Guri Parpali (Kelebek Yürek)

Ǯana

Yazan: İrfan Aleksişi

1960-is Arťaşeni-Dutxes dibadu. Beroba muşis Lazuri xvala uçkitu. Turkuli var uçkin-ya do ar ǯana mektebişa var alu. Ovro ǯaneri rtuşi mektebis Turkuli kodiguru. Meveşi noderepes, oonıınaşepes, Lazuri birapapete irdu. Bgarapes oxorcalepek korezxumlesşa Lazuri kaidepe kelisimadu.

Baba muşi, berepe mektebi botkvapare-ya do bere-bura P̌olişa komoonu. Oşǩendani Mektebi do Lise Poli-Kartalis idu. Liseli oroperi muşi, ǩafule doilesşkule, 1978-şi Martis hem ǯanaşa na nçaru jur oşikonai leksi daçxuris kodoloikoçu.

Ar ǯanaşkule didepe muşik Almanyaşa oşkvesşi, Lazuri ondaru guris kodolingonu. ǯana 1983-is Lazuri onç̌aru komoiçku. Almanuri kodigüru, Sosyal-pedagojişi Akademias dotku, hayate dulyapes kododgitu.

Gurbeti na goliikoçu ǯanapes leksişi oropa va naşkvinu. Nananena muşite onç̌aru, Koçivas ağani şvena davu. Xut nçareli kogamiğu. ǯana 2012-is, "Yürekli Bir Laz Kadını Bedia Xala" coxoni şinaş kitabi kogamiğu.

Guri Parpalişi leksepe Lazuri nçaru. Turkulişa goktinu nağukoli, Lazuri na var uçkinan Lazepe do manebrape muşişeni, ham dulyaşen va imtu. Leksi na nçaru svas, yoxo, Turkuli leksişikule mençarunna hem leksepe, Turkulişen Lazurişa gokteri renan.

İrfan Aleksişi Çxalva 2014 - Karťali

Selma Koçiva

1960'da Ardeşen-Dutkhe'de doğdu. Çocukluğunda sadece Lazca bilirdi. Türkçe bilmiyor diye bir sene okula gidemedi. Sekiz yaşında iken okulda Türkçe öğrendi.

Eski imecelerde, kadın toplantılarında Lazca şarkılarla büyüdü. Ağlamalarda, kadınlar ağıt yakarken Lazca ezgileri içselleştirdi.

Babası, çocuklarımı okutacağım, diye, çoluk çocuğunu İstanbul'a getirdi. Ortaokul ve Liseye İstanbul-Kartal'da gitti. Liseli sevgilisini, başkası ile karıştırıp vurduklarında, o zamana kadar yazdığı iki yüz civarında şiirini ateşe attı, 1978'in Martında.

Bir sene sonra, büyükleri tarafından Almanya'ya gönderildiğinde, yüreğinde Lazca yazmak vardı. 1983'de Lazca yazmaya başladı. Almanca öğrendi. Sosyal-Pedagoji Akademisinde eğitim aldı, bu alanda çalıştı.

Gurbette geçen yıllarda şiir sevdası peşini bırakmadı. Anadilde yazma, Koçiva'nın yeni umudu oldu. Bu güne kadar beş kitabı çıktı. 2012'de "Yürekli Bir Laz Kadını Bedia Xala" adlı anı kitabı yayınlandı.

Guri Parpali'deki şiirlerin çoğu Lazca yazılmıştır. Türkçeye uyarlamak zor da olsa, Lazca bilmeyen Lazlar ve arkadaşları için bu görevden kaçınmamıştır. Şiirin yazıldığı yer, Türkçesinde belirtilmiş ise o şiir Türkçeden Lazcaya uyarlanmıştır.

İrfan Aleksişi Eylül 2014 - Kartal

Gurite do şurite, Didi Mardi!

Ham Leksişi svara, nakuti guri memizufukoti, ǯana 2007 do mole var gamomağes. Mi uşkun, moxvadasetu.

Nçarelepe şkimişeni, Ar Sosyaluri Proje ceğopxuşi ora na celemişvelu, Refika Kadıoğlu, Lazuri lesksepe Turkulişa goktalu ora na memişvelu, Özlem Duramzi, e do, osťuresau do gamağmaluşeni mutu na var açetinu Lazuri Aktivisti İrfan Aleksiva,

Didi mardi giğomeri

Yürekten Teşekkür!

Bu Şiir Dosyasını ne kadar istesek de, 2007'den buyana kitaplaştıramadık. Belki de olgunlaşması gerekti.

Kitaplarım için Bir Sosyal Proje tasarımında destek veren, Refika Kadıoğlu'na, Lazca şiirlerin Türkçeye uyarlamada emek veren, Özlem Durmaz'a, ve de yayına hazırlamada özverisi ile nihayet bu dosyanın kitaplaşmasını sağlayan, İrfan Aleksiva'ya,

Yürekten teşekkür ederim!...

Selma Koçiva 25 Eylül 2014 Dortmund-Hafen

Mobiğamtatşa / Başlarken

İmamoğli Memetişeni

M3ğupi serepe çona mokvateri bore Moxti, mskva tolepe skanişa çona momçi. Ham momğupineri çainati moşoreri bore Moxti mskva nena skanite şvena momçi.

İmamoğlu Mehmet İçin

Karanlık gecelerde ışıksız kaldım Gel, güzel gözlerinden ışık ver bana. Bu karanlık dünyada umutsuz kaldım Gel, güzel sesinle umut ver bana.

1978 İstanbul-Kartal

(1 Yakılmış 200 civarında şiirden geriye kalan tek dörtlük.)

(Bölüm başlığı — I. Norte / Bölüm)

Ǩaybana Mendranoba

Ǩaybana Hasret

Oyi Oyi Munde Bizirateren?

Gogağari Çesi çilambri skani Va memaxondinen obgaru skani Xoşi zorde var on abula skani Oyi oyi munde bizirateren?

Domağonu va golulun ndğalepe Aha kogolaxtu haşo ǯanape Oǩoreʒxu çetini on tutape Oyi oyi munde bizirateren?

Didinana şkimi mitrağudamlu "Bese şkimi ti sari" miğometu Kafusteri na mebamxverti Oyi oyi munde bizirateren?

Eni zade nana na ioropinen Gamobikatisi oxoboğoni Hey botişa zade na bobejğini Oyi oyi munde bizirateren?

Siveli 1983 Dortmund - Borsigplatz

Oy oy! Ne Zaman Görüşeceğiz?

Kurban olayım Çesi gözyaşlarına Dayanamam ağlamana senin Zorda değil ki ablan, Oy oy, ne zaman görüşeceğiz?

Sandım ki geçmiyor günler Baksana nasıl da geçti seneler, Ayları sayması zordur oysa Oy oy ne zaman görüşeceğiz?

Büyükannem bana şarkı söylerdi "Bese'm bana 'sarı saçlı kızım' derdi Soğukta sokulurdum ona kedi gibi Oy oy ne zaman görüşeceğiz?

Orda iken az kızdırmadım ama En çok anaların sevildiğini Uzaklara düşünce anladım Oy oy ne zaman görüşeceğiz, zülme bu kadar.

Sonbahar 1983

Nana Başka On Nana

Bgarineri miondrams Ǯulu Sinani şkimi Gogağari boepe Mgipe Henife şkimi.

Reşiti moomilu Mufo Lazona ʒipri Cengoti ekağişu Muğo fubina muşi.

Belu şkimi dogutu Moxtu komemamgvapu ǯanape kogolaxtu Haşote užiramu.

Va mefti huyşa dei Beba domagurişu "Trote moxüi" itus Va miçitxas muşeni.

İri gomau iri Eni zadeti nana, Guri mondo cegafan Nana, didi on nana!

Siveli 1983 Dortmund-Borsigplatz

Ana Başkadır Ana

Ağlayarak bekliyor Küçük Sinan'ım benim Kurban olayım boylarına İnce Hanife'min.

Reşit boyumu aştı Sanki Lazona gürgeni Cengiz de ona yetişti Sanki onun ikizi

Belu'cuğum durdu da Geldi bana benzedi. Seneler geldi geçti Böylece, görüşemeden.

Gelmedim diye şimdiye kadar Darıldı bana babam Her zaman 'gel' diyor da Düşünmüyor neden gelemem.

Herkesi özledim ben En çok da annemi Sakın darılmayın bana Ana, büyüktür ana!

Siveli 1983

Şerifeşeni

Si beroba şkimişi Peristeri bozomota Sari tomalyari cemçitaneri xaraepete Şerife...

Goşina şkimişi prensesi Obirupe şkimişi paramitepe şkimişi Na va giçondrinen mxenuri Ham gamaǩatu muşeni, şkunda?

Haǩu ordo Haǩu umeşonu Oskedinu na uğomenan obiruşa Gamalvapu.

Na mşunpeşkala doskudi si Beroba şkunişi him mskvanoba muşite Komeşkebidvare guriğuna şkimi Na va giçondrinasen

Yoxo skani meşkebidvare guri Si, beroba şkimişi peristeri bozomota Sari tomalyari, cemçitaneri xaraepete Şerife...

1996

Şerife İçin

Sen çocukluğumun Peri kızı Sarı saçlı pembe yanaklı Şerife

Anılarımın prensi Oyunlarımın, masallarımın Vazgeçilmez kahramanı Niye bu ayrılık bizden?

Bu kadar erken Bu kadar ani Yaşam denen oyunda Yokum demen

Neden? [okunamadı] z güzelliğinde [okunamadı]ğim acını gömeceğim içime

Anılarımda [okunamadı] yaşattım Çocukluğumun [okunamadı] Yüreğime [okunamadı]

Sen çocukluğumun peri kızı Sarı saçlı pembe yanaklı

1996 Dortmund-Borsigplatz

Margali Nanaşeni

Nana, Biziratu da şkimi Mati ikvani bore. Ǯoxleni Kolxi Huyneri Lazi.

P̌ap̌u şkimi miğomertes "Megrelişa gokteri" Huy komişǩun Nana Lazi Margali ar oren.

Biziratu Nana Ti domtineri, kvasteri oxorza Zugdidişa oǩoǩateri bidat! Şkuti Samargalo biçinat...

Ma guri elankaleri Dutxuri koöivapxe, Şuri şkimi dolomizun Dalepuri oropa ikvani, Margalepe...

Marťi 2002

Megrel Nana İçin

Nana, Görüşelim kız kardeşim Ben de sizdenim. Eskilerin Kolkh'u. Şimdinin Laz'ı.

Dedemin anlattığı "Megrelden dönmeyiz" Ancak şimdi biliyorum Nana Laz Megrel birdir aslında.

Görüşelim Nana Başı dik, güçlü kadın. Zugdidi'ye birlikte gidelim. Megrelya'yı tanıyalım biz de!

Ben yüreği yaralı Koçiva'ların kızı, Dutxe'den Ruhumun derinliklerinde Kız kardeşçe sevginiz var Megreller

Mart 2002 Dortmund-Nordmarkt

Moşoreri ǯanape

Oyi Uçazuğaşi gönkoreri rakanepe Arťaşenişi Dutxeşi dudimğuli isinape Memaşkvitu bigzala, moşoreri ğanape Ar kelemi, arti guri Mu domiskudu!

Oyi Uçazuğaşi him mskva şurepe Viğuri, Xopuri şǩuni Lazepe Memaşkvitu bigzala moşoreri ğanape Ar nena do ar nçareli Mu domiskudu!

Xrisťana 2002

Sürgün Yılları

Oy Karadeniz'in sıra sıra tepeleri Ardeşen'in Dutkhe'nin yüksek dağları Bırakın beni gideyim sürgün yılları. Bir kalemim, bir de yüreğim Başka ne'm kaldı?

Oy Karadeniz'in güzel canları Fındıklı'nın Hopa'nın bizim Lazları Bırakın beni gideyim sürgün yılları. Bir dilim, bir kitabım Başka ne'm kaldı?

Aralık 2002 Dortmund-Fredenbaum

Uçazuğa Vapurepe Şkimi Va Doliğas!

Melenkale Lesbosişi Çonape medvineri. Dikilişa xe buvalam meleni Egeşi leťa.

Guri doloxe Dalepuri oropa do şvena dipukru Moşvaceri bore, guri pampa, Şuri mobizdam...

Lazona mebozmor, Sakanvelo şuri mizdams Xe buvalam haǩolendo "oyi ǩoçinoba!" Mteli ğoberepe cegipaşam, Pçarumfaşa na bğarum suretepe!

Ma Egeşi hakoleni leťa Komemamxu, alisari Rinçi na numgvas, Tolepe monisteri na oktams Do timuşi uneneli Ar bozomota.

Melenkale Naciye do Niko Kaknes şxomişi kudeli Bozonta nişi Dolunayişkala Ar skudala komoiçes.

Oşkena, memleçetişi sinori Ogoşliven zuğaşi doloxe. Şku mu ora oren, ğoberepe uci va mepçamtu Egeşi Zuğap̌ici.

1978 do mole Çainatişi bozomota bii do var, Uçazuğa, vapurepe şkimi va doliğas!

Kzapa 2005

Karadeniz'de Gemilerim Batmıyor!

