu mele kododvi şuri keuçopiko irote a poteneri otrağudusteri gurişa do nostonyari isinapamftu. uancirg Bere ugure moyselu dorçelişa. Bedi muşi himuşa ogi so xertuşa moğukapu do toptopineri amukapudortu oxorimonduli kale. Emogi xe do p̌ici dimbonu. Oǩaçxe mkorineri oxorişa kamaxtu. Bedi muşi cari şolumtu. “Bedi, p̌ap̌u şkimi so on?”-ya uğu Amedi. Oxorza dulya muşi konaşaşudortu. Muşulîule bere na uçitxu ognu. Zimarişa ti ezdu do elazizineri, “Abca p̌icişa cextu, xişili okogibğay çoişa na eşkıgare -ya do xolo goyktu dulya muşişa. Ar ovışukule yengi gvaşinertukosteri toli zimarişa ukoğağu, “Cari skani vorsi oşkomi e çona, huy ucare va göylen, gunguli mo gocginamtay!”-ya do naonu dulya muşi. Amedi carişukule mandrepicişa kocextu. Xişili otoruşeni guruni ekakarxu kocoğu. Ham dulyaşi yabanci var ortu Amedi. Irituli cedgeri saetisteri meoneri abiçoraşa dou. Guruni kekvokarxu do gza kale muğo cextey do var, bedi muşişi nena kodvaguru, mogutu. Bedi muşi “amani ikatali”-ya iturtu, “Guruniti ukatali, na ağasen do mele mo mvobam, cunax'on. P̌ap̌u skaniti Zale'n, ordoşa kocelaxti”-ya do bire mʒika koxvonduşuǩule nçxili ekaşveri oxorişa kamaxtu. Bere hani guri galeşa dişkinu. Bedi muşi misa usi, muti var iukosteri ogzalu komokiçu xolo. Xişili so okvobğaman yerişa moxtusi p̌ap̌u muşi xop̌e mebazgineri mutxa iduşurtuşa eatu. Cenci ortuşanişi iduşurtui, melenkalepe oindrui, vana xinci medvalui, mi uşkurtasertu?! Badi hiku naşaşudortu çi Amedi na moxftuti var ognu. Amedi arovi mogutu, badi gokuzxinuşeni guruni na mvobun tenekenape nuğu do barkaleri-barkaleri tude kododu. Himdo badi ezmoceşa goǩuʒxu birdemşi, goyktu do “Komoxtü”-ya, “Huşa so doskudi e skiri?” Bere henuzi na ignapen meşkaşkideri ar nenate, “huşa ekemakarxu”-ya do gamagnapuşeni amutxape pri oziťapu, badi na okaçurtu xopete pimpilepe muşişa na va nişonensteri ǩap̌ineri alai tenekepe apiçoraşi opşu. Abca mturi na inğinenşeni ham oranepe mʒika morderi ien. Himuşeni orîase_n, coçaçxalonepeşa koçi oskuduşeni cavri na meçay nenape, p̌op̌oca mekoteri gongutudortu abca picepe. Hani iduşurtuşani ar kaleti tenekepe gurunişi curi kale kocelubu. Kçe popocape, elaç̌enç̌ena Zari, zari doloxendo na okvantxeran kvalepeşi ťaǩaťuǩu nenapete mekaçapuri dvabey. Guruni emogi mʒika nikaçunati, ilkineri gza na ortuşeni apiçoraşi dvabu kextu emtumanepe. Cezenenaşa moxtesi moşvacuşeni arovi mogutey. Amedi dido guri catertu gurunina muşişa. Çoi ar ham xvala ortu guruni, başka miti var uonurtu. Muǩu Ǯana ogine mondo M3anuşa muçudortu p̌ap̌u muşi. Muçusiti hiku cenci var ortu, ama huy hepten badi diudortu aşkva. Çoişi yuki otorute kapulani tomalepe canğudortu. Hey do hay na gunçay tomalinape hiku tutxu duskududortu çi, posti muşişi rengi aşkva var oxiğonertu. Çoçokape muşi upi do tancite kokvatambu, celeri curi ucinape muşişi oşkenda ketisteri kokoğuburtu. Va, na cuxen cekçanderinaşa gale mskva do metimoni muti va duskududortu aşkva. Moşvacuşeni mogutesi, guruni xendeği na nomzgudu müalepe guri galeşa kononcu arovi, ama na mvobun yuki yuzindele oncumu naşku, ti gvoktu do abca kale doloğomilu kocoğu. Amutxa nozmortukosteri abcaşi coçaçxalonepe konoskudu guruniti, tolepe gamançarkeri, uoxokanu. “Yuki otoruşeni moyleni ham dunyaşa?”-ya dolingonu Amedi. “Bo haşote umuri içodineni? Kaşkaristeri yukepe ǩap̌ula mobumeri... A ndğa mcora eğuxeda do na gişkunsteri va gamcoren... Va toriko, va duceriko biga! Ar do guri ceťinu na var uşkun a koçi megatasen... Komogobasen a març̌a dişka, komegomponasen eşǩamtume raǩani... Ham dunya mati kogolaftiti va gaziťen, va golaftiti. Beťe mati golomalertu dotkviko... Hişo diaşukule golusvi histeri gololva do mololva, şǩi abca do şǩi zuğa mele!” Hani iduşurtuşa, gza kartikarti cekantxozineri monisteri na golisvarey dunçupe kaziru. Hini oxosyaruşeni candruku. Dunçupe doloxveri xoroni ceğopxuşi sixinti uğurfeylîoşîeri duşinamtey. Arʒo artişkala ti okuntxay, argo mutxa toruy, arʒo golukapay, arʒo molukapay... Amedi “Hani a oşǩomale komepça”-ya ti muşişkala. Okiğedusi gurunişi ťuťuli na izuvaleran sifteristeri kamkulepe kaziru. Moğukapu, idu gurunişi ťuťuli beyutisteri noxen do na imcoy ar mç̌aci konoğamu apiçoraşi. Na noğamu mçÇaci keçopu do dunçupeşi enni mçola na dvağonu dunğuna kokoğudu. Mçola dunçuna emogi ham oşǩomale va noğedu. Ama bere guri kodolidudortu. Dunğuna mondo mʒika emǩutu do omtinuşeni golakapu-molakapu kocoçudortu. Ama Amedi dunğu soti idasen him xroskineri mç̌acina kokoğutoçu do amʒika daa, amʒika daate dunçunati guri dvau. Soğuni mçacina ekatoruşeni a-cu kelazdu, ama xvala vato atorasertu. Hişo iusi mçola dunfguna arti cu-sum dunçuşkala nukunape kokusvey. Arti dunğupeti komoxtey do kata-iri mçacinaşi ar yerişa kakney do eǩatoru kocoğey. Amedi, dunçupe mçacina eǩatoreri bunksina meiley do göonduneyşa kekağedu hini. Oǩaçxe a mutxa nomskukosteri moğukapu, gurunişi toği dikaçu do gza nişi kocegutey ç̌eri. Oxvame pri amaxtey cin na golaren didi, poteneri Çurbepe do Zirpepeşa gungulişi nena kodvaguru. Gunguli okoondrineri ama zade gurişa ar ıineirg ǩaide meoneri-meoneri utrağudamtu himu. “Gunguli vocgini”-ya Amedi, ti muşişkala, ixelu. Çoişa amaxtesi guruni muğoti onşi prika upi kodinğudortu. P̌ici p̌op̌oca nakorudortu. “Eça”-ya Amedi, “Mondo dido dvançinu!” Baba muşi “Xavati domiey andğa”-ya iturtu, “ne zade in'on ne nçxvapa, yeǩťen dulya oxenuşi ora!"-ya xelineri. Do na okaçurtu piʒarepe na eluren koçi konungu. Goyktusi guruni eǩaoneri na mulun Amedi kaziru. “Bo e skiri, huşa so doskudi?”-ya guri mooneri, “Amʒika duşini da xoşi va gamağurasen!” Oǩaçxe na eluren koçişa goyktu, xepe doǩaneri “Xoşi var amçeran Ç̌a, iboden do mulun koçi!” Baba muşi-hini, tenekepe moçodinamteyşa Amedi gamastu do oxori cilemona kale golukağu. Sum şuri ç̌uburi ibirtey berepe. Macuranepeti na ibiranpe seiri ikumtey. Ar magzale bere do mç̌ita, kçe, uça, sari, mbura iri soişi nğarakeri porçina na dolvonkun, ťaxaca cetveri bozomotinati, mu ikuman xilli ugamagnapu, tolepe ucekamu didvepe nişi uxosyartey. Amedi xe cebepe kodoliğu. Goma ibirteyşani na ekvoskudu cu-sum muxi xe madusi ixelu. “Çe berepe, mati vibir!”-ya do hini kale kogolukapu. Berepeşi, porça do pontuli enni ceğirderi do cebureri na uğun bere “Muxi giğuni?”-ya avi na elvokaçu mcveristeri. “Ho, moro va miğuni, xu tane komiğun”-ya Amedi. Macurani bere “Oçişon hay ela”-ya do abiçi meleşi golvanğu. Amedi, “Ama xane va miğun”-ya do ekuğuşinu bere. “Himuşi mo nozmor”-ya arti do apiçoraşi meleni oxorişi mandrep̌ici kale kamukapu, ǩoda na eğazun ftabala a kva coninktu, amʒika eşkançxiku do soğuni xetabu muşişuku ťabala ar ǩvana pontuli muşişi xarite cekoseri komolukapu. Xu metroşuku muğo doskudu birdemşi mogutu, “Aha xane”-ya do Amedi kokoğutoçu. Amedi candruku do muğo xane eç̌opu do var, porça do pontuli ceçirderi bere “Tumen!”-ya do sum tane muxi oxori kokoşkasvaru. Arti berepeti hişo ey, muxepeşi bardi imorduşa imordu. Oǩaçxe kogolisvarey, cile melendo moleşa golağareri çizgişa kotoçey xanepe. Arʒo “ma cur vore!”-ya, macura “mati sum!”, Amedi maotxani iudortu. Muǩu ora ibiru va ognudortu Amedi. A bere molaxtu do “Baba skani giyoxay” var uğuko olumcinasertu obirute. Ama aşkva baba muşi uyoxamtu. Guri galeşa naşku xane, na kazanu muxepe icibalu, ar kale cebi dolokoroberi, baba muşi kale golaç̌u. Golaxtuşa guruni kocekarxeydortu. Tenekepe mobumeri guruni mandrep̌ici noren do himu uondramtu. Roca komoyşvacudortu himuti, ama prika upişi şura alertu xolo. Curiti oǩoǩateri abca kale gza kocegutey. Baba muşi mutortasen ekvozitamtu, ama muti var oxvoğonamtu na iturtupeşi. P̌arťa xolo uxapartu leba na auşeni. Guruni Zanapeşi dongineri, var abağukosteri ar do ham monǩa dulya... Yeǩťen şuri ealertu. Colva xolo muti var do eşkolva, him emtumanepe... Idaşa ida hiçi varna xut-aşi fara moyşvacertey a gzaşi. Ama xolo va nuxondurftu guruni. Upi koceçu, popoca nikorudortu. Yema na meilu koca ora diu, limcerişi naxolertey aşkva. Ham naku gza eydorftu var uşkurtu Amedi, aşkva va korezxumtuti. Aşkva vrosişa dvanğinudortu. Gza na azirasen muti uci va meçamtu, ne dunçÇupe toli azirîu,_ne popoconi abca, ne kvalepeşi nenape dvagurtu. Ǩuçxepe eǩançoreri eşkulurtu çoi kale. Birdemşi a mutxa mokaçinukosteri kodogutu. Arovi diondruşukule dokoru moyzdu xolo, va mı_ılurîu toği. Guri şǩurina dolvapinu Amedi, goyktu, a kokvoğedey gurunişkala. Hişote muǩu ora konoskudey. Zati kuşkurtu Amediti, guruni mzika-mzika na içoden azirtu. Ama mu mvalertu xeşa? Ǩaťa ekiğedasen guruni amʒika daa okondrukurtu, amzika daa nena gale cadvertu, upi do popoca mofobaleri, ucinape celeri şuri Çirdumtu gurunina. Tarçinepe gamaskurineri polonape muşi, ǩaťa adimi ixi na cvaruy mzgudasteri dolvankartu. Guruni amgika hişo curi kale dolonkaneri kocinponu. Oǩaçxe burgulepe nustu, xorği do ilişi ğorğisteri kokibğu. Mazgvani mxuci muşi kale elininktu do na nixu xişilepeşi cindo keincinu. Hani iertuşa Amediti ǩap̌ineri tenekepe elvoğamtu. Guruni ali na gvanzdertuşuku kogonzdu do Ağprilişi ordoneri mapxapeti xombineri Çalimi leťaşi cindo kogoynketu. Bere movoselar-ya do amʒika elazdu-celazdunati muti na var axenasen oxvoğonusi ti kale keluxedu. Tolepe apşudortu. Guruniti apşudortu tolepe, kumbi-kumbi çelambristeri gamuğordurtu. Ar zori şuri komoyzdu, ipşu cigerepe, oǩaçxe yavaş-yavaşi uşutxu. Aşkva var oxinkartu guruni. Tolepe cin, mʒaşi enni mendra, ťela na va cidu, himu xvala na azin ar murunʒxi noğertukosteri hişo konoskudu. Coçaçxalonepeşi nena, mğiasteri golağineri na golaç̌u ar zemskuşi nenate dixaru. Gunguli gamiyoxu xolo, xolo dunçupe kogolisvarey, abca xolo ekatrağuderi celitu zuğa kale. Limcineri mcora kekiğedu Xebağu rakanepe. Ç̌umani muşi oxorzalepe kogolisvarey gzalepe ǩap̌ula tikinape mobuMeri, xişili torumtey. Tolikçeti, 1 Ağprili 2000.

AR Ç̌UMANİŞİ

Yazan: Osman Pizma

Ar gumanişi gamablare do meftare Umeşonu Epşkundare pri cetanaseren Opodraje mcora elizizinamtaşa ťobaşa Ar ç̌umanişi Teni rakanepe ǩap̌ula Mʒa hek hak gompulereji Mpula do mele toli na var dunçuşuren svalepe... Ar Ç̌umanişi gamablare do meftare Umeşonu Sulu-zZulu berepe Gzalepe cobğurtaneren Kuçxe Çungu Leťa jindo ibirtaneren Borba tertelepe Xapuğyarepe Elevatare: “E berepe berepe Tuta elataxerepe” Ma uncire, ukuzxe Nciri miğamtaseren Mşkorina ileri... Burgulepe midardalamtaseren Mendrani gzalepeşi Neina ǩoťula cexuneri, meileri gamablare do meftare Ar Ç̌umanişi Gza Ǯale svari-svari Kogolisvaraneren Mevabirare tutanape: “E berepe berepe Klinçxişi ğoberepe” Komişkurtaseren ma Moyseles, igzales nanape nişi Cemi3puperi yağmişa Ucare, uğare... Ekaxveri bere-bura. Xe celevusvare xarainape, Çxindinape govukosare Elevatare “E berepe berepe, Çxindi fincilyarepe” Ǩalaşi elibarta do Ali elankteri dadalinape meinkterta-moinktertaşa Meftare Elakota elaberi. Uʒxu svalepeşa Gamabla do ar Ç̌umanişi... Şilya zanape na gomindunes mcora xe dokaçeri Şinaxeri, elaplaneri mcora Guri doloxe elizizinamtaşa Xe celevusvare Gurişa eşkağmalerepe Ar Ç̌umanişi. P̌oli, ğanağani 1997

LAǨAŤǨA

Yazan: Bayram Ali Özşahin (Bafalişi)