Karşıda Lesbos'un Işıkları yanıyor Dikili'den el sallıyorum Egenin karşı kıyısına

Yüreğimin içinde kızkardeşlik ve umut Çiçeklendi. Huzurluyum, dinlenmişim Ruhum rahat...

Düşlerimde Lazona, Gürcistan ruhumu çekiyor El sallıyorum buradan "Ey insanlık" Tüm sınırlarını dağıtıyorum

Kelimelerle çizdiğim resimlerde Ben bu taraftaki Ege toprağında Öte yakada Naciye ile Niko Tuttular balığın kuyruğundan

Kızları Dolunay'la birlikte Bir yaşama başladılar. Arada memleketin sınırı, Barış Denizi'nin içinde.

Biz çoktandır Sınırlara aldırmadan yaşıyoruz Ege kıyılarında...

1978'lerden buyana Dünyalı bir kız olalı beri Karadeniz'de gemilerim batmıyor!

Temmuz 2005 Dikili / Dortmund

Dolongonu

Ar kale Zuğa şǩuni, mancura kale okyanusepe Gurina şkimi Lazona, melenkale murunʒxepe... Şuri şkımı oropaşı çona, onç̌araşe xe dokaçen irote. Ham xaşka boskedinaten a cur şuri kodopskuditkoti, Nena momçit Çe Lazepe!

Çxalva 2002

Niyet Tutma

Bir yanımda Karadeniz, diğer yanımda okyanuslar Yüreğimde Lazona, diğer tarafta yıldızlar... Ruhumda sevdanın ışığı, elimde her an kalem, Bu kültürü yaşatmalıyız, kalsak da bir iki kişi. Ses verin, ey Lazlar!

Eylül 2002 Dortmund-Dutxe

Şinaşeni

Şina, e toli çona Baba skani gıtrağuday Kocedu oxori ikvani Ağani mjora do tuta.

Şina, aya nena momçi Giucare lumcişa — Si mirdare komişǩun Lazona, mjora cedvaşa,

Ma mendraşa mobulur Ela komoxüü, çe bere Si megoğeda bixer Oropate irdi, Çe bere.

Arsima miondramsu Si megaşkvare hako Nana do baba skaniti Ekamğedanen xolo.

E çonate Ç̌aderi E mjorate morderi Da şkımı Reükeşı Ǯulu kinçinasteri

Ma bulur mendra kale Si miondri moffare Na moxfaseren ǯana Žiʒineri gobiktare.

Goğplanasu him İnna Dulyate şireri nana Xoloti gitrağudams Kçini na gau baba.

Mati nana bore skiri, Komişǩun oropa skani Misinapas xolo gurişa Refika_e nana skani.

Hako bore, [okunamadı] Ç̌umani olvoni bore Heko miondrams Arsima Heşeni ma xeleri bore.

E bere, si Gormoti Momçes oxeluşeni Nana do baba skani Skudunan skanişeni.

Kodobguti ikvanişkala Balafi, ocaği ikvani Nana skani, bozonta şkimi Mati didinana skani.

E veraneşi bere, So ore andğa so ore? Ma gobilam Beyaziti Musafiri ikvani bore.

Biroli do Refikeşi Yoxo xvameri bere. Ç̌umaneri ndğaşeni Na mirden çona bere.

Çxalva 2006 Poli-Beyaziti

Şina İçin

Şina, ey gözümün ışığı Baban şarkı söylesin sana. Yeni güneş ve ay ışığı Senle doğdu evinize

Şina, bir ses ver bana Seni dinleyeceğim, akşama Büyüyeceksin biliyorum Güneş doğana dek Lazona'ya.

Ben uzaktan gelirim Gel bana gel a çocuk Sana bakınca sevinirim Sevgi ile büyü emi güzel çocuk.

Arsima beni bekler Seni bırakacağım burada Annen ile baban da Bakacaklar arkamdan

Ey ışıkla yaratılmış, Ey güneşle büyümüş bebek, Kız kardeşim Refika'nın Küçük kuşu gibisin.

Ben gidiyorum uzaklara Sen bekle, geleceğim Gelecek olan sene Gülerek döneceğim.

Avutsun o İnna seni İşi başından aşkın ananın. Yine de şarkı söyler sana O saçları ağarmış baban.

Ben de anayım evlat Biliyorum sevgini senin Konuşur bana yürekten Senin annen Refika.

Şimdi seninleyim burada Yarın yolcu olacağım Orda bekliyor Arsima Ondandır sevinçli olduğum

Ey çocuk, Tanrı verdi seni Sevinç duymamız için Annen ile baban da Yaşarlar senin için.

Konakladım sizin ile Balat'taki evinizde Annen kızım sayılır Ben de büyük annenim.

Ey viranenin evladı Bu gün nerelerdesin? Ben gezerim Beyazıt'ta Misafirinizim sizin.

Birol ile Refika'dan İsmi kutsanmış çocuk, Gelecek günler için Büyüyen ışık çocuk.

Eylül 2006

Arsima Bere Şkimi

Arsima bere şkimi Ç̌umani si mazirare, Meftasi oxori şǩuni! Sum tuta ren uskaneli Muğo mebuxondi..

E skiri şkimi Uskaneli Zuğauçati Mutu va numgvafu Kapçoni cariti Uskaneli va nixondinen Ham çainati.

Si mexoleri na var ore ar ndğa Ǯura na cemalen ndğa ren. Komişǩun Guri skani Zuğauçaşi p̌ici Va patxalams.

Egeşi uneneli ğari megizun guri! Orťas, Oropa şǩuni Zuğa mebçitu, Oǩoǩateri borertu xolo Ar kale Zuğauça Mancura kale Ege...

Zuğa, ar didi ťoba xvala var oren Oropa na mvonzinams Ar abjaşi oropa ren... Zuğape okomioçes.. Şku, nana do bozomota.

Çxalva 2006 P̌oli-Balati

Arsima Çocuğum

Arsima çocuğum, Yarın geldiğimde Seni bulacağım evimizde Üç aydır sensizliğe nasıl dayandım? Ah benim çocuğum!

Karadeniz'in de tadı yoktu, sensiz Hamsili ekmeğin de Senin olmadığın bir dünya Öylesine dayanılmaz

Senin yakınımda olmadığın Bir güne ölüm düşer sanki! Hırçın Karadeniz'in koynunda Çarpmıyor yüreğin

Biliyorum, Ege'nin sessiz sularına kaptırdın Gönlünü! Olsun, Ruhumuz denize dönük, Yinede olsun, birlikteyiz Bir yanda Karadeniz Diğer yanda Ege.

Deniz'ler, bir su birikintisi değil Sevgi çağlayanıdır Bu sevgiler bizi Bir araya getiren, Biz ana ve kız!

Eylül 2006

(Bölüm başlığı)

Oroponi Dobadona

Sevgili Memleket

Soxumi Mu İyen?

Soxumi mupe iyen? Soxumi muşeni iç̌ven? Guri şkimi meiçven. Da do cuma muç̌o işkiden?

Soxumi bgara uğun Soxumi nanaş noğa Guri meç̌veri miğun Da do cuma muğo okiğen

Soxumişa va malen Mendra'n, xvala var ilen. Gurişa mabgarinen Da do cuma muğo gamikaten

Nana-noğa Soxumi Guri meç̌veri Soxumi Ç̌umani mcora cedvas Da do cuma kokikatas.

Çxalva 2001 Meleni Sarpi

Sohum'da Neler Oluyor?

Sohum'da neler oluyor Sohum niye yanıyor? Yüreğim de tutuşuyor Kardeş kız kardeşi niye yiyor?

Sohum'un ağıtı var. Anayurt parçası Sohum Yüreğim yaralı Kardeş kız kardeşten nasıl kopar?

Sohum'a gidemem, Uzaktır, yalnız gidilmez. Yürekten ağlar oldum Kardeş kız kardeşten nasıl ayrılır?

Ata toprağı Sohum Yüreği yanık Sohum Yarın güneş doğacak Kardeş kız kardeşle birlik olsun!

Eylül 2001

Sarpi Bore!

Sarpi bore Zuğauça golaxuneri Si giondram Guri oropa skani doloxuneri

Moleni Sarpi moopğer Guri dolongoneri Si giondram Xvameri ğurerepe motişineri.

Sarpi bore, "Şana do Gormoti" xvameri, Si giondram Oropate Ç̌veri Ç̌veri.

Sarpi bore, Tarixi şǩuni goşineri Si giondram Oropa skanite guris meğveri..

Çxalva 2001 Meleni Sarpi

Sarp'tayım

Sarp'tayım Karadeniz'in koynunda Seni bekliyorum Yüreğimde sevdan yuvalanmış...

Bu yandaki Sarp'a bir göz atıyorum Yüreğimde dilek Seni bekliyorum Dua ederek, ölülere rahmet vererek...

Sarp'tayım "Tanrıya ve kadere" inanarak Seni bekliyorum Sevdanla yanarak.

Sarp'tayım Tarihimizi anımsayarak Seni bekliyorum Senin sevdanla, yüreğim yanık...

Kasım 2001

İçini Hini

Hini meveristeri uraman do Goimbenan Mo oğer nosoni mesinapu nişi, Xelkepe na s[okunamadı]

Hini or[okunamadı]es, oroperi şkimi İlepe şǩuni dokurçoles Hini p̌ici nişi popojite Koçi numgvates Xaşka şǩuni dopaşes...

İçini hini Demokrafi borertu na itunan Mo oğer! "Nanaş-guri" Zari coskurines...

Lazuri na gondinesti hini örles Oroperi şkimi Lazona şǩuni domindğulines...

Guma 2001 Tramira

Tanı Onları

Onlar kurtlar gibi uluyorlar da. Çoğalıyorlar. Bakma zekice konuşmalarına. Halkları kıran da onlardı Sevgili.

Kemiklerimizi ufaladılar. Onlar ağzında köpük İnsana benzer Yaratıklardı.

Tanı onları, Demokrat kesilseler de her biri Anadolu'yu çoraklaştırdılar. Lazcayı yok eden de onlardı Sevgili.

Lazona'yı erittiler

Ekim 2001

Partizanisteri

Ogoru va nomskun Lazepeşi skiri Gormoti gionunna, meiçi Mitişi diʒxiri mondo kodibas Ham murgvala çainati do şǩuni Lazona

Lazepe nosoni onan mişǩuran Cumalepe, diçireni ombaxu Şovenistepe siti uci mo meçam Ham murgvala çainati do şǩuni Lazona

"Partizani" cegozuni, ham mu mskva yoxo! Mati beroba şkimi biçini guroni partizanepe Huy Lazi berepeşi muelimi domğopxes Ham murgvala çainati do şǩuni Lazona

Korturaşi doloxe opşa Lazepe Cumalepe şǩuni orenan Margalepe "Kortu boret" dogağnnckoti huy do huy orťas Ham murgvala çainati do şǩuni Lazona

ǯanağani 2001 Dortmund-Nordmarkt

Partizan Gibi

Küfretmek yakışmaz Laz evladına Tanrıya inanıyorsan, beddua et! Kimsenin kanı dökülmesin Bu geçici dünyada ve bizim Lazona'da

Lazlar mantıklıdır, bilirim Kardeşler kavgaya gerek mi var? Şovenistlere de aldırma sen Bu geçici dünyada ve bizim Lazona'da

"Partizan' mı gerçekten adın, bu ne güzel ad! Ben de çocukluğumda tanıdım yürekli partizanları Şimdi beni Laz çocuklarının öğretmeni yaptılar Bu geçici dünyada ve bizim Lazona'da

Gürcistan içinde doludur Lazlar Kardeşlerimizdir Megreller, "Gürcüyüz' zannetseniz de şimdilik, olsun. Bu geçici dünyada ve bizim Lazona'da

Ocak 2001

LAZONA Domikorobes

LAZONA, ar ǯulu feneri, memitanaman Çonaşa hini aşkurinenan Gonskudesu do domikorobes nçareli Mǯupi golva cegaperi orenan.

LAZONA, ar doğuluva nçareli Lazepeşi yoxote doloyoxeri Bognisi vorsi mati gomskudi Mǯupi golva cegaperi orenan.

LAZONA, bere şǩimisteri ören Vit ğana xe şkimite mobordi Çona do mjora iyas Lazepeşeni Mǯupi golva cegaperi borertu

LAZONA, guroni Lazepeşi nena Kartikarti nena mepçat mteli çainafti İri ognas, moiselas Lazona Mǯupi golva, tişa golobitoçat

ǯanağani 2002 Dortmund-Nordmarkt

LAZONA'yı Topladılar?

LAZONA, bir küçük fener, aydınlatır yolumuzu. Onlar ışıktan korkuyorlar Kalakaldılar görünce de topladılar kitabımı, Onlar karanlıklara alışıktırlar.

LAZONA, küçükçe bir kitap Lazların adına, bir haykırış Mahkemelik olunca donup kaldım. Onlar karanlıklara alışıktırlar.

LAZONA, kendi çocuğum gibi On senede ellerimde büyüttüm. Işığı ve güneşi olsun Lazların Biz de karanlıkta gezmeye alışığız.