Uçamzoğaşi çodinis, Sarpis mikilu beroba çkimi. Elaťǩoçeri kunğuli muşi Turkiyeşi do Uçamzoğaşi. E mskva letape çkini berobape çkini ren. Muğço gomoçkondan?! Nananenaten gurepe çkinis doloçareli ren. Stveloba moxtaşi, mzoğapicişi kvançalapunas, mogvali kvançalape oǩorobu do okobğuşi ora moxtu, tkvala ren. Mtviri va mtvaşa, dobağine mogvali kvançalape oǩobğeri giğutasinon. Laǩaťǩa do mogvali kvanç̌ala do pali-pali na mtups mtviri dubağun. Dubağun beroba goşinuşeni antepe. Berobas otxo dulyas dido Pgoropt: Burti osteru, çxomi oç̌opu, kvinçi oğopu do açva lakatkaten kvinçi ogvilu. Manebra çkimi Gyutes xeşen ǩarťa dulya muxteptu. Çimçirişi ar kai mʒxaci do ar çkva dido mskva lakatkaşi ǩeťi domigazu. Lakatkaşi ketis oğkedaşi toli komegoskidun! Xes dikaçaşiti xes dologixedun. Solen oğkedana mskva iZiren. Mzxaciti dido mskva tu. Juriti do beroba çkimiti kogomindunu. Makeydore Necmi cumadik, keydorişi mç̌ita şamielişi lastiğepe miçkiuptes. Muğo ptkva, nokepesteri Zori. Ǩaixeşa lasireli xamiten Çkireli. Mç̌ita şamielişi lastiği, uça şamielişi lastiğişen kai guinzdetu. Ordo va meçkodutu. Paťi lastiği işolaşi (kodun do ekuleti ordo meğkodun. Aliaşi Miraci cumadik, Tantuşi mamodvale Remzi cumadis genomskide meşinepe guğumetu do lakatkaşi meşinepe mixvenuptes; Mç̌ǩiula xamiten goçkireli mç̌ipe, ǩap̌eťi do memskvaneri meşinepe... Çakirişi Xeyi cumadişi vana Cinivizi Mustafa cumadişi noxvene suleişi, mğipe ntxozeri noǩepe var taşi va igven! Meşini lastiğis, lastiği laǩaťǩaşi ketis, ǩarťa nokepeten va nikiren. Laǩaťǩa çkimişi ǩeťi, şamielişi lastiği, meşini do mç̌ipe ntxozeri noǩepe, otxiti toli meskidinuşi ǩonari mskva tes. Noǩepe eşo Ç̌iťa dulya va ren. ǯoxle ǩerfi orgaginon. Stvelobas lazuťişkala nçalaginon. Eǩule nçaleri kerfepe ǩap̌eťi xeşi gvaginon do ğalis dolonciraginon. Jin muşi kva gı]udvagınon Eşoten ğalik va ağen. Gençoreli kerfepe ǩaixeşa libaşi, ťǩebi goğkaginon do mxanaginon. Emuşkule suleri digven. Suleritenti noǩepe do toǩi ixvenen. Noǩepe mxeniten inğimoşen. Mçxu noǩepe oxvenuşeni m3kuriten ukuntalup. Mçxu nokepepeşen toǩi gağipxen. Aya dido gondgineri ar dulya ren. Mç̌ipe do mskva noǩepe oxvenu ǩartais axvenasinon dulya va ren. Mç̌ipe ǩoçişi dulya ren aya dulya. Malamture manebra çkimi Rafetişkala kvinçi ogviluşa mevulut. Mogvali kvangalape do lakatkape çkini kebzdit. Jur müko ǩonari mtviri mtveritu. Xoloti mtuptu. Kvinçaxi, mzesku, msiida, mtkaşkotume, civane, tiasp̌ioni mu momxvadunan, emus vastomet. Mtviris mʒudişi kvanç̌ala va guindinen. Ma kai menoğire vore. Lakatkaten mtkaşkotume migvilun. Ar fara ğalis bibi yeputxusteri vastoli do va magvilu. Ar mʒika mendra do goktinas tu. Em ndğas brinconi oxvenuşi ǩonai kvinçi dopili. Rafetikti brinconi oxvenuşi ǩonai dogvilu. Ar mʒika dovişolit do gini magves, na mamşkionesşeni oxorepe çkinişa vigzalit. Ameepeşen dido kvinçi mikulun, ǩarťa oras na mikilaps kvinçepe koren. Monginoras şiligogia, mçxuşi-mçipeşi ťoroci, mçxuşi-mçipeşi mainçie, opampe, oťriǩe, yelve, çiğgipi, ren do ren... Xorʒi muşi na iğkomen kvinçepeşen renen antepe. Stvelobas dido kvinçi mikulun. Gini mulun-ya do tuzaşkele putxunan do nulvan: Tiasp̌ioni, civane, p̌urmoli do ťoroci ǩarťa oras. Ginoras mzesku, mikaşkotume, bibi, ğorğoci mikilaps. Ar farapes dido vasili do kurkamtaxu moxteretu. Eǩule çkva va gulinkomiles. Açkva va ogviluşi ǩonari mskva kvinçi fio... Tiasp̌ioni do opampeti mskva kvinçepe renan. Koçi dido guri p̌eci ren! Ar amadvala xorzişeni aya mskvanobape muç̌o igviletu!? Aği nosi tişa momixtu. Xolo ar ndğas dixas ar miöko ǩonari mtviri Ʒin. Xurmas kvinçaxepe kogvabğeretes. Havali tufeğiten eç-eçdoxut ǩonari dopili. Ar brinconi dixvenen. Nostoni muşi na gomaşinuşeni a dulya p̌i. Eǩule visimadi: “Ar brinconi oxvenuşeni ako kvinçi mot pili”-ma do. Çkimdebura gamaimğezi. “Ağişkule kvinçi va pilaminon”-ma ptkvi do çkva va pilup. Nosi çkimi ti çkimişa komoxtu! Aği majura beroba çkinişi ora mulun. Vibadet, vixçinet do gurepe çkini maçiçkanenan. Iri mutu guris memağvenan. Ağişkule dimçkuti va bzap.

EOXUNERİ EDİBİNA - RADYO

Yazan: Çani Şanaşi

Ç̌umanişi aptezi kepçopi do, ezani iyoxaşa, amʒika radyo komevaşkina-ma ptkvi. Radyo gomzi do var pʒadi Cemile Cevheri var trağudamsi? “Ayağundaki mesler da yere vurmadan sesler. Senun cibi uşaği da adam diye çim besler?” Olesťi aťişe! Ham oxorza mi notrağuday? Radyo omçvele doloptoçar beťe ama, aya tkvay-ma, p̌ea muç̌o naonasen? “İndurdum kayuğumi da celiyorum Rize'den, Sen bir cail uşaksun da ne anlarsun cuzelden?” Naşkinar çi muğo naşkinar?! Oxorza dogutuni? Huy amuti oziťoni kon beťe ama ham ini apteziti okomaxvasen. E'suri! Memotrağudam çi muşa memotrağudam? Diǩa mçveri si mimkumi? Cenťuʒeri oşkenda puci yaği si koşkomidumi? M3anuşa bozomota ceptorisi Kvanusa do mole si ekemaonii? Dida Irmaği na pkorobi mşkeri dadalepe si mekçii? Ptkvi çi, naşǩvi Edibi, xarǩi oxorzaşkala mo iğoner, came skanişa kocelaxti! P̌işindğa mturi noxunusi, pri dolotroxa ar otva cepxva-ma ptkvi. Xop̌e kodovikaçi do onʒxeni evulurtişa Çori Memetinaşi nusa: “E dai şkimi! Otva cexvoni mundi kogiğuni? Dudi vali dogau, mseli var gakaçen. Otva nanponerşa dida skani moy va namxver?” va miğvasi?” Olesťi ǩamp̌ara! Huy na mokaçun xopete şka mevotaxar beťe ama oǩaçxe tkvanen çi, Edibi ğomaneri nusalepeşkala ibiy. Him na mokaçurtu xop̌e dovokanisi mxucişa gustu do na elvorgun mğuşi ǩarba va mvatasi? E'suri! Koçi skani namazi dogutasi mundi kara Timisvatişa azin. Koçi doǩaneri gvoşkumşa ar kocuburi, sebabi gağodasen, e na mamuri iare! Muti dulya va dogiskudui? Okusum do avla şkimişa moy mulur? Ham Tolikçeti doxunoni vap̌a on! Nusa moonasi eçi ğana var onusalapaşa avla do gale var gamvoşkvar! Gomalimci neǩna zerbi-zerbi nirausi, bo ham celumceri etvazu do na moxfu p̌ea mi on-ma ptkvi. Pzadisi Francepeşi toli doloncaxeri biç̌i do l Yangopeşi cektaperi ar bozomota neǩna noreran. “Edibi Dai, şku eveluri mutxape bgorumt. Ar burç̌uli skani komomçit do kultur merkezi kelabdvat.” Olesťi aťişe! Ham nosi tutxu goragadarepe mu uğvar? E skirinape! Burçulite kulturi atuşa ipti ar mundi nimbonitu. P̌ap̌u tkvanişi cindo tutucu do ansǩili kextu. Burç̌uli do argunişeni gukapamtuşa p̌ap̌u tkvani moy var oxvamapamt? P̌ap̌u ziťa moy var elikoramt?” Bozomota “Edibi Dai, si var gvonognam” tku do var burç̌uli vicibali. Ham beťe kultur merkezi eladuşa dudi dolorçu vors'on! Hani koçi ianeni? Badi nosi mooğasi na elaçay pere kulturi do ğuržuli aeni? Himdo pekvi çi, “Edibi, ar Montozoruba kale kogolaxti, burç̌uli Sabahatini konuği. Hani nosi moğanşa ťuťuci ǩandğu kekiğay.