LAZONA, onurlu Lazların sesi Tüm dünyada birbirimize seslenelim Herkes duysun, aydınlansın Lazona Karanlıkları savuralım başımızdan.

Ocak 2002

(Not: Selma Koçiva'nın "Lazona - Laz Halk Gerçekliği Üzerine", Tümzamanlar Yayıncılık, İstanbul 2000 adlı kitabına gönderme.)

Lazona do Kortura

Kortura gobili amğo mapxa Samargaloşa bidi, Zugdidişa Gomskudi do maseiru opşa Lazonaşa bidisi guri ǯuna.

Samargalo ar mgvaneri leťa Kortura na va biçinamtu dobadona Guri kocemadu ma aşkva mjora Lazonaşa bidisi kocemiçu guri ǯuna.

Lazi bore. Margalişa molveri Gormoti cemtoçu muço cennelışa Koçi var onan gomoşkuman ti ceberi Lazonaşa bidi momaselu ti ǯuna

Kogişkunan Lazepe Kartveli na var onan Lazi bore Margalişa molveri Oroponi Sakartvelo, hani va dibağeni? Lazonaşa bidi cemiğopxu ti ǯuna...

ǯanağani 2002 Dortmund-Nordmarkt

Lazona İle Gürcistan

Gürcistan'da gezindim bu yaz, Megrelya'da Zugdidi'de. Şaşkındım, dolaştım hayretlerle Lazona'ya geldim yürek ağrısı.

Megrelya, bir verimli toprak, Gürcistan, tanımadığımız memleket. Güneş vurdu artık yüreğime Lazona'ya geldim yürek sancısı

Ben bir Lazım, Megrel asıllı Tanrı beni cennetten attı sanki İnsanlık mı bu, boynu bükük gezdirirler Lazona'ya geldim ayaklandı baş ağrım

Bilirsiniz ki Lazlar "Kartveli" değildir! Lazım ben, Megrel asıllı Sevgili Gürcistan, yetmiyor mu bu? Lazona'ya geldim yerleşti yürek sancısı...

Ocak 2002

'Kabaxati' Şkimi

Pçarum do bğarum Çona pkorobum Pirağudum Lazuri Leťa şkimi buxvamam...

Biparamitam, mebozmor Mjora gobaparpaler Meebiçam mebikaçasi Tenora Lazona gobağar!

ǯanağani 2002 Dortmund-Nordmarkt

İşlediğim 'Suç'

Yazıp çiziyorum Işık topluyorum, Şarkı söylüyorum Lazca Toprağımı kutsuyorum.

Konuşuyorum, düşlere dalıyorum Güneşin etrafında dönüyorum Beddua da ediyorum, daralınca Lazona'ya kurbanım diyorum, sair zaman...

Ocak 2002

Şǩurina

Şǩurina cebojgini Mǯupi var oren, ora Xalǩi şkimi cebongitxa huy So domiskudes nananena?

Lazona gobili Jandarma eǩaoneri Dutxeşa eşkaftisi Xeleri, upi dolooreri...

Lazepe uneneli Skudunan Zuğap̌ici. Nena meminğoresu Ham muperi, edaleti?

Şǩurina cebojginat Mjora cedvasen ar ndğa! Bere-bvara gopineri Bskudur muğo irote Dutxe.

ǯanağani 2001 Dortmund-Nordmarkt

Korku

Korkuyu yendim Karanlık değil dönem Halkıma soruyorum şimdi Nerde kaldı anadilimiz?

Lazona'da dolaşırım Jandarmalar peşimde Dutkhe'ye yükselince Sevinçle, terler süzülürken boynumdan.

Lazlar sessiz sedasız Yaşarlar kıyısında denizin. Dilimize kıyarlar Bu nasıl adalettir.

Korkuyu yenelim Güneşe duracak bir gün. Çoluk çocuk etrafımda Yaşarım sanki hep Dutkhe'de.

Ocak 2001

(Bölüm başlığı)

Lazonaşi Çonape

Lazona'nın Işıkları

Zuğaşi Berepeşeni... / Denizin Çocukları için...

Zuğauçaşi Berepe

Zuğauçaşi berepe İkva Lazonaşi berepe So ortitu sole moxfitu, Tkva Zuğaşi Berepe?

Tkva Lazonaşi berepe, Mizitamt mçimasteri Mitanamt mcorasteri Tkva Zuğaşi Berepe.

So ortitu huşa, sope? Otanamtu Lazona Trağudamtu do Lazuri Tkva Zuğaşi Berepe.

Lazona şkimişi bere A domiğvi si mi ore? Doğulva daa bere Si Zuğauçaşi bere.

Mapxa 1994 Dortmund-Nordmarkt

Karadenizin Çocukları

Karadeniz'in çocukları Siz, Lazona'nın çocukları Neredeydiniz, nerden geldiniz? Siz, denizin çocukları

Siz, Lazona'nın çocukları Söylersiniz, yağmur gibi Aydınlatırsınız güneş gibi Siz, denizin çocukları

Nerdeydin şimdiye dek, nerelerde? Aydınlatırsınız Lazona'yı Lazca şarkılar söyleyerek Siz, denizin çocukları

Lazona'nın çocuğu Bir söyle sen kimsin? Ufacık çocuksun daha Sen, denizin çocuğu...

Yaz 1994

Kazım Koyuncuşeni... / Kazım Koyuncu için...

Dinaşeni

Meftartu, va memalen Mendra miğun gzalepe. Mitrağudi gitarite Ixoronas cumalepe.

Doğulva on daa bere Bo ham mipeşi bere. Mcoraşi do mtutaşi Lazona şkimişi bere.

Ora ulun golulun Momardasen berepe Mitrağudams muperepe Keipinu do tomalepe..

Mitrağudam Xopuri Muç̌o purki do topuri Golili do uluri Si Çe zuğaşi bere...

Si daşxuri do paluri Mitrağudami Lazuri? Moganzinas omuri Lazona şkimişi bere.

Lazona doğulva dobadona E ngaşi murunʒxişi bere Ma si aşkva mu giğva? Oyi Zuğape şikimişi bere...

Mapxa 1994 Dortmund-Nordmarkt

Dina İçin

Kazım Koyuncu için...

Gelecektim gelemem Uzaktır yollarım benim Şarkı söyle gitar ile Horona dursun kardeşler.

Ufaktır daha çocuk Bu kimin çocuğudur? Güneşin ve de ayın, Lazona'nın çocuğudur.

Zaman geçip gidiyor Büyüyor çocuklarım. Şarkı söyler nasıl güzel Saldı da sırtına saçlarını.

Şarkı söylersin Hopa'dan Sanki gülden ve baldan Geçip de gidiyor musun? Sen ey denizin çocuğu...

Sen ateşten ve alevden Lazca şarkılar söylersin Uzun ola ömrün emi Sen, Lazona'nın çocuğu.

Lazona bir ufacık yurt Ey göklerin yıldızların oğlu Ben sana artık ne deyim Oy denizlerimin çocuğu.

Yaz 1994

Sarigina do Dina

Keşkaxiesu Kaçkarişa Sarigina do Dina Gamaxtesu Lazonaşa Sarigina do Dina...

Arso Arťaşenuri Arsoti ören Xopuri Muç̌o ğari do paluri Sarigina do Dina.

Çe berepe berepe Gişkunan muperepe Keusvit Gitarepe Sarigina do Dina.

Lazonaşi parpalepe Uça Zuğaşi skirepe Ç̌umanişi tişinerepe Sarigina do Dina.

ǯari muç̌o poğari Komşunu ğari ikvaniti E na si gogağari Him nena skani Dina

Ndğa domitanu aşkva Mcora cedvas, trağudas Va gomindunun nena Ar bere mitrağudams.

Nçari Koğivapxe nçari Lazi berepe nuşkvi Tarixi meonçari Him nena skanite Dina.

Mbuloba 1994 Dortmund-Nordmarkt

Sarigina ve Dina İçin

Yükseldiler Kaçkarlara Sarigina ve Dina Geliyorlar Lazona'dan Sarigina ve Dina.

Biri Ardeşenli de Biri de Hopalıdır Sanki su ve alev gibi Sarigina ve Dina.

Hey çocuklar çocuklar Neler biliyorsunuz neler Vurun gitarın teline Sarigina ve Dina.

Lazona'nın kelebekleri Karadeniz'in evlatları Yarının büyükleri Sarigina ve Dina

Sanki suyun kaynağı Hatırlarım gölgelerini bile Oy ben kurban olayım O sesine senin, Dina!

Gün aydınlandı artık Güneş vurunca şarkı söyler Kaybolmayacak dilim Bir çocuk şarkı söyler...

Yaz, Koçivapkhe yazasın Laz çocuklarına bırak. Tarihi yeniden yaz! O derin sesinle Dina.

Haziran 1994

Faxri Xocaşeni... / Fahri Hoca'ya...

Uskaneli Muğo Pğara

Uskaneli mu boğoda ndğalepe Ma, ma va bore. Ora, ora var oren Mcoraşa va ğordun çona.

Tutaste var iziren Ma, mu boğoda ndğalepe? Uskaneli var iyen. Lazona var iyen si var ortasi

Isinape var moilen Abjape var dolilen Zuğa var doliğomilen Nena skani var ignapasi.

Si var ortasi Ora var oren Çona, çona var oren Nʒaşa var ğordun daşxuri Tuta var iziren nʒa...

Si kodomiti do xvala Kelemi şkimişkala Uskaneli muğo Pçara Nena şǩuni cemiskuramfaşa.

Huy na momanzinenan Gzamşinepeşkala Boskedinaten "nç̌ara oropa" skani Bortütkoti uskaneli..

Çxalva 1997 Arťaşeni

Sensiz Nasıl Yazayım

Fahri Hoca'ya...

Sensiz ne yapayım günleri Ben, ben değilim ki, Zaman zaman değil, Güneşten süzülmüyor ışık.

Mehtap görünmüyor Ne yapayım günleri Sensiz olmuyor ki... Lazona var olmuyor ki sen olmayınca.

Yüksek dağlar aşılmaz Çağlayanlar dalınmaz Denizlerin içine bakılmaz Sesin duyulmayınca...

Sen olmayınca Zaman var olmuyor Işık, ışık değil Gökten süzülmüyor ateş.

Gökte ay görünmüyor ki... Sen bırakıp da beni yalnız... Kalemimle baş başa Sensiz nasıl yazayım daha?

Dilimiz kuruyorken Şimdi çoğalan yoldaşlarımızla Yaşatacağız "yazma tutkunu" Fahri Hoca

Vakitsiz kalsak da sensiz...

Eylül 1997

Şkimdaşikule na mulunu jenerasyonişeni... / Benden sonraki kuşağa...

Ǯulu Biği

Skiri na giğomer gamantaveri Nena şǩuni Lazuri, oʒxe do elankaleri Nana-mjasteri cegiba, Kolxurişa na doskudu Ordo mirdi Şumanişeni, ora mokvateri.

Doğulva biç̌i domakçinu aşkva tomalepe Golilui, mteli mom3upineri ndğalepe? Muperepe nğoru ham muelimi skani! "Lazuri dipukuru" domardui berepe?

"Çufa Çani" Ç̌umani skani murunʒxi Mteli na dogogures resmi tarixi, ixisteri Toli monǩa gulur interneti, gamakuzxi! Nosoni do guroni biç̌i, ağani Lazi.

Marťi 2002 Dortmund-Nordmarkt

(Fahri Kahraman Lazoğlu.)

Küçük Delikanlı

Benden sonraki kuşağa...

Evlat, şeffaftır benim söylemim. Dilimiz Lazca; üvey ve yaralıdır. Ana sütü gibi vereyim Kolkh dilinden kalanı, Erken yetiş yarınlar için, zaman dardır.

Küçümen delikanlı, saçlarıma ak düştü. Geride mi kaldı şimdi, o karanlık zamanlar? Neler çekti bu öğretmenin senin! "Lazca çiçeklendi" yetişti mi çocuklar?

"Ufak Laz", yıldız gibi senin yarınların Sana öğretilen, tüm resmi tarih rüzgar Ağırbaşlı gezinirsin internette, uyandın! Bilinçli ve yürekli delikanlı, Yeni Laz

Mart 2002

Lazi Profosori Şkimi

Ǯate Bağaşi, Tiflisis Akademis elaxeri? Çona skani mınçom Lazepeşi tarixi muperi? Övari tolepe şkimi, okotaxeri güri! Miparamiti xoca, imťen tolepe ikvani!

Zate "Ezmoces Universitepe" şkimişi muelimi, Nena ikani şvena şǩuni, e Kolxuri poğari. Övari tolepe şkimi, Sakartvelos moğirateni? Minçaritu ǯate Xoca, moginyanan xete nçarit!

Lazuri Nenaşi, tarixişi, nç̌ararşi didi muelimi, Bağaşi, Lazuri Profosori Tiblisi Akademias Utopia kocodu sosyalizmi, guri muşi humanisti Lazona giğunanna mteli çainati, nananenate minçarit!