KAMİONİ

Yazan: Havva Topaloğlu

Tolikçeti gza iusi Xuğupi Kiripxe do Xocapxe Mecidi ar kamioni diindrey. Kamioni eveluri on, şuri var duskudu, Vula gvakta do Tolikçeti nogutasi kodidven. Kamioni var eşkvalen, şuri meçay. Kiripxeşi bere Nurina, xe beťi kva dokaçeri kamioni ekvaonen, iri doguta kva ekuduy. Lasťriği kva var ekudvasi kamioni tiğale ulun. Nurina, Vula na moykaçasen kva Nobağuleşa moğay. Ar, cur, sum... Kamioni iri Tolikçetişa eşkaxta, Nobağule ar kva elidven. Nobağule kva kokibğu, marfa diu! Nobağule kva març̌a na azirasen Nurina uçitxay: “Nuri, ham Vulaşi kavalepe nakuşa gamaçam?”

MALEKSE MADULYE ON

Yazan: Vladimir V. Mayakovski (Lazurot: İsmail Güney Yılmaz)

Ukiaman malekses: 'Ar do tornaşi Zarxas mazZirekes si. Leksiti mu on? Fuzuli dulya! Oçalişu, xazi va gaeran pa..” Mtini muşi, şkunişeniti enni didi dulya'n oçalişu. Do ti şkimi fabrika domağonen mati. Do ecere baca va miğunna Dulya şkimi nal'(q çetini ien, tkva oxoğonit. Komişǩun va galimberan fuzuli dulyape buği azumt, upi ǩiameti, Mara şǩuni dulyas va numgus gişkutesi tEkvani dulyapes: Dudibuçepe pazumt şkuti. Do moro şineri dulya'n Ççxomi oçÇopu, mosa gamağmalu. Ar do mu vorsi ien çxomite opşa'nna. Mara hamuşe şineri on malekseşi dulya Çxomi va do şurite koçi pçopumt şku Do ese'n dulyapeşi enni çetini oçu do onorute erkinaşi ocağis Zari meçamu on ťuʒa erkinas. Ala mik salaxana-ya do mikatiğoranertu? Tikunepe vilastamtna nena şkunişi çostrate... Mi daa didi on, maleksei? vana koçinobas opeloni dulyape na uxenams matexnei? Juriti! Guriti ar motori on pa! do şurik oçalişapams himu. MamenzZa voret şku maleksepe do matexnepe. Xura do şurişi mazvaxmefepe voret ar kabğaşi doloxe. Do şku aroğarda oçalişute maxeneran gurkisîeri a kiana, marşepe şkuniti oranğinute. Ela! Oxaparuşi zifozepeşe voçuletinat ti şǩuni, golağoberite. Viat a morderi zifona-mekvataşe. Hayde dulyaşe! Şurite do ağani ar oçalişu on ham. Do sotinuri derdis meleemi na va asven demagogepe karmafeşi gza kale golipinan, Mçveri omkuşe! Karmateşi kva oktan, na var ipelen lakidepete!

CETORONİ BOZOMOTA

Yazan: Şaban Topaloğlu

Ar biç̌i bozomota cetoru do Tolikçeti, Fağazeni celulun Ham biç̌i, avla muşi şuroni mandre na amupinay Xuseini azirusi xeleri-xeleri uğu çi: “Xusein Dai"-ya, “Ham bozomota ceptori do ar-cur ndğa Vaskiriskuri vorti. Huy çoişa vionam.” Xuseini bozomota ar konoğedu do uğu çi: “Bo e skiri! Ham bozomota goriko zati mekçanertu. Cetoroni var on. Mʒudişi helaçi diitu.”

ƷERA XALA

Yazan: Gülşen Topaloğlu Delibaş

Ʒera Xalaşi heçaepe ar do cur var on. Aya memaşkinitu! Ʒera Xala ar ndğalaci onçarapasen. “Ataşeni xasťaxane kalabaluği ien, sira va mançasen” tku do Vicaşa kelaxtu. Ʒera Xala sira mvalusi doloxe kamaxtu, sağluk-karnena kogamiğu do ťoxťori masa keudu. Eveli sağluk-karnena galendo kale gotvalena aertu, eczanepe meçamtey. Him gotvalena çaişi cuzdaniti gutumtey. Ťoxťori gonğu do zadusi, çai cuzdani! Ťoxťori žiʒineri Ʒera Xala noğedu do: “Ʒera Xala, andğa kontejani kon, ham cuzdanite çai va megaçen. Idi do arti cuzdani komoği, himute ginçarare.”-ya. Ʒera Xala mu ay? Huy oxorişa muğo ida do moxtasen? Ʒera Xalaşi gza var içoden, ťoxťori uğu çi:“E çona! Huy oxorişa var malasen. Laci şkimi çai cuzdani asotxa kelunçari. Ma eczaci evuçopare.”-ya, Ťoxťori laci çai cuzdani elungarui? Eczaci çai cuzdani elanfareri laci meçui? Mi uşkun? Ʒera Xala him ndğa laci var eaçopinunati çai cuzdanite laci efopumuşi gza kodomidvey. Ʒera XalaL xolo ar ndğa noğaşa kocextu. Monta muşişi oxori ar-cur ndğa kodogutuşukule moyxesapu çi: “Lacepe mʒika domiskudu. Tolikçetişa pri eşkafta toxtorişa kogolafta do dovonçarapa.” Ʒera Xala sira mvalusi doloxe kamaxtu, lacepeşi yoxo ťoxťori komeçu. Ťoxťori komputuri zadusi, oşvoni laci daa kon, sistemişa izin. Ťoxťori, Ʒera Xala uğu çi: “Ʒera Xala, si daa laci kogiğun, vit ndğa egançasen, sistemi hişo Ç̌arun.” Ʒera Xala, “Va domiskudu e çona, domoçodu,” uğunati ťoxťori, “Oxori kogiğun, ar kozadi, sistemişa mazin,” uğusi, mu ay? Ʒera Xala gale gamaxtu do nusa muşi tilifoni duxenu: “Evedi odaşa amaxti do aski na celvobun laci torbina dvompuli. Doxtori haǩolendo azin, laci kogiğun, dei va minçaray. Dvompuli e mudara, ťoxťori na var azirasensteri.” Nusa, “Bo mu itur nana? Hekolendo hay izini? Laci ora komputuri Ç̌areri on, him giğomey”-ya uğunati Ʒera Xala: “Bo ar na giğvare doi! Ťoxťori haǩolendo azin giğomer, lacepe dokarxi!”-ya.