Ap̌rili 2002 Dortmund-Nordmarkt

Laz Profesörüm

Tsate Batsaşi, Tiflis'de Akademi'de yerleşik misiniz? Bilginizi esirgiyor musun, nasıldır Lazların tarihi? Gözlerim nemli benim, ikiye ayrılmış yürek Anlatın hocam, neden kaçamak bakışlarınız?

Tsate, "düşlerimdeki üniversitelerin" hocası Sesiniz umudun kaynağı, ey Kolkheti pınarı Gözlerim nemli, Gürcistan'ı gösterecek misiniz? Yazın bize Tsate Hoca'm, isterseniz elle yazın!

Laz dilinin, tarihinin, edebiyatının ustası Batsaşi, Laz Profesörü Tiflis Akademisi'nde Ütopya, dedi sosyalizme, yüreği hümanist! Lazona ise tüm dünyanız, anadilde yazın bize!

Nisan 2002

Kazım Koyuncuşeni

Cuma, Lazonaşa si mioni, Samargalo gomioni, Ali elankteri bore ma Çona, mitrağudi, domoplani.

Kazimi, si skudare iroteşa Nena skani doliyoxi Lazonaşi berepeti Xeleri kekioni.

Kanseri mu oren va mişǩun? Si cojginare, komişǩun. Mati mezmoneri bore Lazonaşeni pskudaten.

Skiri, Lazonaşa si mioni, Samargalo gomioni, Ma tolepe ğvari miğun Mitrğudi domoplani.

Ǩundura 2005 Dortmund-Nordmarkt

Kazım Koyuncu İçin

Kardeş, Lazona'ya sen götür, Megrelya'da sen gezdir. Boynum büküktür benim Işığım, şarkı söyle avut beni

Kazım, sen yaşayacaksın daima, Sesini haykır durma, Lazona'nın çocuklarını da Sevinçle peşinden götür...

Kanser nedir bilmiyorum, Ama sen yeneceksin hissederim Dalgınım ben de böyle bakma Lazona için yaşayacağız!

Evlat, Lazona'ya sen götür Megrelya'da sen gezdir. Yaşlıdır gözlerim benim Şarkı söyle avut beni!

Şubat 2005

Kazimi, e Bere Şkimi

Kazimi e bere şkimi, Si ore berepe şkunişi gurişi çona. Nuxondare. Na gondunun nena şkunişeni Na dibadu lumcineri mjora. Nobazgare!

E bere şkimi, Guri dolomaçğven Var elegixer gağunerlaşa Va cemağişen marazi skani Xoloti si Çumanişeni meşonare, Lazona ooroperi ham şurepe Nuxonduko!

Berepe şkunişi gurişi çona ore si Na miprandunan çona. Kazımi, e bere şkimi Nena skani biucamtaşa Lazonaşi mendranoba memaxondinen. Domixedun guriğuna.

Si ore, şuri na Ç̌irdums ar nena Na monzinams. Enogi cerer gza, okapinus Donç̌inu var iyen, Cejginu p̌oťe!

Ǩundura 2005

Kazım Ah Evlat!

Kazım Ah Evlat! Sensin gençlerimizin yüreğindeki ışık. Yaşamalısın... Kaybolmakta olan dilimize Doğmuş akşam güneşsin sen Direnmelisin!

Ah Evlat! Yüreğimin içi yanıyor, Yanında değilim sancılar sardığında, Derman olamıyorum derdine. Sen yine de umudunu diri tutmalısın. Lazona'ya sevdalı bu yürekler durmamalı.

Gençlerimizin yüreğinde ki ışıksın sen Bizim için parıldayan ışık. Kazım, Ah Evlat! Sesini dinlerken Lazona'ya hasretim azalıyor, Yürek sancılarım diniyor.

Sen ki, son nefesteki bir dili Diriltensin En önde koşuyorsun koşuyu Yorulmak yok, Yenilmek asla!

Şubat 2005 Dortmund-Nordmarkt

(Bölüm başlığı)

Na va Ceskurun Oropa

Dinmeyen Sevda

Uskuti Diyu Zuğa

Domiondri, Zuğauça moçapxasi Zuğap̌ici, Mjora cedvasi Arťaşeni, Zuğap̌ici domiondri.

Ar çai opşvatu Skanişkala P̌ri gamakuzxasi Arťaşeni Zuğapicis domiondri.

Furfuna ğari mğiri va culun aşkva Oroponi Furtunaşi ğari Ham ndğalepe var iziren mpula Taneri oren nʒa.

Misinapi Uskuti diyu zuğa. Ora mo golilas ar ndğa Miondri Uskuti diyu zuğa.

Ndğa p̌ri doguta Mefta elegixedare Şumanişi Na mulunu ndğalepeşi megisinapare. Domiondri Zuğa p̌ri ilaxasu.

74 | Guri Parpali

Sessiz Oldu Deniz

Bekle beni Karadeniz vurunca Kıyıya. Güneş yansıyınca Ardeşen'e Denizin kıyısında Bekle beni..

Bir çay içelim Seninle Uyanmadan uykudan Ardeşen Denizin kıyısında bekle.

Dağların suyu bulanık değil Hasretim Fırtına suyu Bulut görünmüyor yükseklerde, Aydınlık gökyüzü

Konuş benimle Sustu deniz.. Zaman geçmesin bir gün Bekle beni Duruldu, sustu deniz..

Gün doğmadan gelip Yanında kala kalacağım Gelecek olan günlerden Söz edeceğim sana Bekle beni Delirmeden deniz.

Gamakuzxaşi Ezmocepeşa

Esse irote ağu Umeşonu meğomila skani. P̌oťe na va maklimu xe skani Guri cegaşalasi ğomaneri ndğaşa

Dogixedasi guri Mçara do mebamxvasi Ç̌umaneri ndğa, Mogigorare.

Zuğauçasteri Mesinapu skani Mo meskuras Ndğauru oroperi.

Kzapa 1997 Arťaşeni

Uyanınca Düşlerden

Uyanınca düşlerden Gerçekler hep acı Bakışların senin gelecek vermeyen Hiç tutamadığım elin

Dinlenince geçen günden Durulunca içimdeki fırtına Yazdıkça geleceğe tutunarak Aararım seni

Karadeniz tadında O sohbetin senin Dinmesin hiç Günsüz kala sevgili..

Temmuz 1997

Yari Ekebitoçi

Golaşa eşkebulur Yari elaǩateri İsinape moobulur Xe ali cedvaleri

Abjape dolobulur Şǩaşa nğilaxeri Zuğa amobulur Çumanepe xvameri

Lazona goobilam Guri xeleri xeleri Oroperi ekebitoçi Tolepe nğilaxeri

Çxalva 1997 Dutxe

Sevdiğimi Arkamda Bıraktım

Yaylaya çıkıyorum düşlerimde Sevdiğimi yanıma katarak Yüksek tepeleri aşıyorum Elimi boynuna dolanarak

Irmaklara dalıyorum Dizlere kadar ıslanarak Denize giriyorum Yarınları kutsayarak.

Lazona'yı dolaşıyorum Yüreğim sevinç taşarak Geride bırakıp sevdiğimi Gözyaşları akıtarak

Eylül 1997

Çona Şkimi!

Megozmor, Si Lazona na elaxersteri Çona şkimi Mu giğva, Guri daşxuristeri.

Megozmor Mesinapu skani Zuğauça na şaşxalamssteri Mu giğva guri menǩaleri.

Megozmor Tolepe daşxuri Guri paluri şkimi Çona şkimi! Oropate ğveri gveri.

Çxalva 2001 Dutxe

Işığım Benim

Seni düşlüyorum Seni, Lazona'da keyifle yaşadığını. Işığım benim Ne diyeyim? Yüreğime düştü ateş.

Seni düşlüyorum Sohbetin Deniz çağıldayışı gibi Ne diyeyim ışığım? Yürek taşkın, sel gibi.

Seni düşlüyorum Gözleri ateş, Yüreği alev, Işığım benim! Sevdanla yanık yüreğim.

Eylül 2001

Meoçama

Uskaneli va maxenen Haşote mu iyasen? Si mazira çona şkimi Şkimişeni dotanasen!

Oropate na biçvi Enna siti na içvare Komoxti şkimda aşkva O na si var ortare!

Çxalva 2001 Dutxe

Beddua

Sensiz yapamıyorum Böylelikle ne olacak? Seni görünce ışığım Benim için gün doğacak.

Sevdan ile yandım Ah sen de yanasın! Bana gelesin artık Hay sen yok olasın!

Eylül 2001

Ťişuça

Seri kodogutu xolo Ťişuça oxori şkimi Na gaoropu moro Ali elankteri şkimi.

Toli çilambri xolo Ťişuça guri şkimi Momigorartu xolo Karibi çona şkimi.

Ç̌umani mapxa xolo Gobindum guri şkimi Va gogiçondrini moro Gurişi çona şkimi.

Guma 2002 Tramira

Garip

Yine akşam oldu Garip kalmış evim benim Nasıl da sevdin beni Boynu büküğüm...

Gözüm yaşlı yine Garip kalmış yüreğim benim Bana gelecektin hani Garip kalmış ışığım benim...

Yarın hava güzel olur yine Avutuyorum kendimi Unutmadım seni gördün mü? Güneşisin yüreğimin...

Ekim 2001

Komoxti, Moxelini

E na va mogalasen, Ndğauru oroperi şkimi Komoxdi do moxelini Mjora cedvas guri şkimi...

Mendra miğun gzalepe Si letacari oroperi Ma va memalen kogişkun Ndğa mokvateri şkimi...

Si va mulur, ma bğura Gormoti moşletinas Komeşkabli, ar oropa Guri kinçi, patxalams...

Lazona dopukuru Si na elaxerşeni E şana skani çe biç̌i Gurbeti na moğurinam.

Momixti do moxelini... Lazonaşi pukurepe Muç̌o p̌ici svareri Komoxti ora taneri

Marťi 2002 Tramira

Gel de Sevindir Beni

Hay gelemeyesi, Günsüz kalası Sevgili! Gel de sevindir beni Güneş dursun yüreğime...

Uzaktır yollarım benim Toprak olası Sevdi Ben gelemem bilirsin Günü tükenmişim benim!

Sen gelmiyorsun, ben ölsem Tanrı beni kayırsın Düştüm bir sevdanın içine Yüreğim kuştur, çırpınır

Lazona çiçeklendi Orda sen yaşadığın için Ne mutlu sana, ey delikanlı! Öldürüyorsun gurbette beni...

Benim için gel de, sevindir Lazona'nın çiçekleri Yüzün de açmış gibi, Bir yol gel, gün ağardı!

2002 Mart

Gonçoreri Oroperi

Okortapu, Ar öxelu Cari metaxusteri.

Okonğoru, Toli cilambri, Zari okonğorusteri.

Okortapu, Mesimadu şǩuni Guri ğuna onğorusteri.

Okortapu Xampaluği Lefa goğarusteri

Golafoçu ar ora Tarixi cençitxusteri Oşinaxu ar oropa Skudala meoropusteri

Skani şkala oskedinu Muçote xeleri golobitoçam, Gonçoreri Oroperi!

1998

Hayırsız Can Yoldaşı

Paylaşmak Bir sevinci Ekmeği bölüşür gibi.

Paylaşmak Gözyaşını Suyu üleşir gibi

Paylaşmak Anıları Yürek sancısı gibi.

Paylaşmak Üretimi Toprağı sever gibi.

Paylaşmak Bir dönemi Tarih sorgular gibi.

Taşımak Bir sevdayı Yaşamı sever gibi.

Seninle bir yaşamı Nasılda sevinçle paylaşıyorum Hayırsız Sevgili..

1998 Dortmund-Nordmarkt

Si İdi do Var

Si idi do var, Va gomkturi nçarelepeşi sva Nçarelopuna moskakateri Koren.

Si idi do var, Oxomonduli na domirçun xali va prandun Celaxunaşepe cişiru Ofoçu va mominyams.

Oxomondulişi ǩoda na celabulu Pikassoşi sureti, kocelabun xolo Salvador Dalli na ğaru bozonta Muğo Zuğauça noğey.

Si idi do var, Va xombu si na gikadi dadala Zari na va mepçam Lefati na va gobunkturam

Si idi do var Konobazgu, skudun! Si idi do var. Ali elankteri bozonta şǩuni Mutute var maplanen.

Ma, ti şkimişkala kodobskudi, Mezmoneri.. Na golobitoçepete bişkider Onçaruteti var oxobakter

Si idi do var Skudala momanzinu va maziten. Ora iyen Guri ineri domaen Si var mionurtaşa!

Xoloti, Olva skani ar nosoni dulya ortu Oroperi şkimi; Ti şkimi elaxuneri Komeşkabli do onçaruşi oropa Ç̌umaneri ndğa mezmoneri Oxoşkveri!

Arsima şkunişi guri ğuna vartuko! Şuri maşinaxen do kobore!

2004

Sen Gideli

Sen gideli, Yeri değişmedi kitapların Kitaplığın tozu bile duruyor.

Sen gideli, Oturma odasındaki halı parlamıyor. Koltuklar aşındı Atmak içimden gelmiyor.

Oturma odasındaki resim aynı resim Picasso'dan. Salvador Dali'nin çizdiği kız ise, Hala Karadeniz'e bakıyor sanki.

Sen gideli, Kurumadı adına adanmış çiçek Su vermediğim oluyor Toprağını değiştirmediğim de

Sen gideli İnadına yaşıyor. Sen gideli boynu bükük kızımızın Hiç bir şeyle avutamıyorum onu.

Ben kendimle başbaşayım, Düşlere dalmış Geçmişle hesaplaşır oldum. Yazmak bile avutmuyor beni.

Sen gideli yaşam zenginleşti Diyemem. Yokluğunda içim üşüyor bazen. Yine de gidişin, akıllıca bir işti Sevgilim.

Bir başıma kalıp da, Yazma sevdasıyla Gelecek düşlerine dalmak Özgürce.

Arsima'mızın yürek sancısı da olmasa, Canımız sağ hala!

2004 Dortmund, Nordmarkt

(Bölüm başlığı)

Na Dolominçarunpe

İz Bırakanlar

Yılmaz Güneyişeni

Ümeşonu bogni aci xağari Kelemankalesu guri şǩuni Yilmazi Yilmazi orti yilmazi Xelkepe şkunişi guri Yilmazi!

Vit ğana xapisxane mologoxunes Hemora gağodu mutu göğedes Heşote aşkurinanen dvağones Xelkepe şkunişi çona Yilmazi.

Çona kocotani soti golaxti Momikvates mutu xete mençÇari Xoloti irote ikten filmepe skani Xelkepe şkunişi tişineri Yilmazi...

Çxalva 1984 Paris

Yılmaz Güney İçin

Beklenmedik anda duydum acı haberi Yüreğimiz burkuldu Yılmaz Yılmaz, hiç yılmazdın Halklarımızın yüreği Yılmaz.

On yıl kadar hapislere attılar O zaman yaptılar, ne yaptılarsa Böylece korku salacaklar sandılar Halklarımızın ışığı Yılmaz

Işık verdin geçtiğin her yere Yok ettiler ellerinle yazdığını Yine de bilinir her zaman filmlerin Halklarımızın aydını Yılmaz...

Eylül 1984

Ar Almani Oxorza

Ar almani Anna kortu, Şkimi politikuri muelimişkala Himuşa nosoni ortu iduşunukosi Muğo Roza Luxemburgi diçadetu Skudala şkimi cemonditxamlu.

Him Anna oren, Nena muşi, dobadona muşi Naşkumtu do Şkimişkala, Kaçkarişi golazenapeşa komulufu Ezmocepe şkimi doloxe Ǩaťa Ovro-Marti Çainatişi Oxorzaluri Ndğa.

Him Almanuri iparamitamtu Ma, guri şkimite pçarumli Maartani Ovro-Martişi Manifesto şkimi. Komişkutu, Galendo meşvelute Dudi-mçita xoroni var ciğopxen!

Xolo şku Annaşkala Oǩoǩateri ceboxoronamtitu Kaçkarişi golazenape.

Kyurdepeşi ar oxorza, Leyla ǯana Ankara xapisxanas molaxetu Ar kvasteri oxorza! Oxorzaluri guri na uğun, Annasteri.

Şku Annaşkala Almanias

Demokrasi pçeşumtu, Guri göndveri. Ma Lazonaşeni çona pkorobum Amnaşi dulya, enternasyonalisturi meşveloba!

Haşo iyen Lazuri bozomota! Mesele "Dobadonaşa' mendranoba var oren Didi mesele: Soti skudare Dobadona oğopu e do, Dobadona skudurükosteri oskedinu.

Haşo mebisimaditu Almani gzamşineşkimi Annaşkala. Vap̌a nşuy Anna ama, Xolo komeşkemizun guri, Him ndğalepeşi şina.

1995

Bir Alman Kadın

Bir Alman kadın Anna vardı Benim Politika Hoca'mın yanında Ondan daha genişti ufku düşüncede Sanki Roza Luxemburg! Yaşamımı sorgulardı benim...

O Anna'dır, Ana dilini, Ülkesini, Bırakıp da benimle Kaçkar eteklerine kadar gelirdi, Düşlerimde... Her 8 Mart Dünya Kadınlar Günü'nde

O Almanca konuşurdu Ben yüreğimle yazardım İlk 8 Mart bildirimi. Biliyordum Dışarıdan gelme güçle Devrim horonu kurulmaz!

Yine de biz Anna'yla Omuz omuza duruyorduk Israrla vurulan horonda Kaçkar eteklerinde...

Kürtlerin bir kızı, Leyla ǯana Ankara'da hapishanede mahkumdu Kadın onuruyla Yürekli bir kadın olarak. Aynı Anna gibi.

Biz Anna'yla

Almanya'da demokrasi bekçisi idik Umudu yitirmeden. Ben Lazona için güç topluyordum Anna'nın görevi, enternasyonal dayanışma.

İşte böyle olur Laz Kızı, "Memleketi" kaybetme değil, mesele Büyük mesele, Nerde yaşarsan Bir Memleket bulma ve yaşamada...

Böyle belirlemiştik, Alman yoldaşım Anna'yla, Hatırlamaz belki beni Anna Ben o günleri yad ederim hala

1995 Dortmund-Nordmarkt

1978 ǯana

78'şi Çinkape bortüütu, İstanboli... 12 Eyluli obiçvitu Mitonpe daşxuri oşkena kodoskudu Mitonpeti Avrupa doşvanu şuri...

Ma mcixi nğilaxeri Umiteli ar beresteri Komofti Almaniaşa Hako mofti do var, mebiduşinam, Pçarum Lazuri.

Moro Eçi ğana golilu, na mofti ğanaşa Himdoneri "ğinkapeşi" şuri Memobarams xolo.

Hako na bore noğa Xvala bore... Guri şkimi Mpolis patxalams, Ǩaťa Maisi Ndğa

Kafa Ovro Marťi ikvanişkala Heko bortükoti Ma ezmocepe şkmi, Lazonaşi rakanepe gobulur, Ar skudala,

Guri okorteri Elankaleri ar ğomate Na mulunu ndğa komebamxver! Na mulun ndğalepe mjora mezun Şvena mo mekvatumtu Çe berepe.

ǯanağani 2002

1978 Yılı

78'in "Çinka'larıydık" İstanbul'da 12 Eylülde yandık. Kimileri ateşin ortasında kala kaldı Kimileri de Avrupa'da aldı soluğu

Ben yumrukları sımsıkı Yetim bir çocuk gibi Geldim Almanya'ya Geldiğimden beri geçmişle hesaplaşır, yazarım

Demek yirmi yıl geçmiş, Geldiğim yıldan beri O zamanki "Çinka"ların etkileri Hala üzerimde sanki...

Burada yaşadığım kentte, yapayalnızım Yüreğim İstanbul'da atar. Her 1 Mayıs'ta

Her 8 Mart'ta sizinle orda olsam da, Düşlerimde Lazona'nın tepelerinde dolaşırım. Bir yaşam,

Üçe bölünmüş bir yürekle, Yaralı bir geçmişle Gelecek güne sığınırım... Gelecek günler güneşe dönük Umudu yitirmeyin çocuklar!

Ocak 2002 Dortmund-Nordmarkt

(Not: "Çinka", Laz halk inancında bir nevi doğa cini.)

Münibe do Sanişeni... / Münibe ve Sani için...

Derince'şi Gzalepe

E verane, Derinceşi gzalepe Gzamşinepe şkimi elaǩateri, Kyurduri, na pirağudumtu, Ç̌umaneri, ndğalepe mezmoneri Lazuri na pkorezxumtu Gzamşine İboşeni.

Guraşa, bulurtt oǩoǩateri "Öğrenci-Hareketi" şkuni Tenora gobulurtüt elatrağuderi Ç̌umaneri ndğalape mezmoneri Da do cumasteri bortit Gzamşinepe şkimişkala

"Öğrenci Hareketi" şǩuni Çumanepe megzalu na rtu. Mteli berepeşi ogzalinu Ar berobaşi ožiʒinu na rtu Dudi meitape oǩoǩateri Da do cumalpesteri

Derinceşi, rakanepe Vartonurepeşi oşkena Bacenepe konaği şkimi Gzamşinepe şkimişkala! Bacenepe sarai na rtu Gzamşine Munibeşkala

Guma 2007 Dikili / Dortmund

Derince'nin Yolların'da

Münibe ve Sani için...

Derince'nın Yollarında Yoldaşlarımın yanında Kürtçe türküler söylerdik Düşlerimizde yarınlar.

Lazca ağıtlar yaktık İbo yoldaşın uğrunda! Birlikte ölüme giderdik Öğrenci Hareketi'mizde

Şarkılar söyler gezerdik Gelecek günler düşlerde Kardeş-kızkardeş gibiydik Yoldaşlarımla birlikte

Öğrenci Hareketi'miz, Geleceğe yürüyüştü! Devrimciler, aynı safta Bir çocukça gülüştü!

Türkü Kürdü bir arada Bir kardeşçe gülüştü! Derince tepeleri, İzmit'de Vartolular arasında,

Gecekondular konağımdı Yoldaşlarımın yanında. Gecekondular saraydı Munibe yoldaş ile.

Kasım 2007

(Bölüm başlığı — II. Norte / Bölüm)

Doğulva Birapape

Ufak Şarkılar

Furtuna ǯari Culun

Furfuna ğari culun Çilambri şkimi ciğams Guri şkimi moşaleri Tolepe şkimi ibgas

Abjape ǯari culun Obgaru şkimi iyas Guri şkimi oxozderi Gura skani na cextas

Rubaşi ǯari ǯordun Çilambri şkimi orťas Guri şkimi miçibras Na moxtasen ndğa mayas

Tobas ğari mvanzinas Op̌lanu şkimi iyas Guri şkimi xeleri Skanişkala dotanas

Çxalva 1997 Arťaşeni

Fırtına Suyu Akar

Fırtına suyu kar Gözyaşımı akıtır Yüreğim sessiz durgun, Gözlerim ağlatır.

Irmakların suyu akar, Ağlamalarım olsun. Yüreğim durur daralır Sana beteri olsun.

Derenin suyu süzülür, Gözyaşlarım gibi olsun. Yüreğim sabretsin Gelecek günüm olsun.

Göllerin suyu çoğalsın Avuntularım olsun. Yüreğim sevinç çağlasın Gün seninle ağarsın.

Eylül 1997

Skuda Skudasu Viğe

Va mulun purki şkimi Viğe elaxen Viğe Meğveri guri şkimi Kodolibğasen Viğe

Oroperi monğorinams Viğeşi gzalepe, Viğe Ma xvala gomoşkumsu Zuğa dololiğas Viğe

Lazonaşi oropate Golape skani, Viğe Skudas mteli oputepe Zari cinğoras Viğe

Ç̌umani mebşonatu Nena do xaçka, Viğe Moro, yari kogionun Skudi si skudi Viğe

Siveli 2000 Meleni Sarpi

Yaşa Yaşa Fındıklı

Gelmez bana çiçeğim Mekanıdır Fındıklı. Yanar benim yüreğim Yıkılasın Fındıklı.

Sevdalım var, çektirir Yollarında Fındıklı'nın. Beni yalnız gezdirir Deniz ala Fındıklı.

Lazona sevdasıyla Yaylaların Fındıklı, Yaşasın tüm beldeler Susuz kala Fındıklı.

Yarın umutlanalım Dil ve kültür, Fındıklı Madem yarim sendedir Yaşayasın Fındıklı...

Kasım 2000

Meleni Sarpuri Datoşeni

Kelemixedi haşo Çona do mjora şkimi Memisinapi mʒika Lazonaş guri şkimi

Lazuri ma gomau Çona do mjora şkimi Cemibi ğaristeri Lazonaş purki şkimi

Meleni Sarpi giçini Çona do mjora şkimi Giçinisi ma gopskudi Lazonaş topri şkimi

Haşo moxti moxelini Çona do mjora şkimi Biç̌i bere va mau Maari bere şkimi?

Marťi 2002 Dortmund-Nordmarkt

Öteki Sarplı Dato İçin

Otur yanıma böyle Işığım ve güneşim Konuş benimle biraz Yüreği Lazona'nın

Ben Lazcayı özledim Işığım ve güneşim İçir su gibi bana Çiçeği Lazona'nın

Öteki Sarpi'de tanıdım Işığım ve güneşim Tanıyınca ben şaşırdım. Bal çocuğu Lazona'nın

Böyle gel, sevindir bizi Işığım ve güneşim Olmadı erkek çocuğum Olur musun oğlum benim?

Mart 2002

Arťaşeni Rubape

Arťaşeni rubape Uçazuğaşa culun Moxfi mendemioni Almania ğura culun...

Muğo skanda cemalu Oyi Viğuri-biçina Şxindi Ǩaçkari megizun. E veraneşi kaina

Kafkas dağişi ǩap̌ula Sakartvelo p̌anda skudas Ar Lazuri, ar Korturi Neşkvit berepe irağudas

Arťaşeni rubape Oropate culuni? Lazona mezmoneri Koğivapxe guluni?