HİŞO MAFİÇİRU

Yazan: Memiş Murat Mutinaşi

Atinaşi Papatis ar xvala dida kortu. Mik muya na İkvasetu lakidepes çxindi kekuzonamtu. Ognams va ognams iri lakides kekukapams, uǩai ar mutxa duğvanisis xavi aetu: “Muya gağoderan? Ma hişo mafiçiru”-ya itutu. Hişo na otuşeni miti, muti muşis va aceretes. Berepe muşiti guri kocukzinu. Him didaşkala va axenetes. Berepe muşi iri gondağulu. Dida çois gulutu, iris oxaparute dudi dumbarinamtu. Ham didas sum bere uonutu. Eni Ǯulu bere muşi yoxo Dursuni cozurtu. Dursuni dizabunu, noğas va axenu. Çoişe, nana muşişi oxorişe keşkiones. Nana muşi Dursuni eknas Zirusis guri nantxu, xazepe au: “E na gogağare!”ya do alis kodolvabu. Bere oxarişa kamionu. Kulepes kodoxedes. Dida, - E bere şkimi, cari şkomarei?-ya. - Ma cari vati pşǩoma. Ma devizabuni-ya bere. Dida beres naftilu, - E bere şkimi, muya gağodu? - Va mişǩun. Toxtorişa va vidi-ya Dursuni. Dida, Dursunis “Mo va idi”-ya uğu do ukiu. Dursuniti tolepe gamangzu; - Dobğuriko muya iasetu, dopçitatu-ya. Nana muşi tatulepe cangzu; “Mot”-ya uğu. Dursuniti uğu çi, - Si vorsi gişkun? Ma mo mikitxam, gurepe cemişkomi-ya uğu. - E bere şkimi, ma muti va goğodi. Si hişo gafiçiru. Beres adizunu: - Şku iri hişo mafiçireran. Eni vorsi si gişkun!-ya do moyselu, idu kodicinu. Didati “muya pare?”-ya do iduşunu. Uǩaçxe didati moyselu, odaşe kamaxtu, Dursunis ʒadu çi bere muşi iğven. Upepe gotvageri, mʒika nena muşi diguretu “ma bğurur”-ya do. Nana muşi gurepe dvanğinu. Evedi evedi gale kogamaxtu do morderi nenate petelu: - Bere şkimi ğurun, momğişit! Çoişi muxtari komoxtu. “Mo kiam. Muya gağodu"”-ya uğu didas. - Bere şkimi ğurun! Muxtari, - Va ğurun. Si xolo hişo gafiçiru! - Va gacerenna doloxe kamaxti do toli skanite Ziri!-ya dida. Muxtariti evedi evedi oxorişe kamukağpu, ʒadu çi Dursuni içvetu. Evedi evedi ambulansi uyoxes do Dursuni mendiones. Toxtorepe muayene does. Muxfari uyoxes do dumeseles. “Ham koçi ğurun. Şku muti vati maxenan. Trabuzanişe, fakulteşe mendionit.” Muxtari idu do Dursunişi nanas dumeselu; “Ma haǩu maxenan. Arti berepe skani uyoxi do komoxtan”-ya do igzalu muxtari. Dida xolo xvala kodoskudu. Artepes tilifoni duxenu. Berepe muşi didaşi nena dvaguresis tlifoni cunkoles. Dida, dudi muşişkala; “Ma komişkutu, Tilifoni vati gominzekes”-ya. Dida hişo golukapamtu-molukapamtu çi him oras hemşire komoxtu do didas “Bere skani doğuru”-ya uğu. Didas oxutvazu, hemşires konaftilu do “Mo ğurasetu, beçi si hişo gafiçiru."-ya do odas amukapu çi bere muşi ğureri! Himdos dipişmanu dida; “Irişkala vorsi votiko do memişvelekes! Andğaneri ndğas xvala kodopskudi”-ya do ibgaru.

NANDİDİŞ NGYAİ

Yazan: Mehmet Akçelik

Nostoner ivetu nandidiş ngyai; Bibxorti kapçoni, opşumti 3kai. Topui va rtuko mçamtes munğai. Gomançelen nandidişi ngyaepe. Oxordias genduğei op̌ç̌ǩomi. Dido mamşkoinu, mteli gepçkomi. Mudes gamaxtasen kapça do nçxomi? Gomançfelen nandidişi ngyaepe. Uça lu do xaci okoncaxumtu. Lei do pepei eluncaxumtu. Aşvaci ayani kogençaxumtu. Gomançelen nandidişi ngyaepe. Pucis komuzdamtu, mja konuvamtu. Na yadvasen kaymaği mooğamtu. Oğkomuşa iis koducoxamtu. Gomançelen nandidişi ngyaepe. Bibxorti yoğuti, lazuťiş mç̌ǩudi. Oxelute moomolamtu kudi. Va mom3ondu-ya do va matkven mʒudi. Gomançelen nandidişi ngyaepe. Domitağanamtes minci do nkvali. Kogoğomidumtes xorzişi nželi. Heşopete momixtamtes menceli. Gomanfelen nandidişi ngyaepe. Peşkos keodgamtu, didi Ç̌uǩali. Mupete ikomtu yaği do nkvali? Ngyaişeni divaputu parpali. Gomançelen nandidişi ngyaepe.

P̌ERONTİ

Yazan: Murat Güven Karalişi

Xopaşen va iZire so meşaxer P̌eronti? Cixaş podias ǩaťu komeşaxer P̌eronti. Guris elemankaner ozmonupes doloxer, Şuris dolomangoner izmocepes goşaxer. Zuğaşen va iZire so meşaxer P̌eronti? Cixaş podias ǩaťu komeşaxer P̌eronti. Dido guris dolocans mskvana goropa skani, Müipeş oran3kioni peroni ti do fani... Kisaşen va izire so meşaxer P̌eronti, Cixaş podias ǩaťu komeşaxer P̌eronti. Noğamisa diğipxer mtviri kogegomtvaşi, Sica komuiğipxer stveliş ora moxtaşi. Mpolişen va izire so meşaxer P̌eronti, Guri çkimiş doloxe komeşaxer P̌eronti.

MU ORTU VA MİŞǨUN

Yazan: Hanife Çamkerten Maçça

Ma vitosum, da şkimi viťoar Ǯaneri ortu. Daği çairluğepe pşkorumtit himorape. Pujepe mboli mionurtey. Çairluğepe maisi tuta pkonumtüte; danži, limroʒa, xartaxurfa na var ixmaren mtalepe vukonamfit, Ǯulu da şkimi do ma. Ruba nçairluği na viturtit ar yerişa okonuşa mendaftit. Çairluği dopkonit, evonginaten dei dovuşinamt. Ora Jlumcuni, va mişǩuran, saeti va miğuran. Nana şkimi koxomondvey; “milleti nena oyğasi ogzalu ora'n, tkvati naşkvit, elat” dei. Şkuti milleti nenape domagureysi mʒika domiskudey, mani-mani kevonçginate, dei dovuşinit do kevonginite oǩonu dulya. Ama milletiti goykalu ne nena doskudu ne şuri! Ǩap̌ineri gza kocebgutit, beçi amiti memaçişinanen, dei. Na vulurt gza sursa on, ama uʒxu sva çoişa mendra'n. Gzagverdişa viditi abula şkimişi mtiri ekamdişey. Vixelit tabi, aşkva va maşkurinanen, Amet dai arkadaşi maanen, dei. “Çe berepe, cegolumceysi?” dei miçitxey, “ho” vuğvit. “Mo gaşkurinertan”, dotku do golomaley. Golomaley, ar Ǯulu gokturi yerina ekiktu, badi kaibi diu! Vukapamt, vukapamt va memağişineran, — badi — gondunu. Şkunişuku akapinasensteriti var on; sumeneçi Ǯaneri koçi, “ha huy mepçişaten, ha huy mepçişaten”-te oxorişa komoftit. Baba şkimi — gamovognapit; haşo do haşo mağodey! Amet dai memğfişey, var ekemiondrey, golomaley. Vukapit, vukapit, va memaçişiney. Baba şkimi, “vato ia”-ya miğzvey do misa diu. Ç̌umani muşi abula şkimi komextu. Himu gamovognap̌i; “haşo do haşo...” dei. Abula şkimi goişaşu, “Mtiri şkimi Cileni Dereşa na idu vitoxut nğa kon. Hiçiti va moxtu. İkva mu gazirey belli var on"-ya. Halen daa va mişǩun, şku mu mazirey?

SKUDAY NENA ŞǨUNİ

Yazan: Hanife Çamkerten Maçça

Dergi şǩuni yoxo cožun uncire; Muti mişǩuran mçarate habire. Siti nğari do noşkerite nçari. Hiçi mo gorum boşine baane. Dogureri vap̌a dirinen bere. Mzika-mzika dovogurate hele. Haşopete skudasen nena şǩuni. Kokovikorobat elat hamkale. Bere-burapete skuday ham nena. Muti kodomoguri nana. Mati dovogurar berepe şkimi. Va dovoguratna ğurasen vana. Siti nğari na gançarasenşuku. Ma komevonfari huy do huy haǩu. Mboli mʒika mo viturtate mçarat. Şku ham dulya va maxenanen mi tku?