Siveli 2002 Dortmund-Normarkt

Ardeşen'in Dereleri

Ardeşen'in dereleri Karadeniz'e akar Gel götür beni artık Almanya ölüm kokar

Sana nasıl mahkum oldum Ey Fındıklılı delikanlı Burnun Kaçkar dağında Ey dünyası viran kalası

Kafkas dağının ardında Gürcistan hep yaşasın Bir Lazca, bir Gürcü Bırakın çocuklar söylesin.

Ardeşen'in dereleri Sevda ile mi akar? Lazona'yı düşünerek Koçivapxe nerde gezer?

Kasım 2002

Nana-Şanaşeni

E Şana, Samargaloşa mioni Sakartvelo gomioni Umiteli morderi, bore Da şkimi si oxvoğoni.

Nanaa Dalepuri miğvi, Nana! Mo nikaçer, ixeli Domoguri Margaluri Mati giğvare Lazuri.

E Şana, Şku dalepe borertu, Gamaǩateri mo borertu? Goberepe eşkapğatu Meveşi Kolxuri borertu.

Nanaa Samargaloşa mioni Sakartvelo gomioni Elankaleri bore ma Da şkimi si kogişkuni?

Marťi 2002 Dortmund-Nordmarkt

Nana-Şana İçin

E Şana, Megrelya'ya götür beni Gürcistan'da gezdir beni Ben kimsesiz büyümüşüm Anla kız kardeşim beni.

Nanaa, Kız kardeşçe söyleşelim, Nana daralma sen, sevin. Megrelce öğret bana Ben de söylerim Lazca

Ey Şana, Biz kız kardeşiz de, Niye böyle ayrı düştük? Kaldıralım sınırları, çitleri Biz eski Kolkheti'liyiz

Nanaa, Megrelya'ya götür beni Gürcistan'da gezdir beni Boynum büküktür benim Kız kardeşim bilir misin?

Mart 2002

E Jandarma

Jandarma si e skiri Sole mogilvapunu Ma mendraşa mobulur Yoxo şkimi gignapunu?

Lazonas gobifaşa Kekemourt ťobaşa Ma xarǩi dogağones Bo mobulur Dutxeşa.

Kodogokaçes livori E Jandarma xelkiş bere. Sole mogoşkves hako? Hakoni xala bore.

Siti nana kogionun, Nanape mo obgarinamt. Daa bere ore, e skiri, Berepe mo obgarinamt.

Almania gobitorer ma Ar bozonta morduşeni. Dutxeşa mofti do var Kekemirertu, muşeni?

Lazona lefa şǩuni E jandarma ognami? Domindöules nena şǩuni Moxta do mionari?

Çxalva 2006 Dutxe

Ey Jandarma

Ey Jandarma, sen evlat Nerelerden gelirsin? Ben uzaklardan gelirim Adımı da duymuş, bilirsin...

Lazona'da gezinirken Sessizce takip edersin Beni yabancı mı sanırsınız Dutxe toprağı'ndanım.

Verdiler tüfeği eline Ey jandarma, oğlu halkın, Nereden gönderdiler seni? Ben halasıyım buraların.

Senin de bir anan vardır Anaları ağlatmayın! Daha sen çocuk gibisin Çocukları ağlatmayın!

Almanya'da sürünürüm Bir kızı büyütmek için Dutxe'ye geldim geleli Peşimdesiniz ne için?

Lazona, can toprağımız Ey jandarma duyar mısın? Eriyor anadilimiz Gelip beni alacak mısın?

Eylül 2006

(Not: Bu şiir anonim bir Lazca halk türküsünden esinlenmiş/derlenmiştir.)

Gurbetgişi Birapa

"Ǩfitali yazma skani Goliği golikori Ma gurbetişa bulur Xe ali ceminkori

Ǯumanğ mooli_are Dutxe Ç̌axi Raǩani Si domçeşi ocaği Bere şǩuni unkani"

I. P̌ap̌upe şǩuni goxtes Kirimi do Batumi Şku gza mendra miğunan Cepgopxit İstanboli

İstanbolişi Tarabya Kelaxenan şkunepe Soti zuğa ziranen Gonğesu oxorepe

Oyi oyi Lazona Zuğauçaşi dadala Mendra domiskudare Xvameri dobadona.

Ma bulur gurbetişa Bulur ğura cemalen Aşkva teyarete gilen Mebikaças momalen.

Guma 2006 Dortmund-Nordmarkt

Gurbetçinin Şarkısı

"Kırmızılı yazmanı Çözüp çözüp de bağla Ben gurbete giderim Elini boynuma dola.

Yarın aşıp gideceğim Dutxe Çakhi Rakani'yi Sen ocağımızı bekle Salla çocuğumuzu."

I. Dedelerimiz gezdi Kırım ile Batum'da Bizim yolumuz uzak Yerleştik İstanbul'da.

İstanbul Tarabya'da Bizimkiler kök saldılar Nerde deniz gördülerse Evlerini açtılar

Oy oy Lazona! Karadeniz'in çiçeği Uzaklarda kalacaksın Kutsanmış yurt toprağı.

Ben giderim gurbete Giderim de ölüm gelir Artık gezilir uçakla Gelirim daralınca.

Kasım 2006

(Bölüm başlığı)

Destanepe

Destanlar

(Koçiva'nın ilk Lazca yazma denemelerinden.)

Metrağudu

Çouri: Çouri miğomer elanžiǩeri Osinapu skani mutxa gokteri Gazirasi kogolulur menkteri Eşkvaleni noğa koçi kralepe?

Noğuri: Noğuri bore ma begi do paşa Celegilvapuni Zuğapicişa Va gamulur askerluği oraşa Tambrepe ǩap̌ula ekaxroskare

Çouri: Mu ekapxroskatu tambri ǩap̌ula Mutu va gişkunu giğasu mpula Meğomiluteti kore xombula Heşeni iťuri him mektebepe.

Noğuri: Mektebepe şǩuni komegazonu Ťiǩina oşu oni, mu dogağonu Vana livadepe xoşǩa doǯonu Arti gamaçami him çalimepe?

Çouri: Mu çalimi patu gomağarare Lefape şkuniti kogvağarare Maziranen haninepe gorare Noğape var iZğen koçi irote!

Noğuri: Mu va biZğatetu, karmaťe hay mkun Lobjaşa galendo bağu mu giğun Žğeri na ore a korba skani uşkun Komirdertu ğari do mjora şkala.

Çouri: Vorsi bognii ma, mupe gaziťen? Mjora užiramu skudurt meimaten. Zariti va gaşvenan a ndğa guriten. Gura aşkurinen hako koçişen.

Noğuri: Mu var aşkurinasetu ğura ikvanişa Doğururtu hemtepe dobaduşa Dvabitu sotxape kextitu nʒaşa İsinaşi onape na golikaçitu.

Çouri: Si derdi mo mizdam ma hay gomalen. Momangonasiti heşo memalen Elamti elaxfaşa, şuri kegalen. Mteli sva gulurtu arabate.

Kzapa 1984 Dortmund-Borsigplatz

Atma Türkü?

Köylü: Köylü diyorsun bana şımarıkça Konuşman senin bir başka Görmemezlikten gelir geçer gidersin Boynuzları mı çıkar insanın şehirde?

Kentli: Şehirliyim ben, bey ve paşa İnmiş misin hiç ırmağın aşağısına? Askerlik zamanına kadar çıkmazsın köyden Bodur ağaçların arkasında öleceksiniz.

Köylü: Bodur ağaçların arkasında mı öleceğim? Boşsun bir şey bilmiyorsun sen de Bakınca betin benzin de soluk. Bütün bunlar için mi okudun o okulları?

Kentli: Okullarım mı seni rahatsız etti Sepet örmeye mi benzer, ne zannettin ki? Yoksa bahçelere fasulye çubuğu dikmek mi? Bir de satıyorsun bu çalımları.

Köylü: Ne satayım çalımları, kurbanım olasın Topraklarıma da kurban olasın Göreceğiz buraları arayacaksın Şehirde doymaz insan her zaman.

Kentli: Nasıl doymayız çark burada döner Ambarında fasulyeden başka ne var Bir kendin bilirsin doyup doymadığını Büyürsünüz su ve güneş ile.

Köylü: İyi mi duydum ben neler diyorsun? Güneş görmeden yaşarsın yağmurlarla Su bile içemezsiniz bir gün doyasıya Oysa ölüm korkuyor burada insandan.

Kentli: Nasıl korkmaz ki ölüm sizlerden Ölürsünüz oralarda doğmakla Tırmandınız bir yerlere, çıktınız göğe Yüksek dağlarda mahsur kaldınız

Köylü: Sen derdimi çekme, burada gezebil! İşime gelince oraya da gelebilirim. Yokuş yukarı çıkarken çıkar canın Her yere gidersiniz arabayla

Temmuz 1984

(Not: Xalikanuri Heva-Aişe.)

Aişe Xala Gobuktam

Bo giğondrineni Xalikanape Heko golomilu naku ǯanape Na ekebitoçi bozontalepe Muğo gomofondras e xala şkimi

Çai na pğilumti him livadepe Celebitaxamti mçxu kombdlape Na var emazdetu dişka yukepe Muğo gomofçondras e xala şkimi

Nezi memçxalumli çepeşkzala Na ptrağudummu Kannaşeşkala Naku okobişkidertitu Nufeşkala Muğo gomoğondrasu e xala şkimi,

Oşǩuri momçamtes Oşǩuri P̌ap̌u Naku celebibiritu Vaidi bağu Vaidi Çili na mantxozetesu Muğo gomoğondras e xala şkimi.

Mektebişa bilitu Meyremişkala Goşkakapinuşi bibirtitu berepeşkala Naku cebolitu Nezepeşkala Muğo gomofondrasu e xala şkimi.

Ťaxaşi bozonta maertu Emine skani Damtire dobaerti Fadume skani Dikomojudortu hemora Nufe skani Muğo gomoçondras e xala şkimi,

Cari dulya buxenamti Nandidi Muxudoni Ona puci pçeşumti Doba orape ti na butişinamti Muğo gomoğondras e xala şkimi.

Oşkenani gza dobikumtitu ťaxa noğa Kocebulurtitu ar mapxa ora Vana komiğutes obiruşi ğalemona Muğo gomoğondras e xala şkimi

Bayrami moxtukosi na bixetitu A ǩençi şeçerişeni sokşa maletes Okanğurute na va gamobizğetitu Muğo gomoçondras e xala şkimi

Puci mia ptorumti, Muxudonişa Zari mobiğamli oxorişa rubapeşa. Nena skani bognamti livadepeşa Muğo gomoğondras e xala şkimi.

Var eşkemaletu hemorape golaşa Nana va mionu İsinapeşa Va matoru limxona Kayancinişa Muğo gomoçondras e xala şkimi

Kekebaraerti didinana gituşa P̌oťe va gamobizği xoşi ikvanişa Muğo gamobançi do momalu hakşa Nosi va momiğams e xala şkimi.

Çxalva 1984 Dortmund-Borsigplatz

Aişe Halaya Yanıt

Unutulur mu hiç Khalikana'lar Orada geçti en güzel seneler Arkada bıraktığım genç kızları Nasıl unutayım a halacığım?

Çay topladığımız o bahçeleri, Kırıyordum kendime iri mısırları, Kaldıramadığım o odun yüklerini, Nasıl unutayım a halacığım?

Ceviz toplardık Nezepeşkala'da, Şarkılar söylerdik değirmenlerde, Ne kadar çok kavga ederdik, Nufe ile Nasıl unutayım a halacığım?

Elma dağıtırdı bize, Elmalı Dede Ne kadar oynardık, Vayidi Dayı'nın ambarında Vayidi'nin karısı koşardı peşimizde Nasıl unutayım a halacığım?

Okula giderdik Meryem ile Koşmaca oynardık çocuklar ile Ne kadar çok düştüm Nezepeşkala'da Nasıl unutayım a halacığım?

Güya kızım olurdu senin Emine'n Kaynanası olurdum Fadume'n Evlenmiş idi o zaman senin Nufe'n Nasıl unutayım a halacığım?

Yemek yapardım büyükanneye Mukhudoni korusunda inek güderdim Yağışlı havalarda başını kaşırdım Nasıl unutayım a halacığım?

Ortanca yolu güya çarşı yapardık İnerdik oraya bir güneşli havada Yoksa oynardık evin koridorunda Nasıl unutayım a halacığım?

Bayram gelince yerimde duramazdım Bir kesme şeker için nerelere giderdik Salıncakta sallanmaya doyamazdık Nasıl unutayım a halacığım?

İneklere ot taşırdım Mukhudoni'den Su getirirdim eve derelerden Sesini duyardım bahçelerden Nasıl unutayım a halacığım?

Çıkamazdım o zamanlar yaylaya Annem götürmedi İsina'lara Eğrelti taşıyamadım Kayancini'den Nasıl unutayım a halacığım?

Peşinden koşardım büyük annem gezerken Hiç doyamadım ki sizlerden Nasıl kıyabildim de geldim buralara Aklım almıyor a halacığım...

Eylül 1984

Çe İbo Muğo Nuxondas Heva?

Skiri haǩu ordo nişkvalineni? Berepeşa guri va cegateni? Dalepe skanişa gamikateri? Çe İbo muğo nuxondas Heva?

Var ignapaseni aşkva nena skani Uneneli kodoskudu Xoǩvati Muşfo naşǩvi manebrape skani Çe İbo muğo nuxondas Heva?

Si na nçaripe golobionam xvala Muğo gamvançi Muneveri xala Mania gabgasu Xatice Xala Çe İbo muç̌o nuxondas Heva?

Naşǩvi do igzali, eksalefepe Daa ğaristeri komekçes leťa Çumzmı komirdanen ǯulu berepe Çe İbo muç̌o nuxondas Heva?

Nicati Dai, ibgas uçılambre, Aşena şkuni aşkva var azı3men İlyası gonskudu, mezmoneri Çe İbo muç̌o nuxondas Heva?

Gogişinaten Xokvatişa meftati. E skiri var ore gamançoni. Mi mitrağudanen skanisteri? Çe İbo muğo nuxondas Heva?

Üneneli oxomonduli na ç̌oli Dutxurepe kokupini do golili Culer Abula gulunu ǩoreʒxeri Çe İbo muğo nuxondas Heva?

Dalepe skani curi xepe valeri Mteli bozontalepe toli ğvareri Animsepe skani ali elankteri Çe İbo muğo nuxondas Heva?

Si korti Xokvatişi oxvoktapu. İeni hustişa lefa dololvapu? Berepe skani muç̌o meboğedatu Çe İbo muğo nuxondas Heva?

Si golili ulur Nicatina so idas? Xokvaturepe gikorezxams Emsalepe skani ekegabgas Çe-İbo muç̌o nuxondas Heva?

Eça ǩvanepeşi moongaleri zizina Bere skani daa ǯulu ğarina Ekacoçeri ulur a doğulva nusana Çe İbo muğo nuxondas Heva?

Si megimgvas boine Nicatina Xalape skani na mvaselu tiğuna Arti dalepe skanişi guri ğuna Çe İbo muç̌o nuxondas Heva?

Moy mekvatu destanepeşi nena Çona na mikvatu Çelali-avla Kodoxedes çourepe didi bgara Çe İbo muğo nuxondas Heva

Him ndğa mç̌ima ciğu kodolibğu Si lefa komekçes, bgara kociğu Koçivapxe gizita gikorezxasi Çe İbo muğo nuxondas Heva?

Çxalva 1997 - Çxalva 2014 Dortmund Nordmarkt-Hafen

Çe İbo Nasıl Dayansın Heva?

Evlat böyle erken bırakılır mı? Acımaz mısın çocuklarına? Kızkardeşlerine edersin veda Çe İbo nasıl dayansın Heva?

Artık sesin duyulmaz oldu Khokvati sessizce kaldı Arkadaşlarını nasıl bıraktın Çe İbo nasıl dayansın Heva?

Yazdıklarını okurum, bir başıma Nasıl kıydın Münever halaya da Hep ağlıyor artık Hatice hala da Çe İbo nasıl dayansın Heva?

Gittin kuzenlerini bırakıp da. Verdiler toprağa su gibi daha Küçükler büyür yarınlarda Çe İbo nasıl dayansın Heva?

Necati dayı yaşsız ağlar Ayşeciğin gülmeleri kesilir İlyas dalgın dalgın gezinir Çe İbo nasıl dayansın Heva?

Havva'mıza hiç kıyamam Khokvati'ye gelince seni anımsarım Sen bizimle hep yaşayacaksın Çe İbo, nasıl dayansın Heva?

Sessizce düştün evin ortasında Dutkhe'liyi bir araya topladın Güler ablamız yine ağıtlarda Çe ibo nasıl dayansın Heva?

Elleri havada kızkardeşlerinin Tüm kızların ıslak dolu gözleri Boynu bükük kaldı yeğenlerinin Çe İbo nasıl dayansın Heva?

Khokvati'de neşe eğlence sendin Olur mu genç yaşta düşmek toprağa? Nasıl bakacağız çocuklarına? Çe İbo nasıl dayansın Heva?

Gidersin de Necaticik ne yapar? Khokvati'de sana ağıt yakarlar Yaşıtların arkan sıra ağlar Çe İbo nasıl dayansın Heva?

Yazık sizinkilerin kahkahasına Daha su gibi çocuklarınla Bıraktın gidiyorsun ufak gelinine Çe İbo nasıl dayansın Heva?

Olunca Necaticik sana benzer Kalkar baş ağrısı halalarının Yürek ağrısı da kızkardeşlerinin Çe İbo nasıl dayansın Heva?

Neden kestin sesini destanların Kesildi ışık Çelali Avla'da Tüm köylü durdu ağıda Çe İbo nasıl dayansın Heva?

O gün gökten sanki sel gibi yağdı Sen toprağa verilirken ağıt yağdı Koçivapkhe sana söylerken ağıt Çe İbo nasıl dayansın Heva?

Eylül 1997 / Eylül 2014

Ayşe Gülenişeni... / Ayşe Gülen için...

Aşelaşi Destani

Viğuri Aşela, ar dudimçita Mcoraşi tutaşi pukuri bozo, Zuğauçaşi p̌ici kogolomincas Mǯita murunzxişi Viğuri bozo..

Livori va giğutu na gogixtesu Si şǩuni orti do kemiçopesu Si dokiles, şkuti monğorinesu Mç̌ita murunzxişi, Viğuri bozo.

Si na naşǩvi baxva şǩuni orenu Si na ç̌oli letati şǩuni orenu Gura va megomskun Ayşe Güleni Mç̌ita murunzxişi, Viğuri bozo.

Ar sureti koren pukuri bozo Memoğen tolepe Ǩaçkari nuzun Skanişikuleti mirden bozope Mç̌ita murunzxişi, Viğuri bozo.

Koğivapxe ginçara, gikorezxas Çumanişa naşkvas berepeşeni Nananena şǩuni mondo goiçondras Livori na var ortasen ar çainatişeni!

Guma 2006 Dortmund-Nordmarkt

Aşela'nın Destanı

Fındıklılı Aşela bir devrimciydi. Güneşin ayın, çiçek kızı Karadeniz'in koynunda uzanıp yatar Kızıl yıldızın, Fındıklılı kızı

Silahsızdın sardılar etrafını. Sen bizimdin de aldılar elimizden seni Seni vurdular bize de çektirdiler Kızıl yıldızın, Fındıklılı kızı

Senin bıraktığın kavga bizimdir. Senin düştüğün toprak da bizim... Ölüm yakışmıyor Ayşe Gülen sana. Kızıl yıldızın, Fındıklılı kızı.

Bir resmin vardır çiçek kız. Bakıyor bana, gözler Kaçkar'da Senden sonra da büyüyor kızlar Kızıl yıldızın, Fındıklılı kızı

Koçivapkhe yazsın da ağıt yaksın Yarınlara kalsın, çocuklar için Anadilimiz asla unutulmasın Silahsız olacak bir dünya için!

Kasım 2006

Askerişi Destani

Arťaşeni so ren, Şirnaği so ren? So goşkves e skiri hiku mendraşa? Daha ğaristeri asǩeri oren Asiye nanati ibgas ťobaşa.

Beba muşi idu do kekvaonu Xe muşite birluği kodokrexu. Guri oxozderi giktu Artaşenişa Asiye nanati ibgas gurişa.

Dutxeşi isinape mpula kocedu Şirnaği golaxen Xiziri şǩuni. Koçivapeşı bere hiko muço're? Daa ğaristeri e bere şǩuni!

Asiye nanati ibgas ťobaşa. Xvala doskudasi culun rubaşa. Bere muşi nusinapams mendraşa. Koçivapeşi bere Şirnakği oren.

Ey cidi eveli papupe şǩuni Askerişa ides do na va giktes. "Cumhuriyetişi çimento" diyes Nena nişi xaçka nişi giçondres!

Koğivapxe ginçara do gabgaras. Ankaraşa gza var miğun var malen. Huy asǩeri oreni Xiziri şǩuni? Xaparepe biucas meşkemapinen.

Çxalva 2006 Dutxe

Askerin Destanı

Ardeşen neresi Şırnak neresi? Nereye verdiler seni ah oğul? Daha su gibi taze askerdir Asiye ana da ağlar gizlice.

Babası peşinden uğurladı da gitti Kendi eliyle birliğe yerleştirdi. Yüreği yanık döndü Ardeşen'e Asiye ana da ağlar içten içe.

Dutkhe'nin yüksek tepelerinde bulut Şırnakta nöbette bizim Hızır Koçiva'ların oğlu orda nasıldır? Daha su gibi taze ah oğul!

Asiye ana da ağlar gizlice Yalnız kalınca iner dereye Oğluna seslenir uzaklardan Koçiva'ların oğlu Şırnaktadır.

Ey gidi eskiler, dedelerimiz Askere gidip de dönemeyenler! "Cumhuriyetin çimentosu" oldular Dillerini kültürlerini unuttular...

Koçivapkhe, yazsın sana, ağlasın Ankara'ya yolum yoktur gidemem Şimdi asker midir, bizim Hızır'ımız Haberlere bakınca, içim daralır!

Eylül 2006

Cihan Erenişi Destani

Cihan Erenişi şuri Şinaxas mteli Zuğauça Him Lazonaşi guri Ar daa ma so bzira?

Bozo muşi misinapu Gura na cexfasen, Viğe! Lefa do kva dolvopşes Na maoropen Viğe,

Cihani cuma, lefa komeçu Uçazuğaşi ğari marazi Gormoti mati komomçu Miti na va meçu derdi.

Eça Zuğauça şǩuni, Muçote kva dolvobşesu Guri uça na uğunan Mati medi momikvatesu.

Cihan Erenişikule Koginkores manebrape Tkvati husťeraşiǩule Kelvakatit, şǩuni berepe..

Oyi oyi be dalepe! Gurişi parpalepe Bo, aşkva keiselitu! Guri omipşes kvalepe.

Ağrili 2007 Poli-Balati

Cihan Eren'in Destanı

Cihan Eren'in ruhunu Saklıyor tüm Karadeniz O, Lazona'nın yüreği Bir daha nasıl bulayım.

Kızı bana anlattı Ölüm yağan Fındıklı'dan Toprakla taş doldurdular Sevdiğim Fındıklı'ya

Cihan'ı verdi toprağa Karadeniz'in su derdi. Tanrı bize verdi böyle Kimseye vermediği derdi.

Ey gidi Karadeniz Nasıl doldurdular taşla? Yürekleri kara olanlar, Kıydılar benim de umuduma

Cihan Eren'den sonra Kenetlenir arkadaşlar Sizler de bundan böyle Katılın bu çocuklara

Oy oy kızkardeşler Yüreğin kelebekleri Artık ayağa kalkın İçimize doldu taşları.

Nisan 2007

İmamoğli Memetişi Destani

İmamoğli Memeti Umeçitxeli doiles Him xurate ma şurite Okong3xveri moğurines.

Orhan Gazi Lisesi Son sinifi iturtu. Saği soli var uşkulu A antesi Lazi tu.

Eçdoxut ğana va malu Karťali kabristanişa. Him leťa doloncatu Va cemafoçu gurişa.

Faşisti dvağonesi Cameşa ulun ya do? Him Zuğauçaşi bere Gulufu Lazoğli ya do.

İmamoğli Memeti Arte oroperi şkimi. P̌oťe va gomoğondru Kelemixen guri şkimi.

Himuşi oropate Avrupa moobili. Him na ilu ndğauru Mebaşkvi do va p̌ili.

Şkimi oropa destani Ognu mteli Lazistani Na va dolomağomilen Eça tolepe skani.

Si na nç̌ar Kartalişa Bidasi mebikaçer Bimter İstanbolişa Dikilis mobikaçer.

Si leťa diyi Çe-çona Ma gobitorer Almania. Pçarum do oxobakter E veraneşi kaina.

İmamoğli Memetli Pçarumtaşa kelemixen Umeğitxu gondinekoti Skudun guri dolomixen.

Ubaxveli ar skudala Kemadu ǯanape şkimi Aşkva ti memakçinu Kodoxedu guri şkimi

Si gomaasi mebozmor So renan Lazepe-ma do? Berepe kogomapinen Selma muelimi-ya do.

Guma 2006 Poli-Kartali

İmamoğlu Mehmet'in Destanı

İmamoğlu Mehmet'i Sorgusuzca vurdular Onu bedenen, beni ruhen Birlikte öldürdüler.

Orhangazi Lisesi'nde Son sınıfta okurdu Sağı solu pek bilmezdi Bir inatçı Laz idi.

Faşist mi zannettiler Camiye gider diye? Karadeniz çocuğu Gezerdi Lazoğlu diye.

Yirmibeş sene gitmedim Kartal mezarlığına Toprakta yatıyorda Yüreğimden atamadım.

İmamoğlu Mehmet İlk sevdiğimdir benim Asla unutamadım Yatar yüreğimde benim.

Onun sevdası ile Avrupa'yı dolandım Onu vuran günsüzü Bıraktım da vurmadım.

Benim sevdam bir destan Duydu bütün Lazistan. Artık bakamadığım Yazık o gözlerine!

Senin yattığın Kartal'a Gidince daralırım Kaçarım İstanbul'dan Dikili'de barınırım.