VA ĞURASEN LAZURİ NENA

Yazan: Nurten Delibaş

Şku; Lazonaşi berepe Kokovikatatu xolo Leba var on ora Mcora hey on... Komoxtukoti uça mpula, Mcora hey on... Rubape şǩuni var meskuru, Var cesǩuru abca Zuğa hey on... Komişkuran, hay oran, Na var izin mendverepe. Hay oran, Uraman mcverepe Şku, uça zuğaşi berepe Var mepçaten svape şǩuni... Irdasen germape şǩuni ncalepe Var xombasen Ziprepe... Mula ǩarba ekiğasen. Furtonaşi çxomepe, Var moyşirasen... Dalga mulun Mulun do, var vimtaten Mi acginu şku Uça zuğaşi berepe Mcora hay on... Govipatxat uça mpula Uça mç̌ima var mçimasen... Ar Çazimi şǩuni daa var ğurasen... Nena şǩuni, Çazimişkala skudasen... Rubape şǩuni, Nena şkunite gamilandasen. Mtuzaten, vomgyvanaten, imordasen Lazuri nena... Doskudasen nç̌ara şǩuni, Var ğurasen Var ğurasen Var ğurasen Nena Şǩuni!

GUMVA TUTA

Yazan: Ramazan Kosanoğlu

Ma mşun oraşa mandrepiji livadi şǩuni lazuti xaşkumtey nana do baba şkimi. Mati hinişkala doviguramti obergu do oxaşku. Obergu xolo maxenertu; cepçamti Ǯulu originate, kocituna letaşa, komovizdamti, diertu. Oxaşku peği va maxenertu. Origi na dikaçaman mazgva xeguri lazuťişi ǩaǩala kodikaçamtey; ar kale sap̌i dikaçar, ar kale lazuti ǩaǩala, ar kale do origi. Ceçasi leťa ekubğar na eşkantxori sva. Ma hini va maxenertu. Nana do baba şkimi hani ikumtanşa mati obergu do oxaşku aroğorda vikumti. Hini na xaşkeyşa ogi şkimi lazutepe eşkitu. Mati xazi maertu. Dişkaşi oxori, him didi livadişi lazutepete ipşertu. Gumani nçalepeti livadi bardi dikumtey. Oxorikoçepe kokovisvarertit do namu ordo maxenanen deite yarişi vikumtit. Lazutepe hiku iertu çi; onzxenepe ipşertu lazutepete. Serendi na uğurtupe kocupinamtey. Zade na uğunanpeşi oxorişa itey do nuşvertey onʒxunu., Oxori çonçepete ipşertu. Onʒxunu içodasi gunzZe txozape dikumtey. Iri oxoriti şkunişisteri iertu, him Ǯana var ipinuna lazutepe. Baba şkimi Msumexitişa idusi dulya na uxenamtu ar oxorza uğu çi: - Lazufi giğuni Çazimi? - Ho, komiğun. - Ham lazuti keğopi do livadi skani kodvorgi. Ham melendo moviği, dido beťi ien, kakalapeti zade didi aen-ya. Baba şkimi him tasi eğopu do oxori şkunişa moğuşukule ǩaťa Ǯana ogumu ora him oxorza uxvamay. Him tasişi na dovorgit lazuti irişişa didi ǩaǩala aertu, gebati gunže aertu, var ipinertu. Huyti zade didi iyen, huyti var ipinen. Baba şkimi dirinuşukule livadi dulya ikuy. Eveli hişo iertu; oşkomuşeni dvorgamtey, lazutişa gale muti var iertu. Cenç̌areri kortu, oşǩomale var ortu. Him orape gomaşinasi makomaden. Na makomaden; muti va miğurtey do xolo huynerişa vorsi vortit. Him mandrepiji livadi huy çai kodovorgit. Baba şkimi xoloti çai na dvorgun svalepe lazuti dvorgay. Çai ǩiti va nonZay. Oxori şǩuni huyti lazuti ien; huyti pzxunumt, huyti ntxoza vikumt. ǯana maaneni, va mişǩun. ǯana vortateni, himuti va mişǩun!

Sİ İGZALİŞUKULE

Yazan: Ramazan Kosanoğlu

Dunya dadi var uğun Na mağodu dubağun Gverdi nosi va miğun Si igzalişukule Toli vodva si mazin Mu mğorum vap̌a gazin Nciri p̌oťe var mazin Si igzalişukule Va lumcu do va tanu Xava vap̌a gotanu Mamulepe cotanu Si igzalişukule Abca kale cevulur Si xoloti va mulur Bgarineri govulur Si igzalişukule Guri gitaxi guri Coburi do coburi Aşkva va moyzden şuri Si igzalişukule Cari-zari vap̌a mşun Nepepe golovuçum Ağu movindgam do pşum Si igzalişukule Ǩaťa ndğa sela mepçam Kodape dudi cepçam Miti uji va mepçam Si igzalişukule

Sİ GOMOŞKUMER!

Yazan: Mehmet Akçelik

Si hak va rtaşkule va tanun sei. Mufo ǩaťuş mota, ar domostei. Mjorasti va ağven ma na mivistei Çvei do xalei, si gomoşkumer! Oropaş nostone çka va miçkitu Gzirişkule ma guris emiçkindu Nena domakou, dobivi dundu Çvei do xalei si gomoşkumer! Tolişen gemilu kai ndğalepe Mziresşkule okvakides dalepe Çilambre çkimite oypşen ğalepe Çvei do xalei si gomoşkumer! Gomaşinaşkule ini gemadven. Va maziraşkule daçxuri madven. Si mutu mo zop̌on ma tis kemadven. Çvei do xalei si gomoşkumer! Isa va manciren naǩo ora ren. Komoxti mu iven, si va ggoranen. Bukistei bore, gzas na gelaren Çvei do xalei, si gomoşkumer!

AR DESTANE GİKİTXARE DERDİAR-DERDİARİ

Yazan: Pilargeturi Ali Kurtoğlu

Ar destane gikitxare derdiar-derdiari, Ma ham dunyas uskaneli so bida, dobğurai? Hağişkule çkva mo memşven, kai kogemabgari, Oy, oy, ha derdite so bida, gyuli çkimi? E verane komooni ti çkimişe kyameti! Soti va ren, var maZiru, sevda, skani ǩimeťi! Siti, sevda, memikoçina, ma çkva var minon miti! Yazuğ olsun, e verane, gemitali oncğore! Sevda çkimi, skanikala jur Ʒanas kodobdgiti, Mişi sevda miş oxoris, mişi odas nodgiti? Didi ğvari gextaşkule, idi, xincis gedgiti! Dolişkidi e verane, mod gavetas oncğore! Si sevda na mionuti, mitis var uçkin, mitis, Xe çkimite ma gikori, rǩina gegidvi kitis. Gemabgari, e verane, Soxumişe mebitiş! Yazuğ olsun, e verane, gemitali oncğore! Meptkoçi do soşa mopti jur tolepeşi nuri, Muç̌o lğ'ıare ha derdite, şa mitkvazasen guri! Skanikala marifeti iri kodobiguri! Soğunişi, e verane, gemitali oncğore! Skan derdite bğurure do var matkvinen mitişa, P̌anda haşo gabgarare, sevda, saği bortaşa, Xe skanis ren, muğoti ren, iri dikom ťǩobaşa. Yazuğ olsun, e verane, gemitali oncğore! Ğurufaşa, e verane, mu iven a çkva kogira, Ma haşote ha derdite raxatluği so bzira? Memikoçina, hağişkule mutuş xeyri mo Zira! Yazuğ olsun, e verane, gemitali oncğore! Va bğuri do xol kovore e ya Rebbi şuǩuri, Konuxondun, muğoti ren, va tkvazun, çkimi guri! Mutuksani var giğumer, kemiçopana şuri, P̌anda haşo gomaşiner, xuvarda gyuli çkimi!

Çkimikala si mupe vi, Çuta-çÇuta goyşini, Mu ğodare ha sağluği? Si çkva dixas meşili! Saği ta do, e verane, Ʒanas ar gomişini, Ma xoloti skan oropa komiğun, gyuli çkimi! Muntxa miçkin, iri ptkvare, gurik var mişinaxums, Banda komşuns, si na miğvi, oropak koçi ťaxums! Dobğurina, so bidare? Letakti va mşinaxums! Soğunişi komooni ti çkimişe kyameti! Mu gağodu, e verane, var ivu guri skani! Dunyas mutu va bgorumti, dobivatina skani, Ma sebebi domavina, geyktas ocaği skani! Yazuğ olsun, e verane, gemitali oncğore! Sevda çkimi, gomaşinaş, mteli deli dobiver, Muğfo pare, ha derdite p̌oťe koçi var biver! Şkit Ǯana ren, sevda, skani intizari gobimer! Yazuğ olsun, e verane, gemitali oncğore! Ma komiçkin, p̌anda komşuns, va bzopon coxo skani, Oy, oy, muç̌o pare, so bil_(ğa derdi skani? Ma ham dunyas skanişkule var minon mitiksani! Yazuğ olsun, e verane, gemitali oncğore! Si xanumi, si xuvarda, si sevda na mionur, Sit kogiçkin, skanden başka miti na var mionun, Siti sevda memikoçina, acyani mi mionun? Yazuğ olsun, e verane, gemiftali oncğore! Ma komiçkin, ar-jur Ʒanas domoğodi si kai, Sum Zanaşkule iri-xolo domixeni şekyari, Hem dğalepes var gyonutu miti çkimişen kai! Yazuğ olsun, e verane, gemitali oncğore! Soğunişi mu moğodi, var mekşventi ma haya, Hem dğalepe gomaşinaş, p̌anda gevoğkam bgara, Sevda çkimi užiramu bğurarei ma p̌ea? P̌anda aşo gomaşinen xuvarda, gyuli çkimi! Mo Ziromfa mutuş xeyri, e verane, memikoçina, MuçfÇo pare, şuri çkimi mute oxoboktina? Si idare cennetişa, guri çkimi dovina, Ma xoloti skan oropa komiğun, gyuli çkimi!

Mu mionun, sevda çkimi, altunişi terazi, Skanikala ar-jur ʒanas golobolapi yazi, P̌anda kxvamum, e verane, bikomtaşi namazi, Ma xoloti skan oropa komiğun, gyuli çkimi! Ma komiçkin a-jur ʒanas domoğodi eyluği, Mu ivapuftu soğunişi var vati kyotiluği, Ma ham dunyas mu boğoda uskaneli sağluği? Yazuğ olsun, e verane, gemiftali oncğore! Ma ham dunyas muta miğun, çkar mutuşi igbali? Niçeberi gomoşkvare haşo guri yarali? Hako derdis var ğuri do muç̌o nuxondi Ali? Ma xoloti skan oropa komiğun, gyuli çkimi! Skanişeni mupe bogni, ma var bikom inani! Sevda çkimi, muta zop̌on, si mu giğun merami? Ha xveğinis dobikomti gyauri muslimani. Yazuğ olsun, e verane, gemiftali oncğore! Ar sin ore, sevda çkimi, derdi çkimiş dermani, Skan ustune dopxedi do dogiçari fermani, E verane gyauri re, var ikomna imani! Ma xoloti skan oropa komiğun, gyuli çkimi! Var gaxenu, soğunişi kva do nca gemiftali, Mutu vaşa goygkendina, guris kodolifali, Iri doğit marifeti, mutu var dobifalit, Žiʒineri goxti, bozo, mot gavetas oncğore! Çkva va bzopon, mu ivasen dubağun haǩonari, Ma ham dunyas var maziru, derdi çkimiş ǩolai! Acansuzi umiteli ma haşote bğurai? Soğunişi komooni ti çkimişe kyameti! Va bğuri do koborena, didope guris miğun, Iri-xolo şa mu bzopğon, xolo derdi komiğun, Jur tolişe mendra bore, guri yakini miğun! Soğunişi komooni ti çkimişe kyameti! Haşo nice gomoşkvare şuri dololaperi? Sevda çkimi, skan derdite p̌icis var gemzin peri. Mitikala var maxenen, skankala gegaperi! Ma xoloti skan oropa komiğun, gyuli çkimi!

Mufo Pare, şa biçvapur, tişe emalems ǩoma, Oii liras var bukturam sevda çkimiş ar toma, Okopxedat, şa bisterat, sevda çkimi sin do ma! Ma xoloti skan oropa komiğun, gyuli çkimi! Sevda çkimis muper nomskun uça-uça ofridi! Jur ǯana ren, var mizirun, memtkoçui, ey gidi? Hağişkule bziromtaşa bğurarei, ey gidi! Ma xoloti skan oropa komiğun, gyuli çkimi! Sevda çkimis muper nomskun uça-uça tolepe? Vaşa ordo göygkendina, goyşini hem yerepe! Xolo komşuns, gomaşinen, na moğodi kaepe! Ma xoloti skan oropa komiğun, gyuli çkimi! Sevda çkimis mu utanun ğvalepe muç̌o nari, Hako ordo var mekşventi, muç̌o memikoçi ayri? Xolo komşuns, gomaşinen, si na moğodi kai! Ma xoloti skan oropa komiğun, gyuli çkimi! Sevda çkimis mu molubğun brincisteri ǩibiri, ǯoxle dido kai ti do haği mot ikibiri?! Hağişkule mut var gişlem, iri giğvare, iri! Žiʒineri goxti, bozo mot gavetas oncğore! Sevda çkimis muper namskun çikos eğodginali! Skanişeni, e verane, pxarcare dunyas mali, Gyuli çkimi, gaxveğare, elegiktare ali! Ma xoloti skan oropa komiğun, gyuli çkimi! Daha soti var mizirun haşo çalimli uba, Kçe yeleğis p̌uli diğki, bida, komeşaptkoba, Vaşa sevda gematxoza, xes dokaçeri sopa! Ha xveğinis dobikomti gyauri muslimani. Çepxesteri muper drukun sevda çkimiş şkalepe? Yazuğ olsun, mu ivasen, golilu hem dğalepe, Ar çkva fara kobizirat, mopşenat irmağepe! Yazuğ olsun, e verane, gemitali oncğore! Çkva va bzopğon, gverdis Ǯale coxo var gebodumer, Mufo itkven, muğo iven, adeti var dobdumer, Ha xveğinis, e verane, guri var gomindumer! Yazuğ olsun, e verane, gemitali oncğore!

2020 Kış Net Axi-axi, haşo derdi mitis tişa mo nuxtas! Sevda çkimik memikoçuna, ordo şuri gamuxtas! Gurutaşa, dogibağun, haşo nami gogixtas! Yazuğ olsun, e verane, gemitali oncğore! Var gzirati, mu ivaputu, kva do nca geťaleri, Monciramti skankala, alis xe modvaleri, Çku şa piťi, zati kortu adeti dodvaleri, Ma xoloti skan oropa komiğun, gyuli çkimi! Mu moğodi, e verane, nosis mod gamamioni, P̌anda komşuns, xe skanite odas na amamoni, Var giçkini, na zoponti skankala mendemoni? P̌anda haşo gomaşiner, xuvarda gyuli çkimi! A çkva fara kogzirafi, e sevda gomançeli, Skan derdite ma var miğun xe do kuçxes menceli! Inşalla, ar komomixtan çkun jurişi eceli! Ma xoloti skan oropa komiğun, gyuli çkimi! Haşo nice gomomkvare xveğiner-xveğineri, Na moğodi, ir komiçkin, kai oxoğoneri, Dobğuritna, biziraten hem dunyas gonç̌eleri! Ma xoloti skan oropa komiğun, gyuli çkimi! Iste bğura, derdi va bzdim, guri çkimi divuna, Hem dunyasti biZiraten, çkim oropa giğunna, Ma ham dunyas iris xolo xavesluği miğunna, Acansuzi dobğura do mu ivasen, gyuli çkimi! Domoğodi soğunişi, e sevda, mu maxenen? Muçfoti ren, kogolulun, iris çare dixenen, Sit kogiçkin, ma ham dunyas uskaneli var maxenen! Yazuğ olsun, e verane, gemitali oncğore! Soşa bida ha derdite niçeberi goptare? Va bğuri do koborena, gonç̌eleri meptare. Goxveğebur, mo memikomer, na si na gogixtare! Ma xoloti skan oropa komiğun, gyuli çkimi! Mu mağodu, hako derdi, ti çkimişa mod moxtu? Sevdakala oroperi iri-xolo kokoxtu, Çkunişeni e verane, İkyameti muğo moxtu? P̌anda haşo gomaşiner, xuvarda gyuli çkimi!