Sen toprak oldun ışığım Ben süründüm Almanya'da Yazarım da avunurum Bu virane dünyada.

İmamoğlu Mehmet'i Yazarken yanımdadır Sorgusuzca yok etseler de Yaşıyor yüreğimdedir.

Şiddet karşıtı yaşamla Katettim yıllarım Artık ağardı saçlarım Sakinleşti yüreğim.

Özleyince seni dalarım Nerede kaldı Lazlar diye Etrafımı sarar çocuklar "Selma öğretmenim" diye.

Kasım 2007

Emineşi Destani

Emine ğurusi, Dutxe meiçu Culeri abulaşi bozo, Emine. Ar ndğauru umeçitxu giğaru Xuti berepeşi, nana Emine...

Xoǩvati gabganan, eksalefepe Gikti do mo uluri hişo Emine. Si goruman naşǩvi sebi berepe Ǯulu bozopeşi nana Emine...

Lazepe so doskudu nosepe İkvani? Si na lefa dologoşkves Emine. Uskaneli mirdenan berepe skani Umiteli berepeşi nana Emine...

Culeri abulaşi bgara komiçu Tolepeşa na cextu, ağu ortu Na mobirdit rakanepe meiçu Nusalepeşi manebra Emine...

Koğivapxe ginğara gabgarasen. Dalepeşi nena destani miğvan. Ndğa moxfasen dadala dogutasen, Na golancar Dutxe şǩuni Emine...

Marťi 2007 Dutxe-Dortmund

Emine'nin Destanı

Emine ölünce, Dutkhe tutuştu Güler Abla'nın kızı, Emine. Günsüzün biri sorgusuz kıydı Beş çocuğun annesi Emine.

Khokvati'de ağıt yakar kuzenler Gitme o tarafa doğru Emine. Seni arar bıraktığın çocuklar Küçük kızların annesi Emine.

Lazlar nerede kaldı sizin aklınız? Seni toprağa koydular Emine. Ne yapacak çocukların sensiz? Yetim çocukların annesi Emine.

Güler Abla'nın ağıtları başladı. Akan zehirdi gözlerinden. Sanki büyüdüğümüz tepeler yanıdı Gelinlerin arkadaşı Emine.

Koçivapkhe yazsın, ağıtlar yaksın Kız kardeşlerin sesi destan söylesin Gün gelecek gül dolacak üstüne Uzanıp yattığın Dutkhe'miz, Emine

Mart 2007

Sum Mustafaşi Destani

Komiğit desfani Dutxeşa mebulur Yayila do mole bgarineri gobulur Çainatişi dulyape dogaçodui, So ulur hişo ordoşa Mustafa Dai?

Va memalu yayilape skanişa, Beba mendra ortu domait baba Moxtüi domoplani so ore Nana? Mexrusku Dutxeşi çona, Mustafa Dai?

Nana haşo moxfi kelemakati Gominğare andğa papuş oxori Muçote egazden cumaşi ǯuna Gormoti na mekças didi omuri!

Axi axi Dutxe şkuniş golape Mufo elebila, na şuri meçi Bgara mo mekvatumt, omapşu guri Memişkvitu Koğiva-Deri, Mustafa Dai?

I. Dutxeşa meffasi so mionaten? Guri opşa miğun mikorezxaten Monirozui p̌ap̌u şkimiş ocaği Meftati Dutxeşa naşo bidaten?

Oyi oyi Cabirepeş raǩani, Xolo bgara guri koxominkani. Ali elankteri berepe skani, Abula şkimiti Mustafa Emuca.

D Xalape abganan a ǯulu biç̌i Çemuna Daişi monta Mustafa. Oropa muşite şuri na meçu! Likopeşi bere're ǯulu Mustafa.

Sum Mustafa lefa komeçiti? Kodoxedit sum tuta bgara, destani. Amğo mu ağodu mskva Dutxe şǩuni Lazistani gongutu obgaru ikvani!

Buloba 2008 Dutxe / Dortmund-Fredenbaum

Üç Mustafanın Destanı

Başlasın destanlar, giderim Dutkhe'ye Ağlayarak gezerim yayladan aşağıya Tükendi mi işlerin dünyadan yana Gidersin erkenden Mustafa Dayı

Çocukken gelemedim yaylalarına Gurbetteydi babam sen oldun baba Gelip avutasın beni nerdesin Nana? Söndü Dutkhe'nin ışığı Mustafa Dayı.

Nana bu yana gel katıl yanıma Dedemin evini açarsın bana Nasıl dayanırsın kardeş canına Uzun ömür biçsin yaradan sana

Ah ah Dutkhe'nin yaylaları Nasıl katederim, can verdiğin yolları İçim doldu yine, kesmeyin ağıtları Emanetin Koçiva-Der, Mustafa Dayı

I. Dutkhe'ye gelince yetim kalırım Yüreğim doludur, ağıtlar yakın Göçüp de gittimi, ocağı dedelerin Gelince Dutkhe'ye ne yöne gidelim

Oy oy Cabir Dede tepesi Yine mi ağlamak, yandı yüreğim Boynu bükük kaldı tüm çocukları Nafiye abla'm da Mustafa amca

Bir küçük çocuğa ağlar halalar Çemuna Dayı'nın torunu Mustafa Bir sevda için mi, kıyar canına Liko'ların oğlu, ufak Mustafa

Toprağa mı verdiniz üç Mustafa'yı Üç ay oturdunuz ağıta, destanlara Bu sene ne oldu, güzel Dutkhe'ye Duyuldu sesiniz tüm Lazistan'a

Haziran 2008

Babaşi Destani

Beba şkimi xoronepe Si xvala megaşkvii? Cumalepe skanişkala Ma mendra dopskudii?

Berepe skani arǩale Arǩale ma kodomdvi Haǩu gaoropertu do Gurbeti moy gomoşkvi?

Golaşa mendemioni Ar ǯulu osuristeri P̌oca koceleminciri Oprodaje beresteri.

Mektebepe doboçodi Didi mektebi var içodu. Ǯanape kemadu do Onçdaru va maçodu.

Almaniaşi inepe Komebarçi gurbeti Va moginya meyva skani Ma irote kelegazoner.

Dikilis leťa mogardas Meyva opşa mcalepe, Oşi ğana megagas baba Gogixtas montalepe!

Buloba 2008

Babamın Destanı

Babacığım horonlarda Seni yanlız mı bıraktım? Kardeşlerim hep yanında Ben uzaklarda mı kaldım

Tüm çocukların bir yana Bir yana beni koydun Bu kadar seviyorken Neden gurbetlere saldın?

Götür beni yaylalara Küçük bir çocuk gibi Dizlerinde uyut beni Biricik evlat gibi

Okulları bitirdim Hayat mektebi bitmez Yılları katetmişim Yazacaklarım bitmez

Almanyanın soğuğunu Göğüslerim gurbette Sen meyveni taşlarsın Ben biterim dibinde

Dikili'de yeşersin Meyve dolu ağaçların Sen asır olasın baba Etrafında torunların

Haziran 2008 Dikili

(Bölüm başlığı)

Sonsöz Yerine...

Boçodamtatşa...

Eça Ma, Leba Diyu

Ar ndğa cuma şkimi elaǩateri P̌ap̌u şkimişi ocaği xe gosveri Goftit ğurerepe motişineri Eça ma, leba domau, Lazistanişa!

Dutxeşa mofftişi ti cebumeri So mionurt eksalefepe şkimi, Hustişa cenkoliti oxorepe? Eça ma leba domau, Lazistanişa!

So doskudu P̌ap̌u Avlaş ndğalepe Mofti do var kogomixtes berepe Mexrosku çona do mjora noğape Eça ma leba domau, Lazistanişa!

A cur mğica mʒxuli miğilateni? Muneveri Xala ťukşi domitağani Xokvatişa cebola guri parpali Eça ma leba domau, Lazistanişa!

Liko Avla xalape şkimişkala, Koxobakter a cur saetitina So ren beroba şǩuni, Xaliǩana? Eça ma leba domau, Lazistanişa!

Onçaruş oropate ser do ndğalepe Gurbeti kemadu monǩa ǯanape Avrupa do mole va maçodu gzalepe Eça ma leba domau, Lazistanişa!

Zarişi do lefaşi oropate Diçodu Almanias eça ǯanape Va malu eça ma na bgorum svaşa P̌ea leba domaui, Lazistanişa?

Kzapa 2008 Dutxe-Xalikana / Siveli 2014 Dortmund-Hafen

Eyvah Geç Kaldım!

Bir gün kardeşimi alıp yanıma El yordamı ile dedemin ocağına Dolaştık geçmişe rehmet vererek Eyavah geç mi kaldım Lazistan'a?

Dutkhe'ye gelince hep bükük boynum Nerelerdesiniz ah kuzenlerim Şimdiden kapadınız mı evleri? Eyavah geç mi kaldım Lazistan'a?

Nerede kaldı Pap̌u Avla günleri? Gelirgelmez sarar çocuklar beni. Söndü ışık ve güneş şehirlerde. Eyavah geç mi kaldım Lazistan'a?

Bir iki içli armut kim toplar bana? Turşu kavur bana Münevver Hala. Khokvati'ye düşünce kelebek yürek. Eyavah geç mi kaldım Lazistan'a?

Liko mahallesinde halalarımla, Eğlenirim bir kaç saat olsun Nerede çocukluğumuz, Khalikana? Eyavah geç mi kaldım Lazistan'a?

Yazma sevdasıyla geceler günler Gurbette katettim ağır seneler Avrupa'dan bu yana bitmedi yollar Eyavah geç mi kaldım Lazistan'a?

Suyun ve toprağın sevdasıyla Almanya'da tükendi yazık yıllara Gidemedim eyvah aradığım diyara. Acep geç mi kaldım Lazistan'a?

Eylül 2014 Dortmund-Hafen

Bir Sosyal Proje Olarak SELMA KOÇİVA KİTAPLIĞI -Kitap Dizisi-

Sevgili okuyucu,

Kitap çalışmalarımın bir sosyal proje bünyesinde okuyucuya düzenli ulaşması düşüncesini uzun süre taşıdım. Zamanla olgunlaşan bu düşünceyi formüle ederken ilk adımları atmış oldum. Yakın çalışma arkadaşlarımla paylaşarak gelişen bu proje böylece ortaya çıktı.

Proje'nin taşıyıcısı:

Selma Koçiva Kitaplığı Projesi, yasal olarak kendimin taşıdığı bir Projedir. Tüm Kitaplarının Telif Hakkı, farklı bir açıklama olmadığı sürece bana aittir. Bir Sosyal Proje olarak birlikte çalıştığım yayınevleri ile ortaklaşa yürüyecek bir çalışmadır.

Projenin amacı ve çalışma yöntemi:

• Basımı tükenmiş dört kitabımın yeniden basımı ve okuyucuya ulaştırılması,
• Yayına hazır dosyalarımı okuyucuya ulaşmasının hızlandırılması,
• Kimi dosyaları e-kitap olarak okuyucuya internet vesilesiyle blog sayfam üzerinden ulaştırılması,
• Emeği geçenlere hak edişlerinin basılan eserlerden bir miktar kitap olarak verilmesi,
• Basım masrafları çıktıktan sonra kalan kitapların (her basımda yeniden belirlemek üzere) aşağıda belirtilen alanlarda çalışan bir Sosyal Proje yararına bağış karşılığı dağıtılması.

Projeye gelen bağışlar hangi alana aktarılacak?

1. Lazca Yazı dilinin gelişmesi ve Laz Dili ve Edebiyatını kayda alma.
2. Laz Eğitim yararına, özellikle çocukların ve gençlerin Lazca öğrenmesine katkı.

Projenin bütçesi ve kitapların dağıtımı:

Selma Koçiva Kitaplığı Projesi'nin halen bir mali kaynağı yoktur. Her kitabın basım masraflarını kendim karşılamak durumundayım.

Kitap Dizisinin birinci kitabı olan "Yürekli Bir Laz Kadını Bedia Xala" (Kaldıraç Yayınları, Temmuz 2012)'da Bedia Xala'nın ailesi tüm basım masraflarını üstlenmişti, bir miktar kitabı da bana bırakarak projeye destek vermişlerdi.

Dizinin ikinci kitabı olan "Guri Parpali / Kelebek Yürek" adlı şiir dosyasını Lazi Kültür Yayınları ve İrfan Aleksiva ile birlikte basıma hazırladık. Tüm basım masraflarını ben üstlendim.

Emeği geçenlere bir miktar kitap olarak verildikten, basım masrafları çıktıktan sonra, geri kalan kitaplar Ağani Muruʒxi adlı Lazca gazetenin yararına bağış karşılığı dağıtılacaktır.

Kitapların dağıtımını, öncelikle Laz kurumları ve çevreleri üzerinden kolektif bir çalışma ile yürütmek, Kültür Hareketimizde verimli bir deneyim sağlayacaktır. Yeni bir dosyayı kitaplaştırılırken bu duygu ve düşüncelerle, tüm kültür emekçilerine verimli bir sonbahar dilerim.

Selma Koçiva 22 Eylül 2014 Dortmund - Hafen