uancirg Dulya çkimi ir yanişe muç̌o ivu çetini? Sebabi ren, goxveğebur, derdis momişletini! Ma ham dunyas ir yanişe mot dopskidi yetimi? Yazuğ olsun, e verane, gemitali oncğore! Var mektkomer, xoloti biZiraten! ǯoxle muğo kai bortit, xolo eşo bivaten! Mutuş xaǩi mo miğutan, soğunişi bğuraten! P̌anda haşo gomaşiner, xuvarda gyuli çkimi! Haşo bzoğon oropate xai var dogağonas! Siti çkimi, mati skani kobortat oşi Ʒanas! Xolo meşeminciri ma jur zizepeşi aras! Yazuğ olsun, e verane, gemitali oncğore! Xopa, 25 Ağuste 1917

Tİ ÇKİNİ

Yazan: V. Manelişi

Didi ti gemdginan... Mxucis... Ginze-mkule Mgvaneri-mçipe... Mtellis bardisteri didi ti gemdginan... Didi do monǩa... Xocişi krapeşi jin na tkumetes kianasteri... Didi, monǩa, ala mpuleri... Mu na bzirat doloptkoçeret, dolovonğgiperet... Oğçotule gapxaderet... Em oras gonduneren nosi çkiniti... Ǩonǩi nikteren kini... Osimadupe ikten, ikten, ikten... Va mazxunenan ar teği... Va mağağalenan. Muepe otkumu minonan! Ala var dodgitun ixi! Konkepe maçkvidenan kinişi darabas! Var uxuiğonen gurişi nena! Gormoti! Va mağağalenan! Vimendranet mutu va matkvanşi artikartişen... Yopşa voret ala xvala voret... Didi ti gemdginan... Didi, monǩa, mpuleri do yopşa... Te va guşalaps doloxeşen galeşa; galeşen doloxeşa... Didi oxorepe miğunan Didi arabape, gzaepe... Didi ti çkiniten didi dulyape vikipt! Ǩap̌ineri govulut kianas, oğfotule bardi çkiniten! Ti imçxvanen, oxorepe irden Ala ora içitanen, imkulanen... Viktet ala burbusteri, lati miğutan, ayati miğutan, ayati vontrinat! Xolo va vizğet! Xolo va viZğet! Mtiniti xocişi kras gedgin beki kiana... Çkinti viktet xocisteri, kianati ikten... Emuşeni va nunçişun mitis ora... Aya xoci gonas vokteretitko Diçodetu ham kianas ugyaroba... 01.1.2020

AR ASKERİŞİ DĞALURİ - 1

Yazan: Nedim Toraman

23.05.2004 21 Maesis Afyonişa sulusi yeçopumuşa vidi. Em dğas sulusi yevuçop̌i. Jur dğay ǩule vixaziri, ğori Izmiri Foçaşa. 23-iş seris Foças ar gyari Dekomit baba kala. Ar subayi kala mindamigones alaişa. Ser teslimi dovigvi. Yemzdes dido bere do ar yerişa mindamigones ogyareşa. Ekon teli berepes Ǯoxle lemşi geçes, uǩule mğines, mzimes. Maotxani boluğişa doblere. Ekolen xolo ar yerişa; didi boluğepeşi ogyareşa migones. Ekon iri dulya domixvenes. Uǩule gvokunale teli momçes. Ser sum tu ora, “orçelişa idit, incirit” miğves. Xe kuçxe goviboni orçelis vimsifon. (Çkini Ǯoxle ar bere kala ç̌iťa okvakides. Berek Žigara şuptu. Mo şup, uğves, var şinuşi miti, bere Ç̌iťa dobaxes. Beres Musa coxontu.) Ağani dğas amuntepe bziri. Amablutfişi cebis telefoni miğutu.

24.05.2004 Ç̌umani xutis yemodgines. Ser na momçes kamuflajepe do botepe teli movidvit, movikunit. Pantoloni ç̌iťa dari ren, mupa var miçkin! Çkin na yemodgines berek vit bere ogyareşa mindigonu. Çkinti Zori alaişi didi ogyareşa mindamigones. Çai yevopşit didi karavanepeşa. Ekolen moviğit çkini ogyareşa. Voxazirit iri xolo, oğkomale teli askerepek gyari Çkomes. Gyariy ǩule iştima gves. Iştima ǩule ogzalus gevoğkit. Evleya vigzalit. Evley gyari ǩule xolo limcişa vigzalit. Limci gyari ǩule ser vitis memales orçelişa. Orçelişa moptit mu koğuşepe ktirupterenan do. Xolo ora digu vitojur. Aği onciruşeni videler.

25.05.2004 Dğa Ç̌umani xutis yemodgines. Ordo xolo vit koçi yezdes ogyareşa. Eǩolen karavanape yopşa muyğes. Çai na yevopşat karavana xeten momalapapan koğuşişa. Arabas geviğit Zori ogyareşa. Doloxe servisi pit. Gyari ǩule iştima yezdes. Evleya xolo vigzalit. Limciya ogzaluten dolumcu. Limci gyari ǩule iştima yezdes. Aği igzalit tkves koğuşepeşa. Xe-kuçxe goviboni, vinciri. Ǩaťa seris pimpili vibğap.

26.05.2004 Ç̌umani xolo ordo yemodgines. Ogyareşa vidit xolo çai moviğit karavanaťen. Gyari Çkomua ǩule gale alaişi çkin na mançenan svas mintika pit. Ǩaťa sva govilitşi iştima yezdes. Alai xolo gzaleri govilit. Gzaluaten digu evle. Gyari ǩule iştima yezdes do limcişa vigzalit. Limci digu do xolo gyari ǩule iştima yezdes. Orçelepeşa moçkves do koğuşis doloxeti ǩaťa seris mkorezxupan. Amapti çeçmeşa pimpili obğu yeri va ren. Çeçmes Ǯǩari va ren. Eşo-aşoten xe kuçxe goviboni do vinciri.

27.05.2004 Ordo yemodgines. Gyari çkomua ǩule iştima yezdes. Taburi do çamonaşi noşepe pkorobit. Evleya xolo ogzalu pit. Gyari ǩule iştima yezdes. Limcişa ogzalu pit. Limci gyari ǩule iştima gves. Ser sağati vitişa gale voret. Dğaleri cip çxap̌a tu. Seriti ar xili ren, 3kips taronik ǩaťa yeri. Iştima yezdesşi orçelepeşa moçkves. Ǩaťa dulyape çkimi doviğori, gevaxvi, vinciri.

28.05.2004 Dğa Ç̌umani xolo ordo yemodgines. Gyari oğkomu ǩule iştima yezdes. Mintika pit ǩaťa sva. Uǩule evleşa ogzalu pit. Evle gyari ǩule limcişa xolo vigzalit. Limci gyari ǩule iştima gves do mkorezxes moçkves koğuşepeşa. Ǩaťa dulya çkimi doppi; pimpili obğu, ǩibiri ofurgu, xe kuçxe gobonu... — Dovaxvi — orçelis, yemodgines amuşkule, ǩaťa seris korezxatunon-ya. Içoduşi vinciri.

29.05.2004 Ç̌umani xuti mikilu sağati yemodgines. Ç̌umani gyari pekomit. Mintika pit gyariy ǩule. Ogyare Ǯoxle iştima yezdes. Iştimay ǩule evleşa ogzalu — moxvenapes. Evle gyariy ǩule limcişa xolo gzalua pit. Limci gyariy ǩule iştima yezdes. Iştimas tkves mani idit-ya do koğuşepe ťǩvanişa. Ǩap̌ineri vidit. Rata dulya çkimi doğişi iştima yezdes, onciruşeni gevaxvi vinciri. Dğati cip çxvapa tu.